İsmail Çetin'in hayatı ve tasavvuf anlayışı
The life and sufi understanding of İsmail Çetin
- Tez No: 1005561
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA AŞKAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Otobiyografi, Tasavvuf felsefesi, Tasavvuf tarihi, Tasavvufi unsurlar, Autobiography, Philosophy of mysticism, History of mysticism, Mystical elements
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tasavvuf Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Son dönem Nakşibendî meşâyihinden olan İsmail Çetin, 27 Şubat 1942 tarihinde Diyarbakır'ın Hazro ilçesinde dünyaya gelmiştir. Nesebi Hz. Peygamber'e (sav.) dayanmakta olup ailesi toplumun ulema kesimine mensuptur. İsmail Efendi, ataları gibi hayatını İslâm'a adamak üzere küçük yaşlardan itibaren Doğu'nun en meşhur medreselerinde eğitim görmüş, kurrâ hâfızı olmuş ve Molla Muhammed Kasım'dan ilmî icazet almıştır. Çocukluk döneminden gençlik yıllarına kadar Diyarbakır ve çevre illerde ilim tahsil etmiş, ardından hayatının sonuna kadar Isparta ve Antalya'da mürşit, müderris ve yazar olarak topluma hizmette bulunmuştur. İsmail Çetin, çocukluk döneminde Şeyh Maşuk'a (1906–1975), gençlik yıllarında Şeyh Abdülhakim Bilvânisî'ye (1902–1972), daha sonra Hindistanlı Şeyh Abdülhak el-Abbâsî'ye (1933–1992) ve son dönemlerinde Şeyh Masum'a (ö. 2015) intisap etmiştir. Şeyh Abdülhakim Bilvânisî'nin yanında Nakşibendî Hâlidiyye ekolünde seyr u sülûkünü tamamlamış, Şeyh Abdülhak el-Abbâsî'nin yanında ise Nakşibendî Müceddidiyye ekolünden hilafet almıştır. Şeyh Abdülhak el-Abbâsî tarafından Nakşibendiyye, Kâdiriyye, Çiştiyye, Kübreviyye ve Sühreverdiyye olmak üzere beş farklı tarikatten icazet almış olmakla birlikte, ağırlıklı olarak Nakşibendî Müceddidiyye yolunu sürdürmüştür. Bununla birlikte ümmet anlayışını taassubun önünde tutarak Ehl-i Sünnet ve'l-Cemaat düşüncesini benimseyen birçok talebe yetiştirmiştir. Temel İslâm bilimleri alanında Türkçe ve Arapça olmak üzere elliden fazla eser kaleme almıştır. Bu çalışmada, 2011 yılında Isparta'da vefat eden İsmail Çetin'in tasavvufî anlayışı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tezimiz bir giriş, üç bölüm ve bir sonuç kısmından oluşmaktadır. Birinci bölümde İsmail Çetin'in hayatı, ikinci bölümde kaleme aldığı eserler, üçüncü bölümde ise tasavvuf anlayışı ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT İsmail Çetin, one of the late shaykhs of the Naqshbandī order, was born on 27 February 1942 in the Hazro district of Diyarbakır. His lineage traces back to the Prophet Muhammad (peace be upon him), and his family belonged to the scholarly class of society. Like his forefathers, İsmail Efendi devoted his life to Islam and received his early education in the most renowned madrasas of eastern Anatolia from a young age. He became a qurrāʾ ḥāfiẓ and received his scholarly ijāzah from Molla Muhammed Kasım. From childhood until his youth, he pursued his studies in Diyarbakır and the surrounding provinces; subsequently, he served society as a spiritual guide, scholar, and author in Isparta and Antalya until the end of his life. İsmail Çetin entered the path of spiritual training under several Sufi masters throughout his life. During his childhood he was affiliated with Shaykh Maşuk (1906–1975), in his youth with Shaykh Abdülhakim Bilvânisî (1902–1972), later with the Indian Shaykh Abdülhak al-ʿAbbāsī (1933–1992), and in his later years with Shaykh Masum (d. 2015). Under the guidance of Shaykh Abdülhakim Bilvânisî he completed his sayr wa sulūk within the Naqshbandī Khālidī tradition, and later received the khilāfah in the Naqshbandī Mujaddidī line from Shaykh Abdülhak al-ʿAbbāsī. Although he received authorization (ijāzah) from Shaykh Abdülhak al-ʿAbbāsī in five different Sufi orders—Naqshbandiyya, Qādiriyya, Chishtiyya, Kubrawiyya, and Suhrawardiyya—he primarily continued and disseminated the Naqshbandī Mujaddidī path. Moreover, by prioritizing the concept of the unity of the Muslim community (ummah) over sectarian bigotry, he trained many students who embraced the doctrine of Ahl al-Sunna wa'l-Jamāʿa. He authored more than fifty works in Turkish and Arabic in the field of Islamic sciences. This study aims to present the Sufi thought of İsmail Çetin, who passed away in Isparta in 2011. The thesis consists of an introduction, three chapters, and a conclusion. The first chapter examines the life of İsmail Çetin, the second chapter discusses his works, and the third chapter analyzes his understanding of Sufism.
Benzer Tezler
- İsmail Çetin'in hayatı, eserleri ve tasavvufi görüşleri
Ismail Çetin's life, works and sufi views
AYŞENUR UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinKırıkkale ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLDANE GÜNDÜZÖZ
- İsmail Çetin ve tasavvuf
İsmail Çetin and sufism
EKREM ÖZAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ŞİRİN AYİŞ
- Safevîler döneminde tasavvuf ve tarikatlar
Sufism and sufi orders in Safavid Iran
MAHMUT ÇETİN
Doktora
Türkçe
2025
DinDicle ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖZAYDIN
- Karabaş Tecvidi merkezinde son dönemlerde yazılmış tecvidlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the recent Tajweeds in the Karabash Tajweed center
MEHMET SALİH TURANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinBayburt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF TOPYAY