Topraksız tarımda NaCl stresi altında yetiştirilen salatada (lactuca sativa L. var. crispa) prolin uygulamalarının verim ve vejetatif özelliklere etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of proline applications on yield and vegetative characteristics in salad (lactuca sativa L. var. crispa) grown under NaCl stress in soilless culture
- Tez No: 1005738
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CANAN ÖZTOKAT KUZUCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Topraksız tarım, Soilless agriculture
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bitki gelişimi üzerine çeşitli stres faktörlerinin etkileri bulunmaktadır. Bu faktörlerden en etkili olanları kuraklık ve tuzluluk (NaCl) stresi faktörleri olarak değerlendirilmektedir. NaCl ile ilgili yapılan çalışmalarda prolin bileşiği ve silisyum gibi elementlerin bu soruna karşı olumlu sonuçlar verdiği görülmüştür. Prolin, NaCl stresine maruz kalan bitkilerde koruyucu, düzenleyici ve iyileştirici roller üstlenerek, bitkinin hayatta kalma ve gelişme şansını artırmaktadır. Bu çalışmada; prolin uygulamalarının NaCl uygulamalarına karşı etkilerinin belirlenmesi amacıyla örtüaltı koşullarında yoğun olarak yetiştirilen salata bitkisine etkisi araştırılmıştır. Çalışmamızda 10 mM dozunda prolin uygulaması ve (0 mM): Kontrol ve (200 mM) dozda NaCl uygulaması ve bu konulara ait kontrol uygulamaları yer almış olup, materyal olarak Maritima salata çeşidi kullanılmıştır. Deneme Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dardanos Araştırma ve Uygulama alanlarında bulunan ısıtmasız yüksek tünelde yürütülmüştür. Çalışmamız sonucunda ağırlık (g), bitki boyu (cm), bitki eni (cm), kök ağırlığı (g), kök uzunluğu (cm), yaprak eni (cm), yaprak boyu (cm), yaprak sayısı (adet/bitki-1), suda çözünen kuru madde (%SÇKM), pH, ve yaprak rengi özellikleri incelenmiştir. Sonuç olarak; NaCl uygulamasının bitki ağırlığını azalttığı ancak prolin uygulanan NaCl konularında bitki ağırlığının (320,74 g) prolin uygulaması yapılmayanlara (296,69 g) göre önemli oranda artırdığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, NaCl uygulamasının bitki boyunu (19,83 cm) ve bitki enini (16,95 cm) önemli oranda azalttığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Various stress factors have significant effects on plant growth. Among these, drought and salinity (NaCl) are considered the most influential stress factors. Studies conducted on NaCl-induced stress have shown that the compound proline and elements such as silicon produce favorable effects in alleviating this problem. Proline assumes protective, regulatory, and restorative roles in plants exposed to NaCl stress, thereby enhancing their chances of survival and development. This study aimed to investigate the effects of proline application against NaCl-induced stress on salad plants, which are commonly cultivated in greenhouse conditions. In our study, 10 mM proline, 200 mM NaCl, and 0 mM (control) applications were applied. Relevant control applications for each condition were included, and the Maritima salad cultivar was used as the plant material. The experiment was conducted in an unheated high tunnel located in the Dardanos Research and Application Area of the Faculty of Agriculture, Canakkale Onsekiz Mart University. As a result of the study, plant weight (g), plant height (cm), plant width (cm), root weight (g), root length (cm), leaf width (cm), leaf length (cm), number of leaves (leaves/plant-1), soluble solid content (%SSC), pH, and leaf color characteristics were examined. As a result, NaCl application was found to reduce plant weight, whereas in the applications where proline was applied under NaCl stress, plant weight (320,74 g) increased significantly compared to the applications without proline (296,69 g). Furthermore, NaCl treatment significantly reduced plant height (19,83 cm) and plant width (16,95 cm).
Benzer Tezler
- Bazı abiyotik streslerin prolinle desteklenen turunçgil anacı çöğürleri üzerine morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal etkileri
Morphological, physiological and biochemical effects of some abiotic stresses on proline-supported citrus rootstocks
ZEYNEP ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLHAMİ TOZLU
- Farklı anaçların tuz stresi ve alkali koşullarda domatesin verim, kalite ve biyokimyasal içeriğine etkisi
Effect of different rootstocks on yield, quality and biochemical content of tomatoe under salt stress and alkaline conditions
NURULLAH BAYRAM
Doktora
Türkçe
2023
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAİF GEBOLOĞLU
- Tuz stresi ve alkali koşullarda farklı anaçlar üzerine aşılamanın patlıcanda verim, kalite ve biyokimyasal içeriğe etkisi
Effect of grafting on different rootstocks on yield, quality and biochemical content of eggplant under salt stress and alkaline conditions
EMİNE POLAT
Doktora
Türkçe
2025
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAİF GEBOLOĞLU
- Örtüaltında topraksız tarım koşullarında yetiştirilen salatada silisyum uygulamalarının farklı stres koşullarına karşı etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of silicon applications against different stress conditions in salad grown in soilless growing conditions
UMUT YAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANAN ÖZTOKAT KUZUCU
- Topraksız tarımda farklı tuzluluk ve yıkama oranları uygulanarak yetiştirilen biberde (Capsicum annuum L.) su tüketimi, verim ve bazı meyve kalite parametrelerinin belirlenmesi
Determination of evapotranspiration, yield and some quality parameters of pepper (Capsicum annuum L.) under different salt and leaching fractions in soilless culture
HATİCE GÜRGÜLÜ
Doktora
Türkçe
2015
ZiraatEge ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ UL
YRD. DOÇ. DR. MEHMET KAMİL MERİÇ