Çocukluk çağı travmalarının depresif belirtiler üzerine etkisi: Gelecek kaygısı ve psikolojik esnekliğin aracı rolü
The effect of childhood traumas on depressive symptoms: The mediating role of future anxiety and psychological flexibility
- Tez No: 1005744
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAS MERVE MALAS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Kaygı, Psikolojik esneklik, Çocukluk çağı travmaları, Depression, Anxiety, Psychological flexibility, Childhood traumas
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocukluk çağı travmaları, bireylerin ruh sağlığını yaşam boyu etkileyen önemli risk faktörleri arasında yer almaktadır. Erken dönemde yaşanan ihmal ve istismar deneyimleri, bireyin kendilik algısı, duygu düzenleme kapasitesi ve geleceğe yönelik beklentileri üzerinde kalıcı izler bırakabilmektir. Bu çalışmanın amacı, çocukluk çağı travmaları ile depresif belirtiler arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide psikolojik esneklik ile karamsar gelecek algısının aracı rollerini değerlendirmektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli kapsamında yürütülmüş olup çalışma grubunu yetişkin bireyler oluşturmaktadır. Veriler, çocukluk çağı travmaları, depresif belirtiler, psikolojik esneklik ve geleceğe yönelik bilişsel değerlendirmeleri ölçen özbildirim ölçekleri aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, korelasyon analizleri ve aracılık modelleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, çocukluk çağı travmaları ile depresif belirtiler arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişkiler olduğunu; çocukluk çağı travmaları arttıkça psikolojik esnekliğin azaldığını ve karamsar gelecek algısının güçlendiğini göstermektedir. Ayrıca, psikolojik esneklik ve karamsar gelecek algısının, çocukluk çağı travmaları ile depresif belirtiler arasındaki ilişkide anlamlı birer aracı değişken olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, erken dönem travmatik yaşantıların depresif belirtileri doğrudan etkilemekle kalmayıp, bireyin içsel yaşantılarla kurduğu ilişki ve geleceğe dair bilişsel temsilleri aracılığıyla dolaylı biçimde de etkilediğini ortaya koymaktadır. Psikolojik esnekliğin ve geleceğe yönelik algıların, özellikle travma öyküsü olan bireylerde koruyucu ve hedeflenebilir psikolojik süreçler olduğu düşünülmekte; elde edilen bulgular, önleyici ve terapötik müdahalelerin bu değişkenler doğrultusunda yapılandırılmasının önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Childhood traumatic experiences constitute significant risk factors that affect individuals' mental health across the lifespan. Experiences of neglect and abuse during early developmental periods may leave enduring impacts on self-perception, emotional regulation capacity, and future-oriented expectations. The present study aims to examine the relationship between childhood trauma and depressive symptoms and to investigate the mediating roles of psychological flexibility and pessimistic future perception in this relationship. This study was conducted using a correlational research design, and the sample consisted of adult individuals. Data were collected through self-report measures assessing childhood trauma, depressive symptoms, psychological flexibility, and future-oriented cognitive appraisals. The data were analyzed using correlation analyses and mediation models. The findings indicated significant positive relationships between childhood trauma and depressive symptoms and showed that higher levels of childhood trauma were associated with lower psychological flexibility and stronger pessimistic future perception. Furthermore, psychological flexibility and pessimistic future perception were found to be significant mediators in the relationship between childhood trauma and depressive symptoms. These results suggest that early traumatic experiences influence depressive symptoms not only directly but also indirectly through individuals' ways of relating to their internal experiences and their cognitive representations of the future. Psychological flexibility and future-oriented perceptions are considered protective and targetable psychological processes, particularly for individuals with a history of trauma. The findings highlight the importance of structuring preventive and therapeutic interventions in line with these variables.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı travmalarının yetişkinlikteki depresyon belirtileri ile ilişkisinde affetmenin aracı rolü
The mediator role of forgiveness in the relationship of childhood traumas to adult depression symptoms
ESRA TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE İNAN
- Majör depresif bozukluk tanılı kadın hastalarda çocukluk çağı travmalarının üst bilişler ve cinsel yaşam kalitesi üzerine etkisi
The impact of childhood trauma on metacognitions and sexual quality of life in female patients diagnosed with major depressive disorder
CANSU ÜNSAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL NAHİT ÖZMENLER
- Majör depresif bozukluk tanılı hastalarda çocukluk çağı travmalarının hastalık şiddetiyle ilişkisinde ruminasyonun aracılık etkisi
The mediation effect of rumination on the relationship of childhood traumas to the severity of depression in patients with major depressive disorder
ESRA YALIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL NAHİT ÖZMENLER
- Major depresyon hastalarında travmatik yaşam olaylarının baş etme tutumları üzerine etkisi
Effects of traumatic experiences on coping skills in patients with major depression
BURCU HAMURİŞÇİ YALÇIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriSağlık BakanlığıPsikiyatri Ana Bilim Dalı
UZMAN MÜNEVVER HACIOĞLU YILDIRIM
- Çocukluk çağı travmaları ile depresyon arasındaki ilişkide öz eleştirel ruminasyonun aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of self-critical rumination in the relationship between childhood trauma and depression
İLAYDA DÜNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. NİLGÜN ONNAR