Uzamış yas ile anlamı yeniden yapılandırma arasındakiilişkiler: Sosyal, bilişsel, varoluşsal faktörlerin rolüüzerine nicel çalışma ve intihar yası üzerine nitel çalışma
The relationships between prolonged grief and meaning reconstruction: A quantitative study on the role of social, cognitive, and existential factors and a qualitative study on suicide bereavement
- Tez No: 1005847
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞENNUR KIŞLAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Klinik psikoloji, Clinical psychology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, uzamış yas ile anlamı yeniden yapılandırma arasındaki ilişkileri sosyal, bilişsel ve varoluşsal faktörler çerçevesinde nicel ve nitel araştırma yaklaşımlarıyla inceleyen kapsamlı bir çalışmadır. Araştırma, birbirini tamamlayan nicel ve nitel olmak üzere iki çalışmadan oluşmaktadır. Nicel bileşende, uzamış yasın anlamı yeniden yapılandırma üzerindeki etkisinde sosyal destek, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve ölüm farkındalığının aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, çeşitli kayıp deneyimi yaşamış 1.270 kadın katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, aracılık ve düzenleyicilik modellerinin test edilmesinde PROCESS makro analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular, uzamış yasın anlamı yeniden yapılandırma kapasitesini olumsuz yönde etkilediğini; bu ilişkide bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve sosyal desteğin aracı rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Nitel bileşende ise intihar yoluyla yakın kaybeden 10 katılımcının yas ve anlam yapılandırma deneyimleri Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) yöntemiyle derinlemesine araştırılmıştır. Analiz sonucunda, intihar yasına özgü anlam yıkımı, damgalanma, suçluluk ve toplumsal destek eksikliği gibi üst ve alt temalar belirlenmiştir. Araştırma bulguları, uzamış yasın anlamı yeniden yapılandırma sürecini sekteye uğratan bağımsız bir değişken olarak kavramsallaştırılması gerektiğine işaret etmekte; bu bulguların Türkiye'deki kültürel yas örüntüleri ve klinik uygulama açısından önemli çıkarımlar sunduğu değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationships between prolonged grief and meaning reconstruction within the framework of social, cognitive, and existential factors through quantitative and qualitative research approaches. The research consisted of two complementary studies: a quantitative study and a qualitative study. In the quantitative component, the mediating roles of social support, cognitive emotion regulation strategies, and death awareness in the relationship between prolonged grief and meaning reconstruction were investigated. The sample comprised 1,270 female participants who had experienced bereavement. Data were analyzed using PROCESS macro analyses to test mediation and moderation models. Findings indicated that prolonged grief negatively predicted meaning reconstruction capacity, with cognitive emotion regulation strategies and social support functioning as significant mediators in this relationship. In the qualitative component, the grief and meaning-making experiences of 10 individuals who had lost a close person to suicide were explored in depth using Interpretative Phenomenological Analysis (IPA). The analysis yielded superordinate and subordinate themes including meaning disintegration specific to suicide bereavement, stigmatization, guilt, and the absence of adequate social support. The findings suggest that prolonged grief should be conceptualized as an independent variable that disrupts the process of meaning reconstruction rather than solely as an outcome of bereavement. The study offers significant theoretical contributions to the grief literature and carries important clinical implications, particularly within Turkish cultural contexts of loss and mourning.
Benzer Tezler
- Developing an online intervention program for prolonged grief disorder and testing its effectiveness with a randomized control trial
Uzamış yas bozukluğu için çevrimiçi bir müdahale programının geliştirilmesi ve etkililiğinin randomize kontrollü bir deney ile test edilmesi
BEYZA TÜRKİSTAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiTed ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ILGIN GÖKLER DANIŞMAN
DOÇ. DR. EMRAH KESER
- Kayıp sonrası farklı seyirler: Uzamış yas, depresyon ve travma sonrası stres belirti kümelerinde risk faktörlerinin saptanması
Different trajectories in the aftermath of loss: Identifying the risk factors in prolonged grief, depression and post-traumatic stress symptom clusters
MÜBECCEL YENİADA KIRSEVEN
- Assessing prolonged grief on online platforms: The predictive role of perceived social support, meaning reconstruction and unfinished business
Uzamış yasın çevrimiçi platformlarda değerlendirilmesi: Algılanan sosyal destek, anlamı yeniden yapılandırma ve bitmemiş işlerin yordayıcı rolü
İLAYDA KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA UYAR SUİÇMEZ
- Yeni medya ve direnç odaklı sanat
New media and resistance oriented art
GÜLÇİN KUBAT
Doktora
Türkçe
2025
İletişim BilimleriIşık ÜniversitesiSanat Bilimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZÜM HATİPOĞLU
- Uzamış öksürük nedeniyle göğüs hastalıkları polikliniğine başvuran hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients presenting to the chest diseases outpatient clinic due to prolonged cough
HİLAL YILMAZ BORAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Göğüs Hastalıklarıİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER ONUR TURAN