Gündelik hayat pratiklerinde din ve sekülerleşme (Kuşaklararası karşılaştırma)
Religion and secularization in daily life practices (An intergenerational perspective)
- Tez No: 1005341
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL ŞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Din toplumsal hayat içerisinde yer alan en köklü kurumsal yapılardan bir tanesidir. Dinin kurumsal kimliği ve otoritesi pozitivist toplum felsefesi anlayışına geçişle birlikte sorgulanmış ve kurumsal olarak dönüşmüştür. Bu dönüşüm süreci sekülerleşme olarak tanımlanarak modern toplum anlayışının bir sonucu olarak görülmüştür. Sosyoloji disiplininde din ve sekülerleşmeye yönelik yaklaşımlar ileri sürülerek toplumsal alanda dinde yaşanan değişimin yönü anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda pozitivist anlayış modern toplum yapısı içerisinde dinin yok olacağı beklentisini barındırırken, öznel dindarlığın artmasıyla bireylerin aktör vasfının modern toplum yapısını etkileyerek yeniden dinsel canlılığın açığa çıkacağını öne süren yaklaşımlar hasıl olmuştur. Yapı fail ilişkisinin iki ucunu temsil eden bu yaklaşımların aşırıcılıkları ise eleştirilmiştir. Sekülerleşme ve din ilişkisinin eklektik bir yaklaşımla ve yapı fail diyalektiği açısından ele alınması da bu noktada önem arz etmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de din ve sekülerleşme ilişkisi kuşak grupları özelinde incelenerek Türkiye'deki gündelik hayat dinselliğinin dönüşümü yapısal ilişkisel bağlamda ele alınacaktır. Araştırmanın evreni Türkiye olup %95 güven aralığı ve 0,3 hata payı ile evren temsiliyetinin yerine getirilmesi için İBBS Düzey 1'de bulunan 12 il kapsamında 1119 kişi ile çalışma gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de gündelik hayatta din ve sekülerleşme kuşaklar bağlamında incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular dahilinde gündelik hayat pratiklerinde dini aidiyet, dinsel tutum, dinsel davranış, gündelik hayat içerisinde yapılan tercihlerde dinin yeri vb. unsurlar dahilinde ise kuşaklar arasında farklılıkların olduğu saptanmıştır. Araştırmada Türkiye'de gündelik hayat pratiklerinde bulunan dinselliğin makro bağlamda kuşak grupları ile ele alınması ve sekülerleşme analizi ile kuşak gruplarının yapısal dönüşümünün ortaya konması nedeniyle yürütülen çalışmanın literatüre katkı sunabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Religion is one of the most deeply rooted institutional structures within social life. As a result of the transition to a positivist understanding of social philosophy, the institutional identity and authority of religion have been questioned and transformed institutionally. This transformation has been defined as secularisation and considered as a consequence of modern society. Sociology, with its approaches to religion and secularization, seeks to understand the direction of this change in religion within the social sphere. While the positivist understanding suggests that religion will disappear in modern society, there are also approaches which argue that the rise in subjective religiosity will influence the structure of modern society through the agency of individuals, thus reviving the religion. These approaches, representing the two extremes of the structure-agency relationship, have been criticised for being too excessive. It is also important at this point to consider the relationship between secularisation and religion from an eclectic approach and in terms of the structure-agency dialectic. In this study, the relationship between religion and secularisation in Turkey will be examined across generations, and the transformation of religiosity in everyday life in Turkey will be addressed in a structural relational context. The universe of the research is Turkey, and in order to achieve a 95% confidence interval and a 0.3 margin of error, the study was conducted with 1119 people in 12 provinces at IBBS Level 1 to ensure representativeness of the universe. Religion and secularisation in everyday life in Turkey were examined in the context of generations. The findings of the research reveal differences between generations in terms of religious affiliation, religious attitudes, religious behaviour, the place of religion in everyday life choices, and other elements within the context of everyday life practices. As the study examines religiosity in daily life practices in Turkey within a macro context of generational groups and reveals the structural transformation of generational groups through secularisation analysis, it is thought that the study will contribute to the field.
Benzer Tezler
- Türk toplumunda sekülerleşme ve toplumsal cinsiyet: Beden odaklı gündelik yaşam pratikleri üzerine bir araştırma
Secularization and gender in Turkish society: A research on daily life practices focused on body
HARUN TUNÇ
Doktora
Türkçe
2021
FelsefeÇukurova ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ KİRMAN
- Tevafuktan tesadüfe, beş vakitli günden vazgeçmek: Mütedeyyin erkeklerin dini terk etme pratikleri ve sekülerleşme süreçleri
From tawafuq to coincidence, renounciation of five daily prayers: Experiences of abandoning religion and secularisation processes of religious men
FURKAN DİLBEN
Doktora
Türkçe
2023
SosyolojiHacettepe Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE NEVİN YILDIZ
- Sekülerleşmede yeni boyutlar: Dindarların sekülerleşmesi süreci
New dimensions in secularization: Process of secularization of religious people
FEYZA NUR ALPARSLAN ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiSakarya ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDAN AKYİĞİT
- Gündelik hayatın sekülerleşmesi: Gençlerde dini referansların değişimi (Tokat örneği)
Secularization of everyday life: The change of religious references in young people (The case of Tokat)
SEDA SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiErciyes ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELALEDDİN ÇELİK