Body politics in controlled spaces: An architectural reading on spaces of ımprisonment
Denetimli mekânlarda beden politikasi: Hapsetme pratkilerinin mekânsal kurgusu üzerine mimari bir okuma
- Tez No: 1005864
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AFET DERİN İNAN ÇINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: beden, beden politikaları, hapsedilme, hapishane mimarisi, mekânsal adaletsizlik, body, body politics, imprisonment, prison architecture, spatial injustice
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ted Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, iktidarın mekânın beden üzerinde nasıl bir hakimiyet kurma aracına dönüştüğünü tartışarak mimarlığı mekânsal adaletsizliğin üretiminde etkin bir özne olarak konumlandırmaktadır. Michel Foucault'nun disipliner iktidar tartışması, hareketle tez, kamusal cezalandırmadan disipliner ceza sistemlerine geçişi incelemektedir. Bu kapsamda tez, beden üzerindeki denetimin yoğunlaştığı disipliner bir kurum olan hapishanelere odaklanmakta; bununla birlikte hapsedilmeyi, hapishane yapılarının fiziksel sınırlarını aşan daha geniş bir mekânsal mantık olarak ele almaktadır. Yöntemsel olarak araştırma, iki paralel düzlemde ilerleyen niteliksel ve karşılaştırmalı bir çerçeve benimsemektedir: tarihsel ve çağdaş hapishane mimarisine ait mekânsal örnekler ile edebiyat, sinema ve diğer anlatı ortamlarından seçilen spekülatif örnekler. Bu ikili yaklaşım, hapsedilmeyi hem fiziksel hem de ideolojik bir sistem olarak inceleme imkânı sunmaktadır. Analizin merkezinde gözetim, tecrit, özerklik, sosyal etkileşim ve zamansallık olmak üzere, hapsedilme mekânlarına içkin ancak bedensel deneyimi ve bedensel hakları derinden etkileyen görünmez güçlerin tespiti yer almaktadır. Beden politikalarını mimari analizle doğrudan ilişkilendirerek tez, mimarlığın bedenlerin düzenlenmesine ve adaletsizliğin normalleştirilmesine nasıl katıldığını tartışmaya açmayı hedeflemektedir. Ayrıca tez, yukarıda tartışılan mekânsal adaletsizlik çerçevesiyle uyumlu biçimde, yazarın eleştirel konumunu temsil eden çizgi romanları bütünleyici bir araç olarak içermektedir. Tasarım çözümleri önermek yerine, çalışma hapsedilme mekânlarını okumaya yönelik eleştirel bir çerçeve sunmakta ve mimarlığın denetim sistemleri içerisindeki etik sorumluluğunu tartışmaktadır. Sonuç olarak, tez, mekânın adaletsizliğini kabul etmenin mimarlığın bu mekânların üretimindeki rolünü tanımakla başladığını savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines imprisonment as a spatial condition through which power is exercised over the body, positioning architecture as an active agent in the production of spatial injustice. Drawing on Michel Foucault's analysis of disciplinary power, the research traces the shift from public punishment to disciplinary systems of confinement. The thesis primarily focuses on prisons as the disciplinary institution in which control over the body operates, and it approaches imprisonment as a broader spatial logic that extends beyond the built form of prisons. Methodologically, the research employs a qualitative and comparative framework that operates across two parallel domains: spatial cases of historical and contemporary prison architecture, and speculative cases drawn from literature, film, and other narrative media. This dual approach enables an examination of imprisonment as both a material and ideological system. Central to the analysis is the identification of invisible forces—surveillance, seclusion, autonomy, social interaction, and temporality—which are embedded within spaces of imprisonment, yet profoundly shape bodily experience and bodily rights. By placing body politics in direct dialogue with architectural analysis, the thesis reveals how architecture participates in regulating bodies and normalizing injustice. Also, the thesis integrally includes comics as a representative of the author's critical position, aligning with discussions of spatial injustice. Rather than proposing design solutions, the research offers a critical framework for reading spaces of imprisonment, emphasizing architecture's ethical responsibility within systems of control. The thesis ultimately argues that acknowledging spaces of injustice begins with recognizing architecture's role in their production.
Benzer Tezler
- Kamusal mekanlar ve tasarım ilkeleri
Başlık çevirisi yok
RECAİ VOLKAN SAĞLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN ULUSU URAZ
- Bio-politics of the AKP rule: Women, sexuality and reproduction
AKP hükümeti'nin biyo-politikası: Kadınlar, cinsellik ve üreme
MERVE KAYNAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Siyasal Bilimlerİstanbul Bilgi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN KAYA
- 2000 sonrası Türk filmlerinde idealleştirilmiş beden temsilleri
Representations of idealized body in Turkish films after 2000
SUMRU ÜZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİMET ÖNÜR
- Değişen beden değişmeyen iktidar: 90 sonrası Türk sinemasında iktidarın yansıması açısından erkek bedeni
Changing body unchanging power: Male body in terms of reflection of power in post-1990 Turkish cinema
NALAN SINAY
Doktora
Türkçe
2013
Sahne ve Görüntü SanatlarıEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADRİYE LEYLA BUDAK