Etkinlik temelli girişimcilik öğretiminin üstün yetenekli öğrencilerin girişimcilik, eleştirel düşünme ve karar verme becerilerine etkisi
The effect of activity based entrepreneurship instruction on the entrepreneurship, critical thinking and decision-making skills of gifted students
- Tez No: 1005594
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BİRSEL AYBEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Girişimcilik öğretimi, girişimcilik becerisi, eleştirel düşünme, karar verme becerisi, üstün yetenek, Entrepreneurship education, entrepreneurship skill, critical thinking, decision-making skills, gifted
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, üstün yetenekli öğrencilere yönelik girişimcilik öğretiminin, öğrencilerin girişimcilik, eleştirel düşünme ve karar verme becerilerine etkisini incelemek, bununla birlikte uygulamaya ilişkin öğrenci görüşlerini belirlemektir. Araştırma, karma araştırma yöntemlerinden gömülü desen ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde bir bilim ve sanat merkezinde öğrenim görmekte olan destek eğitim programına devam eden ilkokul 4. sınıf seviyesinde 55 üstün yetenekli öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma süresince deney grubu öğrencilerine girişimcilik öğretimi yapılmış, kontrol grubu öğrencilerine ise bilim ve sanat merkezleri çerçeve program doğrultusunda öğretim gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan veri toplama araçlarını kişisel bilgi formu, girişimcilik ölçeği, eleştirel düşünme ölçekleri, karar verme becerisi ölçeği, görüşme soruları, öğrenci günlükleri ve araştırmacı günlükleri oluşturmaktadır. Araştırmada nicel verilerin analizinde ANCOVA, Mixed ANOVA ve t-testi kullanılmış olup nitel veriler içerik analizi kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda, girişimcilik öğretiminin deney grubu öğrencilerinin girişimcilik becerilerini geliştirmede kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek düzeyde bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Kendine güven, liderlik ve sorumluluk ile başarma ihtiyacı alt boyutlarında deney grubu öğrencileri lehine istatistiksel olarak anlamlı artış görülürken, kişisel fayda alt boyutunda anlamlı fark tespit edilmemiştir. Eleştirel düşünme değerlendirme, yorumlama, analiz, öz düzenleme ve açıklama becerilerinde deney grubu öğrencileri lehine istatistiksel olarak anlamlı artış olduğu görülmüş ancak çıkarım becerisinde ise anlamlı bir gelişim görülmediği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, deney grubu öğrencilerine uygulanan girişimcilik öğretiminin kontrol grubu öğrencilerine uygulanan mevcut öğretime göre eleştirel düşünme değerlendirme, yorumlama, öz düzenleme, analiz ve çıkarım becerilerini geliştirmede daha etkili olduğunu göstermektedir. Karar verme becerisi üzerinde girişimcilik öğretiminin kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek düzeyde bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir Araştırmanın nitel boyutunda, öğrenci ve araştırmacı günlükleri ile görüşmelerden elde edilen bulgular incelendiğinde, öğrencilerin girişimcilik öğretimi sürecine ilişkin genel olarak olumlu görüş bildirdikleri ve bu görüşlerin beş tema altında toplandığı anlaşılmıştır. Öğrencilerin, süreç boyunca girişimcilik ve liderlik kavramlarını yönelik farkındalık kazandıkları, düşünme ve karar verme süreçlerini daha bilinçli yürüttükleri, öğrenme sürecine aktif ve istekli katılım gösterdikleri belirlenmiştir. Öğrencilerin süreci ilgi çekici ve motive edici bulmaları, erken yaşlarda dahi girişimcilik öğretiminin etkili olabileceğini göstermektedir. Ayrıca öğrenciler, öğretim sürecini eğlenceli ve kendilerini tanımaya yardımcı bir deneyim olarak değerlendirmişlerdir. Bunun yanı sıra planlama, bütçe ve zaman yönetimi, takım çalışması ve sunum yapma gibi günlük yaşamla ilişkilendirilebilecek beceriler geliştirdikleri ortaya çıkmıştır. Kısaca girişimcilik öğretiminin üstün yetenekli öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirdiği, karar verme sürecini daha bilinçli yürütmelerini desteklediği, öğrencilerin motivasyon ve duygusal katılımını arttırdığı ve yaşam becerilerini güçlendirdiği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effects of entrepreneurship education designed for gifted students on their entrepreneurship, critical thinking and decision-making skills, as well as to explore students' perceptions of the implementation process. The study employed a mixed methods embedded design. The study group consists of 55 gifted fourth-grade students attending a support education program at a Science and Art Center during the second semester of the 2022–2023 academic year. The