Atıf Yılmaz'ın 1970'lerden günümüze roman uyarlamalarında taşra temsili
Representation of the provinces in Atıf Yılmaz's novel adaptations from the 1970s to the present day
- Tez No: 1005320
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMA ÇETİN BAYCANLAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Taşra, Uyarlama, Atıf Yılmaz, Türk Edebiyatı, Türk Sineması, Province, Adaptation, Atıf Yılmaz, Turkish Literature, Turkish Cinema
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Edebiyattan sinemaya uyarlamalar, Türk sinema tarihinin ilk yıllarından beri yönetmenler tarafından tercih edilmiştir. Atıf Yılmaz Batıbeki de çeşitli yazarlardan dönemin ihtiyacına uygun birçok edebî metni sinemaya aktarmıştır. Bu çalışmanın amacı; Atıf Yılmaz'ın 1970-2005 yılları arasında romandan sinemaya yaptığı uyarlamalarda taşra temsillerini incelemek ve Türk edebiyatı ile Türk sinemasındaki dönüşümü taşranın ele alınışı üzerinden anlatmaktır. Çalışma kapsamında Cemo, Selvi Boylum Al Yazmalım, Eşeğin Karnındaki Elmas (Köşeyi Dönen Adam), Değirmen, Kadının Adı Yok, Bekle Dedim Gölgeye, Gölge Kokusu (Eylül Fırtınası), Eğreti Gelinler (Eğreti Gelin) yapıtları; taşra olgusunun coğrafi, toplumsal, kültürel ve ideolojik boyutları göz önünde bulundurularak analiz edilmiştir. Disiplinler arası bir çalışma olduğu için roman ve romanların film uyarlamaları karşılaştırmalı bir biçimde ele alınarak taşranın iki farklı sanat dalındaki yansımaları incelenmiştir. 1970'ler Türkiye'de modernleşme adımlarının atıldığı ve Türk sinemasının farklı birçok konuya eğildiği bir kırılma dönemidir. Bu bakımdan çalışma, Atıf Yılmaz'ın melodram filmlerden uzaklaşarak dönüştüğü 1970-2005 yıllarıyla sınırlı tutulmuştur. Bu incelemelerde taşra; modernleşme krizlerinin, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin ve bireysel özgürleşme arayışlarının sembolik bir alanı olarak da öne çıkmaktadır. Taşra kavramı, hem Türk edebiyatında hem de Türk sinemasındaki dönüşümler bağlamında değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Adaptations from literature to cinema have been favored by directors since the early years of Turkish cinema history. Atıf Yılmaz also adapted numerous literary works by various authors to the screen in accordance with the needs of his time. The aim of this study is to examine the representations of the provincial (rural or non-metropolitan) in Atıf Yılmaz's adaptations from novels to cinema between 1970 and 2005, and to trace the transformation of Turkish literature and Turkish cinema through the portrayal of the province. Within the scope of this study, the following works are analyzed with consideration of the geographical, social, cultural, and ideological dimensions of the provincial phenomenon: Cemo, Selvi Boylum Al Yazmalım, (Eşeğin Karnındaki Elmas) Köşeyi Dönen Adam, Değirmen, Kadının Adı Yok, Bekle Dedim Gölgeye, (Gölge Kokusu) Eylül Fırtınası, and (Eğreti Gelinler) Eğreti Gelin. Since this is an interdisciplinary study, the novels and their cinematic adaptations are examined comparatively to explore how the notion of the province is reflected across two different art forms. The 1970s represent a turning point in Turkey, marked by steps toward modernization and a diversification of themes within Turkish cinema. Therefore, this study is limited to the years 1970-2004, a period during which Atıf Yılmaz moved away from melodrama and underwent a stylistic transformation. In these analyses, the province emerges as a symbolic space for modernization crises, gender inequalities, and quests for individual liberation. The concept of the province is evaluated within the context of transformations observed in both Turkish literature and Turkish cinema.
Benzer Tezler
- Türk sinemasında 1960-1990 yılları arasında seçim konulu filmlerde adayların değişen vaat ve söylemleri
Changing promises and pledges of the candidates in the electional movies made in Turkish cinema between 1960-1990
HASAN NAZLIGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sahne ve Görüntü SanatlarıKocaeli ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERT GÜRER
- Türk sinemasında kadın
Başlık çevirisi yok
FETAY SOYKAN
Doktora
Türkçe
1990
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne ve Görüntü Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ ADANIR
- 1950lerden 2000'e Atıf Yılmaz filmlerinin afiş incelemesi
Poster research in Atif Yilmaz films from 1950?s to 2000"
ÖVÜNÇ MERİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Radyo-TelevizyonGazi ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ. SEMRA ÇEVİK
- 1960-1970 yılları arasında Türkiye'de yaşayan toplumsal ve siyasi değişimlerin Türk Sineması'na yansımaları
Reflections of sociological and political changes lived in Turkey bering the years of 1960-1970 in the Turkish cinema
ASİYE KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Sahne ve Görüntü SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiPROF. SAMİ ŞEKEROĞLU
- 1960-1975 arası Türk melodram sinemasında kadının sunumu
Representing of woman in Turkish melodrama cinema through 1960-1975
HASAN AKBULUT
Doktora
Türkçe
2003
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL BÜKER