Rituals of modernity: Museum architecture, archaeological displays, and the formation of national identity
Modernliğin ritüelleri: Müze mimarisi, arkeolojik sergiler ve ulusal kimliğin oluşumu
- Tez No: 1005846
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇİĞDEM ATAKUMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Müzecilik, Archeology, Museology
- Anahtar Kelimeler: Arkeoloji müzeleri, Arkeolojik miras, Kamuoyu araştırmaları, Toplumsal arkeoloji, Archeological museums, Archaeological heritage, Public opinion surveys, Community archaeology
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yerleşim Arkeolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de devlet güdümlü arkeolojik anlatılar ile halk algısı arasındaki evrilen ilişkiyi, yetkilendirilmiş miras söylemi ve çağdaş kimlikler arasındaki gerilime odaklanarak incelemektedir. Çalışma, erken Cumhuriyet döneminde temelleri atılan tepeden inme ulus devletin miras çerçeveleri ile modern toplumun kültürel mirasla kurduğu çeşitli ve giderek faydacı bir hale gelen etkileşim biçimleri arasındaki genişleyen uçurumu ele almaktadır. Arkeolojinin bir kimlik inşa aracı olarak nasıl işlev gördüğünü analiz etmek amacıyla ikili bir metodoloji benimsenmiştir: (1) Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde ziyaretçi algısını ölçen bir saha çalışması ve (2) kurumsal olmayan tartışmaları yakalamak amacıyla Ekşi Sözlük üzerinden yürütülen bir dijital söylem analizi. Bulgular, miras algısındaki en belirleyici faktörün kuşaksal farklılaşma olduğunu ortaya koymakta ve devlet söylemini merkeze alan vatandaş modelinden küreselleşmiş tüketici modeline doğru net bir geçişi yansıtmaktadır. X kuşağı, kurumsal gerçeklik aracılığıyla ulusal bir aydınlanma arayışında olup müzenin otoriter söylemine karşı bir zorunlu uyum sergilerken; Y kuşağı, mirası duygusal ve egemen bir kimlik alanı olarak yeniden sahiplenmektedir. Buna karşılık Z kuşağı, ulusal mitlerden ziyade evrensel düşüncenin peşinden gitmek için sosyal medyayı kullanan, pragmatik ve deneyim odaklı bir yaklaşım benimsemektedir. Nihayetinde bu değişim, geleneksel kurumsal otoritenin yerini çoğulcu, dijital dolayımlı ve sorgulama temelli bir toplum algısına bıraktığını göstermektedir. Bu dönüşüm, kültürel miras politikalarının ulusal prestij odağının ötesine geçerek, günümüz toplumunun çok yönlü kimlik arayışlarını yansıtan daha kapsayıcı bir yapıya dönüşmesini zorunlu hale getirmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the evolving relationship between state-led archaeological narratives and public perception in Türkiye, focusing on the tension between authorized heritage discourse and contemporary identities. It addresses the widening gap between the top-down nation-state heritage frameworks of the early Republican era and the diverse, increasingly utilitarian ways modern society interacts with cultural heritage. To analyze how archaeology serves as a tool for identity construction, a dual methodology was employed: (1) a field study at the Anatolian Civilizations Museum measuring visitor perception, and (2) a digital discourse analysis of Ekşi Sözlük to capture non-institutional debates. The findings reveal that the most decisive factor in heritage perception is generational differentiation, reflecting a clear transition from a state-centric citizen model to a globalized consumer model. While Gen-X maintains a necessary conformity to the museum's authoritative discourse, seeking national enlightenment through institutional truth, Gen-Y reclaims heritage as a stage for emotional and sovereign identity. Conversely, Gen-Z adopts a pragmatic, experience-oriented approach, utilizing social media to seek universal thinking rather than national myths. Ultimately, this shift indicates that traditional institutional authority is being superseded by a pluralistic, digitally mediated, and inquiry-based public perception. This transformation necessitates a transition toward more inclusive heritage policies that move beyond national prestige to reflect the multifaceted identity searches of contemporary society.
Benzer Tezler
- Kültürel bağlamda simgesel anlamın mimariye yansıması ve farklı kültürlerde incelenmesi
Başlık çevirisi yok
SİMGE ESİN
- Technology, engineering and modernity in Turkey: The case of road bridges between 1850 and 1960
Türkiye?de teknoloji, mühendislik ve modernleşme: 1850-1960 yılları arasında kara yolu köprüleri
HİLAL TUĞBA ÖRMECİOĞLU
Doktora
İngilizce
2010
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Bölümü
PROF. DR. ALİ İHSAN ÜNAY
YRD. DOÇ. DR. ALİ MURAT TANYER
- İslami uyanış, çoklu modernlik ve popüler kültür bağlamında mevlevi semasının dönüşümü: Afyonkarahisar örnek olayı
Transformation of the mevlevi whirling in the context of islamic revival, multiple modernity and popular culture: The case study of Afyonkarahisar
HÜLYA UZUN
Doktora
Türkçe
2012
SosyolojiDokuz Eylül ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN EROL
- Reading marerial culture: An analysis of design as cultural form
Özdeksel kültürü okumak: Kültürel bir biçim olarak tasarım analizi
ŞEBNEM TİMUR
Doktora
İngilizce
2001
Güzel Sanatlarİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHMUT MUTMAN
- Socio-psychological background of conversions from İslam to Atheism: A sample of Turkey
İslam'dan Ateizm'e geçişlerin sosyo-psikolojik arkaplanı: Türkiye örneği
OSMAN. Z ARSLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Dinİstanbul ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CHARLES ALLEN SCARBORO