experimental group received entrepreneurship education, while the control group followed the Science and Art Centers' framework curriculum. Data were collected through a personel information form, an entrepreneurship scale, critical thinking scales, a decision-making skills scale, an interview questions, student diaries and researcher diaries. Quantitative data were analyzed through ANCOVA, Mixed ANOVA, and t-tests, whereas qualitative data were analyzed using content analysis. The findings showed that entrepreneurship education had a statistically significant and strong effect on improving the entrepreneurship skills of students in the experimental group compared to those in the control group. Significant improvements were observed in favor of the experimental group in the sub-dimensions of self-confidence, leadership and responsibility, and need for achievement, while no significant difference was found in the personal benefit sub-dimension. In terms of critical thinking skills, statistically significant improvements were identified in evaluation, interpretation, analysis, self-regulation, and explanation, whereas no significant improvement was observed in inference. Additionally, entrepreneurship education was found to have a statistically significant and substantial effect on students' decision-making skills compared to the control group. Analysis of the qualitative findings indicated that students generally expressed positive perceptions of the entrepreneurship education process, which were grouped under five themes. The findings suggest that students developed greater awareness of entrepreneurship and leadership concepts, engaged more consciously in thinking and decision-making processes, and participated actively and willingly in the learning process. Students' descriptions of the process as engaging, motivating, and enjoyable suggest that entrepreneurship education can be effective even at an early age. Moreover, students reported developing daily life–related skills such as planning, budgeting and time management, teamwork, and presentation skills. In conclusion, entrepreneurship education was to contribute to the development of gifted students' entrepreneurship and critical thinking skills, support more conscious decision-making processes, enhance motivation and emotional engagement, and strengthen life skills.
Benzer Tezler
- Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik disiplinlerine dayalı fen öğretiminin öğretmen adaylarının öğrenmeyi öğrenme ve girişimcilik yetkinliklerine etkisi
The effect of science teaching based on science, technology, engineering and mathematics disciplines on pre-service teachers' learning to learn and entrepreneurship competence
NESLİHAN ER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN TEZEL
DOÇ. DR. ERSİN KARADEMİR
- Fen öğretiminde pedagojik yaklaşımlara göre girişimcilik becerilerinin kazandırılmasına yönelik etkinliklerin geliştirilmesi
Developing activities to earn entrepreneurship skills according to pedagogical approaches in science teaching
NERGİZ PEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HARUN ÇELİK
- Ortaokul öğrencilerinin mühendislik becerilerinin ve girişimcilik yetkinliklerinin geliştirilmesine yönelik mühendislik tasarım temelli fen müfredatının tasarımı, geliştirilmesi ve uygulanması
Design, development, and implementation of engineering design-based science curriculum for enhancing middle school students' engineering skills and entrepreneurial competencies
UĞUR SARIÇAM
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
- Fen, mühendislik ve girişimcilik temelli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin mühendisliğin doğası anlayışları, girişimcilik becerileri, kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterliklerine etkisi
The effect of science, engineering and entrepreneurship based activities on secondary school students' understanding of the nature of engineering, entrepreneurship skills, career and talent development of self-efficacy
MUHAMMED DOĞUKAN BALÇIN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYİT AHMET OYMAK
PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
- Girişimsel öz-etkinlik ve fırsat tanımlamanın üniversite öğrencilerinin girişimcilik niyetleri üzerindeki rolünün incelenmesi: Karabük Üniversitesinde bir araştırma
An investigation of the role of entrepreneurial self-efficacy and opportunity identifying on university students' entrepreneurial intentions: A study at Karabuk University
ABDULLAH EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeKarabük ÜniversitesiGirişimcilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN UYGUN