Görsel imgenin dijital dönümü: Grafik tasarım ilkeleri bağlamında bir analiz
The digital transformation of the visual image: An analysis in the context of graphic design principles
- Tez No: 1004823
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZGE KALYONCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Grafik Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, görsel imgenin dijital dönüşümünü grafik tasarım ilkeleri bağlamında analiz etmektir. Son yıllarda sanat ve tasarım alanlarında yapay zekâ uygulamalarına yönelik araştırmalar artmaktadır. Ancak bu çalışmaların çoğu, dijital görsellerin üretimindeki teknik ve işlem basamaklarına odaklanmakta; yapay zekâ ile oluşturulan görsellerin geleneksel grafik tasarım ilkelerine ne ölçüde uyduğunu veya kendine özgü bir görsel kimlik ve kavramsal bütünlük taşıyıp taşımadığını inceleyen estetik ve kavramsal analizlere yeterince yer vermemektedir. Özellikle modern yapay zekâ teknolojileri bağlamında, bu teorik ve estetik boyutları sistematik olarak ele alan literatürde belirgin bir eksiklik görülmektedir. Bu çalışma, Creswell'in (2014) ortaya koyduğu biçimde nicel analiz yöntemiyle yürütülmüştür. Yalnızca yapay zekâ araçlarıyla ve güncel grafik tasarım uygulamalarına uygun metin komutlarına dayalı olarak oluşturulan elli dijital görsel seçilmiştir. Yapay zekâ ile üretilen görsellerin grafik tasarım açısından avantajlarını ve dezavantajlarını değerlendirmek ve genel eğilimleri belirlemek amacıyla, veriler Yau (2013, s. 58) önerdiği veri görselleştirme ve analiz teknikleriyle kapsamlı biçimde incelenmiştir. Araştırma; Midjourney, Leonardo AI, Adobe Firefly, NightCafe Creator ve Stable Diffusion gibi yapay zekâ araçlarının. Yüksek kaliteli dijital görseller üretmedeki, estetik çeşitlilik sağlamadaki rolünü vurgulayan güncel literatürün kapsamlı bir incelemesine (Amer, 2023, s. 8). Bulgular, bu araçların tasarımcıların yüksek kaliteli grafik çalışmaları hızlı şekilde üretmesine imkân tanıdığını ve manuel müdahale ya da geleneksel beceri gereksinimini azalttığını göstermiştir (Lidwell vd., ss. 26-35). Ayrıca, temel grafik tasarım ilkelerine genel olarak yüksek düzeyde uyum sağlandığı; özellikle denge, kontrast ve görsel hiyerarşi açısından olumlu sonuçlar elde edildiği, ancak bazı görsellerde bütünlük ve görsel ritim açısından eksikliklerin olduğu tespit edilmiştir (Wong, 2010, ss. 49-92). Kavramsal açıdan ise, görsellerin ilettiği mesajın derinliği ve sembolik temsil bakımından belirgin farklılıklar görülmüş; bu durum hem yapay zekâ sisteminin anlamsal ve anlatısal bağları taklit etme kapasitesiyle, hem de kullanılan metin komutlarının açıklığı ve özgünlüğüyle ilişkilendirilmiştir. Sonuç olarak, yapay zekâ insan tasarımcıların ustalıkla gerçekleştirdiği bazı kavramsal ve estetik unsurları tam anlamıyla taklit edemese de dijital grafik tasarım alanında önemli bir ilerleme sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to examine“The Digital Transformation of the Visual Image: An Analysis in the Context of Graphic Design Principles,”with a focus on how artificial intelligence technologies reshape the creative visual process. Although recent studies increasingly address AI applications in art and design, most focus mainly on the technical and procedural aspects of digital image production. There is insufficient emphasis on the aesthetic and conceptual analysis of how AI-generated images adhere to classical graphic design principles or convey a distinctive visual identity and coherent conceptual message. In particular, there is a clear gap in the literature regarding systematic analyses of these theoretical and aesthetic dimensions in the context of contemporary AI tools (Yau, 2013, p. 58). This study is based on a comprehensive review of recent literature highlighting the roles of AI tools such as Midjourney, Leonardo AI, Adobe Firefly, NightCafe Creator, and Stable Diffusion in producing high-quality digital images and diversifying aesthetic styles. Methodologically, a quantitative analytical approach, as outlined by Creswell (2014), was adopted. Fifty digital images were generated entirely with AI tools, based on text prompts relevant to contemporary graphic design practices (Amer, 2023, p. 8). The data were comprehensively analyzed using established data visualization and analysis methods to identify general trends and evaluate the strengths and weaknesses of AI-generated images from a graphic design perspective. The findings indicate that AI tools enable designers to rapidly produce high quality graphic works, reducing the need for manual intervention or traditional skills. While overall adherence to fundamental graphic design principlesespecially balance, contrast, and visual hierarchy was high, some deficiencies were observed in visual unity and rhythm (Wong, 2010, pp. 49-92). At the conceptual level, significant variation was found in the depth of visual messaging and symbolic expression, depending on both the clarity and specificity of the input prompts and the AI system's capacity to simulate semantic and narrative relationships. In conclusion, AI represents a significant advancement in digital graphic design, though it still faces challenges in replicating certain aesthetic and conceptual aspects mastered by human designers.
Benzer Tezler
- The effect of visual narrative language of color codes in Youssef Chahine's cinema
Youssef Chahine sinemasında renk kodlarının görsel anlatı diline etkisi
MARİAM MAHROUS
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV FATOŞ PARSA
Assist. Prof. Dr. ELÇİN AS
- Seyirden etkileşime: Bir katılımcı sanat yapıtı olarak dijital imgenin fenomenolojisine doğru
From spectatorship to interaction: Toward a phenomenology of digital image as a work of participatory art
ENİS ALİ YURTSEVER
Doktora
Türkçe
2015
FelsefeYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZERRİN İREN BOYNUDELİK
- Yeni görsel kültür: Yeni teknoloji ile üretilen görsel nesnelerin ontolojisi üzerine bir inceleme
The new visual culture: An enquiry on ontology of visual objects produced with new technology
BERKE SOYUER ÖZGÜR
Doktora
Türkçe
2019
Radyo-Televizyonİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN AKBULUT
- Sanatsal imgenin hareketli imgeye dönüşüm sürecinde izleyiciyle etkileşimi
Interaction of artistic image with audiences within the process of transformation towards moving digital image
TUNCAY MURAT ATAL
- Görüntünün üretimi: Dijital imge
Visual production: Digital image
OKAN ERCAN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2024
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
PROF. AYŞE SİBEL KEDİK