Bağlanma stilleri ile otomatik düşünceler arasındaki ilişkide erken dönem ayrılma ve reddedilme uyumsuz şema alanının aracı rolü
Exami̇ni̇ng the medi̇ati̇ng role of the early maladapti̇ve schema domai̇n of di̇sconnecti̇on and rejecti̇on i̇n the relati̇onshi̇p betweenattachment styles and automati̇c thoughts
- Tez No: 1005432
- Danışmanlar: PROF. DR. RAMAZAN ARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, bağlanma stilleri ile erken dönem ayrılma ve reddedilme uyumsuz şema alanı arasındaki ilişkide otomatik düşüncelerin aracı rolünü incelemek amacıyla yürütülmüştür. Bağlanma Kuramı ve Şema Terapi Kuramı temel alınarak oluşturulan modelde, bireyin erken yaşam dönemindeki ilişkisel deneyimlerinin yetişkinlikteki bilişsel süreçlerle nasıl bağlantılı olduğu değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında katılımcıların bağlanma stilleri, ayrılma ve reddedilme odaklı uyumsuz şemaları ve otomatik düşünce düzeyleri geçerli ve güvenilir ölçme araçlarıyla değerlendirilmiştir. Çalışma, 18 yaş ve üstü 423 yetişkin bireyle yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama araçları olarak Bağlanma Stilleri Ölçeği, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 ve Otomatik Düşünceler Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, IBM SPSS Statistics 27 ve AMOS 25 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda elde edilen bulgular, güvensiz bağlanma stillerinin olumsuz otomatik düşüncelerle pozitif yönde ilişkili olduğunu, güvenli bağlanmanın ise daha dengeli bilişsel değerlendirmelerle ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca kaygılı ve kaçıngan bağlanma stillerinin ayrılma ve reddedilme temelli şemaları güçlendirdiği bulunmuştur. Araştırmanın en önemli sonucu, ayrılma ve reddedilme odaklı uyumsuz şema alanının bağlanma stilleri ile otomatik düşünceler arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlendiğinin belirlenmesidir. Bu doğrultuda çalışma, bağlanma–şema– otomatik düşünceler süreç ilişkisini bütüncül bir çerçevede açıklamakta ve erken dönem yaşantıların yetişkinlikteki düşünce örüntülerini anlamada önemli bir belirleyici olduğunu gösterirken, yazına da önemli boyutta katkıda sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The study aimed to examine the mediating role of the earlyseparation and rej ection maladaptive schema domain in therelationship between att achment styles and automaticthoughts. Grounded in Attachment Theory and Schema Therapy Theory, the proposed model aimed to evaluate how individuals' early relational experiences are associated with their cognitive processes in adulthood. Within the scope of the research, participants' attachment styles, separation–rejection–focused maladaptive schemas, and levels of automatic thoughts were assessed using valid and reliable measurement tools. The study was carried out with 423 adult participants aged 18 and above. The data collection instruments included the Attachment Styles Scale, the Young Schema Questionnaire–Short Form 3, and the Automatic Thoughts Questionnaire. The obtained data were analyzed using IBM SPSS Statistics 27 and AMOS 25 software. The findings revealed that insecure attachment styles were positively associated with negative automatic thoughts, whereas secure attachment was related to more balanced cognitive appraisals. Furthermore, anxious and avoidant attachment styles were found to strengthen separation–rejection–based maladaptive schemas. The most significant outcome of the study was the identification of a meaningful mediating effect of the separation and rejection schema domain in the relationship between attachment styles and automatic thoughts. Accordingly, the study offers a comprehensive explanation of the attachment–schema–automatic thought relationship and highlights the importance of early-life experiences as a key determinant in understanding adult cognitive patterns, thereby contributing substantially to the existing literature.
Benzer Tezler
- Bağlanma stillerinin olumsuz otomatik düşünce sistemi üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of attachment styles on negative automatic thinking system
ZERRİN SANCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİR YEŞİLDAL
- Evli bireylerin ebeveyn algıları, otomatik düşünceleri ve bağlanma stillerinin evlilik doyumu ile ilişkisi
The relationship between marital satisfaction and perceived parenting, automatic thoughts and attachment types of married individuals
TUĞBA SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ASLI BURÇAKTAŞÖREN
- Bireylerin sigara bağımlılığının bağlanma stilleri ve olumsuz otomatik düşünceleri ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of indivividuals' smoking dependence with attachment styles and negative automatic thoughts
MUHAMMET YASİN BASAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiEge ÜniversitesiMadde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENDER ŞENOL
- Yetişkinlerde bağlanma stillerinin otomatik düşünce ve bilişsel esneklikle ilişkisi
The relationship between attachment styles in adults to automatic thoughts and cognitive flexibility
BEYZA BUCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Kültür ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİS SERAY ÖZDEN YILDIRIM
- Üniversite öğrencilerinin yakın ilişkilerinde ayrılık kaygısı ile oluşan otomatik düşüncelerin bağlanma stilleri açısından incelenmesi
The analysis of automatic thoughts emerging with the seperation anxiety in terms of types of attachment in the close relationships of undergraduate students
ZERRİN KALENDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMRA BARİPOĞLU