Kan ve kan ürünleri transfüzyonu hasta onam formlarının transfüzyon güvenliği açısından etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of patient consent forms for blood and blood products transfusion in terms of transfusion safety
- Tez No: 1005453
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ALTINDİŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mikrobiyoloji, Microbiology
- Anahtar Kelimeler: Transfüzyon Güvenliği, Aydınlatılmış Onam, Hasta Hakları, Kan Bankacılığı, Hekim - Hasta İletişimi, Transfusion Safety, Informed Consent, Patient Rights, Blood Banking, Physician - Patient Communication
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kan Bankacılığı ve Transfüzyon Tıbbı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kan ve kan ürünleri transfüzyonu, modern tıbbın en kritik ve hayat kurtarıcı müdahalelerinden biri olmasına rağmen, içinde barındırdığı immünolojik ve enfeksiyöz riskler nedeniyle yüksek güvenlik standartları gerektirmektedir. Transfüzyon güvenliğinin temel taşlarından biri olan aydınlatılmış onam süreci, hastanın özerklik hakkını koruyan ve hekimin yasal sorumluluğunu belirleyen etik bir zorunluluktur. Bu çalışma, transfüzyon öncesi alınan onam formlarının ve bilgilendirme sürecinin etkinliğini, süreci yöneten hekimler ve sürece tabi olan hastalar perspektifinden değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, hastanemizde transfüzyon kararı veren 123 hekim ve transfüzyon uygulanan 75 hasta oluşturmaktadır. Çalışmada, katılımcılara uygulanan anketler aracılığıyla onam formlarının okunabilirliği, anlaşılırlığı ve bilgilendirme sürecinin niteliği analiz edilmiştir. Çalışmada, hekimlerin %52,8'i kan ve kan ürünleri transfüzyonunun gerekçelerini hastaya her zaman açıkladığını belirtirken, yan etkilerin açıklanması (%59,4) ve transfüzyon sonrası izlenecek yolun anlatılması (%37,4) konularında belirgin kararsızlık oranları saptanmış; ayrıca hekimlerin %39'u onam formlarında yer alan yan etki oranlarını güvenilir bulma konusunda kararsız olduğunu ifade etmiş ve katılımcıların %54,5'inin transfüzyon onam sürecine ilişkin herhangi bir eğitim almadığı belirlenmiştir. Elde edilen veriler ışığında, özellikle hasta tarafında tıbbi terminoloji nedeniyle anlama güçlükleri yaşandığı, hekimler tarafında ise yoğun iş yükünün“aydınlatma”kalitesini etkileyebildiği görülmüştür. Sonuç olarak, transfüzyon güvenliğini artırmak için hasta merkezli bir yaklaşımın benimsenmesi ve onam süreçlerinin daha anlaşılır, teknolojik imkanlarla desteklenen yöntemlerle modernize edilmesi gerektiği saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
Although blood and blood product transfusions are one of the most critical and lifesaving interventions in modern medicine, they require high safety standards due to the immunological and infectious risks they entail. Informed consent, a cornerstone of transfusion safety, is an ethical imperative that protects the patient's right to autonomy and defines the physician's legal responsibility. This study was conducted to evaluate the effectiveness of pretransfusion consent forms and the information process from the perspective of both the physicians managing the process and the patients involved. The sample consisted of 123 physicians who made transfusion decisions and 75 patients who received transfusions in our hospital. Through questionnaires administered to participants, the readability and comprehensibility of consent forms and the quality of the information process were analyzed. The study revealed that while 52.8% of physicians stated they always explained the reasons for blood and blood product transfusions to the patient, significant uncertainty was observed regarding the explanation of side effects (59.4%) andthe posttransfusion procedure (37.4%). Furthermore, 39% of physicians stated that they were undecided about the reliability of the side effect rates included in the consent forms, and it was determined that 54.5% of the participants had not received any training regarding the transfusion consent process. Inlight of the data obtained, it was observed that difficulties in understanding were experienced, especially on the patient side, due to medical terminology, and on the physician side, the heavy workload could affect the quality of“information”. In conclusion, it was determined that a patient-centered approach should be adopted to increase transfusion safety, and consent processes should be modernized with more understandable methods supported by technological capabilities.
Benzer Tezler
- Bir üniversite hastanesinde çalışan onkoloji hemşirelerine web tabanlı verilen kan ve kan ürünleri transfüzyonu, transfüzyon komplikasyonları ile izlemi eğitimi etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficiency of web-based blood and blood product transfusion, transfusion complications and follow-up training for oncology nurses working in a university hospital
PINAR UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikBahçeşehir ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ETİ ASLAN
PROF. DR. IŞIL IŞIK ANDSOY
- Acil serviste kan ve kan ürünleri transfüzyonu yapılan travma hastalarının özellikleri ve transfüzyon skorlarına göre değerlendirilmesi
The characteristics of trauma patients who blood and blood product transfused in emergency service and evaluation of the necessity according to transfusion scores
HALİL İBRAHİM AKDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
İlk ve Acil YardımTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT KARAMAN
- Türkiye' de anestezistlerin kan ve kan ürünleri transfüzyonu üzerine bilgi, tutum ve davranış ölçümü anket çalışması
Blood and blood product transfusion management experiences of turkish anesthesiologists
AYŞİM ERTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DR. ALEV ŞAYLAN
- Acil tıp kliniğine başvuran kan ve kan ürünleri transfüzyonu yapılan hastaların klinik, demografik özellikleri ve mortaliteyi etkileyen faktörler
Clinical, demographic characteristics and factors affecting mortality of patients WHO are applicable to the emergency medicine clinic and have blood and blood products transfusion
SERKAN YILMAZ
- Üniversite hastanesinde cerrahi birimler hekimlerinin kan ve kan ürünleri transfüzyonu konusunda bilgilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge of surgical unit physicians working in university hospital on blood and blood products transfusion
MUSTAFA CANSIN ECE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Anestezi ve ReanimasyonDicle ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP BAYSAL YILDIRIM