2024-2025 eğı̇tı̇m-öğretı̇m yılında ortaokullarda kullanılanTürkçe ders kı̇taplarında yer alan halk edebı̇yatı ürünlerı̇ndekı̇kültürel mı̇rasın eğı̇tı̇me yansımaları
Cultural heritage reflections in folk literature works included in Turkish language textbooks used in middle schools during the 2024-2025 academic year
- Tez No: 1004822
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE NUR SEZGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında ortaokullarda kullanılan Türkçe ders kitaplarındaki halk edebiyatı ürünlerinin Türk kültürel mirasını yansıtma düzeyini incelemek için yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Millî Eğitim Bakanlığınca okullara gönderilen kitaplar oluşturmaktadır. Kitaplar, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan kitap ve farklı yayınevleri tarafından yayımlanan kitaplar arasından şans (random) yöntemiyle seçilmiştir. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi ve içerik çözümlemesi tekniklerinden“kategorisel analiz”uygulanmıştır. Ders, çalışma ve öğretmen kılavuz kitapları taranarak halk edebiyatı ürünleri belirlenmiş ve masal, fıkra, türkü, ilahi, destan, halk hikâyesi ve gölge oyunu türleri değerlendirilmiştir. Metinler sekiz başlık altında incelenmiştir. Bulgular, metinlerin Türk kültüründen izler taşıdığını göstermektedir. Masal ve fıkralarda tekrarlar ve ritmik anlatımla sözlü kültür geleneğinin sürdürüldüğü, aile ilişkileri, komşuluk, misafirlik, sabır ve dayanışma gibi değerlerin aktarıldığı belirlenmiştir. Yunus Emre ilahileri, Ergenekon Destanı ve Karagöz ile Hacivat diyalogları kültürel ve tarihî mirası temsil etmektedir. Bununla birlikte, mâni, ninni, ağıt, meddah ve orta oyunu gibi halk edebiyatı türleri kitaplarda bulunmamakta, metin sayısı ve tür çeşitliliği açısından eksiklikler gözlenmektedir. Sonuç olarak, bu metinler kültürel mirasın tanınmasını sağlamaktadır. Dolayısıyla ders kitaplarındaki halk edebiyatı türleri artırılmalıdır.
Özet (Çeviri)
This study examined the extent to which works of folk literature in Turkish-language textbooks used in middle schools during the 2024–2025 academic year reflect Turkish cultural heritage. The study population consists of textbooks distributed to schools by the Ministry of National Education. The textbooks were selected at random from those published by the Ministry of National Education and by various other publishers. The study employed the document analysis method and the“categorical analysis”technique from content analysis. Folk literature works were identified by reviewing textbooks, workbooks, and teachers' guides, and the following genres were evaluated: folktales, jokes, folk songs, hymns, epics, folk stories, and shadow plays. The texts were analyzed under eight headings. The findings indicate that the texts bear traces of Turkish culture. It was determined that in fairy tales and jokes, oral culture is maintained through repetition and rhythmic narration, and that values such as family relationships, neighborliness, hospitality, patience, and solidarity are conveyed. Yunus Emre hymns, the Ergenekon Epic, and the dialogues of Karagöz and Hacivat represent the cultural and historical heritage. However, genres of folk literature such as the mâni, lullabies, dirges, meddah storytelling, and the Orta Oyunu are absent from the textbooks, and deficiencies are observed in the number of texts and in genre diversity. Consequently, these texts contribute to the recognition of cultural heritage. Therefore, the variety of folk literature genres in textbooks should be expanded.
Benzer Tezler
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarindaki öyküleyici metinlerin tema ve tür bağlamında incelenmesi
Analysis of narrative texts in middle school Turkish textbooks in terms of theme and genre
ELİF ÖZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ DONBAY
- Dinleme becerisinin ölçülüp değerlendirilmesine yönelik Türkçe öğretmenlerinin görüşleri
Turkish teachers' opinions on measuring and evaluation of listening skills
MAKBULE DALDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED EYYÜP SALLABAŞ
- Ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel sinizmi ile yöneticilerinin çatışma yönetme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between organizational cynicism of teachers working in secondary schools and the conflict management styles of their administrators
OSMAN KÖKTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KORKMAZ
- Ortaokullarda İngilizce öğretmenlerinin sınıf yönetiminde karşılaştıkları sorunlar
Problems faced by English teachers in middle schools in classroom management
EDA EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN GÖK
- Ortaokul matematik dersi öğretim programının toplum merkezli program yaklaşımına göre değerlendirilmesi
Evaluation of the middle school mathematics curriculum based on the community-centered program approach
FİKRİ TEKİNARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TAŞDEMİR