Geri Dön

Uzun etkili antipsikotik tedavisi altındaki şizofreni tanılı hastaların monoterapi veya çoklu antipsikotik kullanımına göre klinik ve sosyodemografik özellikler açısından karşılaştırılması

Comparison of clinical and sociodemographic characteristics of patients with schizophrenia receiving long-acting antipsychotic treatment according to monotherapy or antipsychotic polypharmacy

PDF İndir

  1. Tez No: 1005919
  2. Yazar: YASİN KURT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM DEVRİM BALABAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Çalışmanın amacı, uzun etkili antipsikotik (UEA) tedavisi altındaki şizofreni tanılı hastaların monoterapi ve çoklu antipsikotik kullanımına göre klinik ve sosyodemografik özelliklerini karşılaştırmaktır. Çalışma, bu iki grup arasında tedaviye uyum, yan etki profilleri, genel işlevsellik düzeyleri ve klinik özellikler açısından farklılıkları ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, elde edilen bulguların şizofreni tedavisinde daha etkili ve bireyselleştirilmiş yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde yataklı ve ayaktan tedavi ünitesi ile toplum ruh sağlığı merkezlerinde takip edilen ve en az 6 ay boyunca uzun etkili antipsikotik tedavisi altında olan şizofreni tanılı toplam 120 hasta oluşturmuştur. Çalışmaya alınan tüm hastaların psikiyatrik muayenesi psikiyatrist tarafından yapıldı ve şizofreni tanısı DSM-5-TR'ye göre doğrulandı. Çalışma ile ilgili görüşmeyi kabul eden, yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur formunu dolduran kişilere araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu, Klinik Global İzlem Ölçeği, Global İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği ve Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği uygulandı. Glaskow Antipsikotik Yan Etkilerini Değerlendirme Ölçeği, İlaç Tutumu Ölçeği formları doldurtularak istatistiksel analiz yapıldı. Bulgular: Çalışmaya şizofreni tanısı alan toplam 120 hasta (UEA monoterapi grubu n=60, UEA ve oral antipsikotik kombinasyonu grubu n=60) dâhil edilmiştir. İki grup yaş, hastalık süresi, beden kitle indeksi ve çoğu sosyodemografik özellik ile ek tıbbi hastalıklar açısından benzer bulunmuş; yalnızca sosyal güvencesi olmayan hasta oranı kombine tedavi grubunda daha yüksek saptanmıştır (p=0,008). Kombine tedavi grubunda yaşam boyu hastane yatış sayısı (4,60±5,38 ve 2,58±3,09; p=0,001) ve klorpromazin eşdeğer dozu (827,70±361,88 mg ve 316,67±91,11 mg; p<0,001) UEA monoterapi grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksektir. UEA tipi bakımından kombine tedavi grubunda birinci kuşak UEA kullanımı monoterapi grubuna göre daha sık olduğu saptanmış ve bu fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.003). Glasgow Antipsikotik Yan Etki Ölçeği toplam puanı ile antikolinerjik yan etkiler ve ortostatik hipotansiyonla ilişkili yan etkiler açısından kombinasyon grubunda daha yüksek skorlar elde edilirken (tümü p<0,05), ilaç tutumu ölçeği, Klinik Global İzlenim Ölçeği hastalık şiddeti, düzelme, yan etki şiddeti ve Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği toplam puanları yönünden gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Global işlevsellik puanı UEA monoterapi grubunda daha yüksek bulunmuştur (6,10±1,41'e karşı 5,53±1,37; p=0,028). Lojistik regresyon analizinde daha yüksek hastane yatış sayısı ve birinci kuşak UEA kullanımı, kombinasyon tedavisiyle ilişkili bağımsız yordayıcılar olarak belirlenmiştir. SONUÇ: Bulgularımız, UEA monoterapi ile UEA ve oral atipsikotik kombinasyonu tedavisi altında olan şizofreni tanılı hastaların semptom şiddeti, klinik iyileşme ve ilaç tutumu açısından benzer olduğunu, ancak kombinasyon tedavisi alan hastalarda yaşam boyu hastane yatış sayısı, antipsikotik yükü (klorpromazin eşdeğeri doz) ve ilaç yan etkisi düzeylerinin daha yüksek, global işlevselliğin ise daha düşük olduğunu göstermektedir. Kombinasyon grubunda 1. kuşak UEA kullanımı monoterapi grubuna göre daha yüksektir. Ayrıca lojistik regresyon analizinde hastane yatış sayısının artması ve 1. kuşak UEA kullanımı, kombinasyon tedavisi alma olasılığı ile ilişkili bulunmuştur. Bu bulgular, kombinasyon tedavisinin genellikle daha ağır seyirli ve klinik açıdan daha karmaşık olgularda tercih edilebildiğini düşündürmektedir. Bu veriler ile birlikte klinik olarak uygun olgularda UEA monoterapisi tedavi planlamasında öncelikli olarak değerlendirilebilir."

Özet (Çeviri)

Objective: The aim of this study is to compare the clinical and sociodemographic characteristics of patients with schizophrenia receiving long-acting antipsychotic treatment according to monotherapy or antipsychotic polypharmacy. The study seeks to identify differences between these two groups in terms of treatment adherence, side-effect profiles, levels of global functioning, and clinical status. In this context, the findings are intended to contribute to the development of more effective and individualized approaches in the treatment of schizophrenia. Materials and Methods: The study sample consisted of a total of 120 patients diagnosed with schizophrenia who were followed in inpatient and outpatient units and community mental health centers of Bakırköy Training and Research Hospital for Psychiatry, Neurology and Neurosurgery, and who had been receiving UEA antipsychotic treatment for at least six months. Psychiatric examinations of all participants were conducted by a psychiatrist, and the diagnosis of schizophrenia was confirmed according to DSM-5-TR criteria. Patients who agreed to participate and provided written informed consent were assessed using a sociodemographic data form prepared by the researcher, the Clinical Global Impression Scale, the Glasgow Antipsychotic Side-effect Scale, the Drug Attitude Inventory, the Global Assessment of Functioning Scale, and the Brief Psychiatric Rating Scale. Statistical analyses were subsequently performed. Results: A total of 120 patients with schizophrenia were included in the study (UEA monotherapy, n = 60; UEA and oral antipsychotic combination, n = 60). The two groups were similar in terms of age, duration of illness, body mass index, most sociodemographic characteristics, and comorbid medical conditions; however, the proportion of patients without social security was significantly higher in the combination treatment group (p = 0.008). The combination group had a significantly higher lifetime number of hospitalizations (4.60 ± 5.38 vs. 2.58 ± 3.09; p = 0.001) and a higher discharge chlorpromazine-equivalent dose (827.70 ± 361.88 mg vs. 316.67 ± 91.11 mg; p < 0.001) compared with the UEA monotherapy group. Regarding the type of LAI antipsychotic, first-generation UEAs were more frequently used in the combination group, and UEAs were most commonly accompanied by second-generation oral antipsychotics. The combination group showed higher scores on the Glasgow Antipsychotic Side-effect Scale total score, anticholinergic side effects, and orthostatic hypotension-related side effects (all p < 0.05). No significant differences were observed between the groups in terms of Drug Attitude Inventory scores, CGI severity, improvement, side-effect severity, or total BPRS scores. Global functioning scores were significantly higher in the UEA monotherapy group (6.10 ± 1.41 vs. 5.53 ± 1.37; p = 0.028). Logistic regression analysis identified a higher number of hospitalizations and the use of first-generation UEAs as independent predictors associated with combination treatment. Conclusion: Our findings indicate that patients with schizophrenia receiving LAI monotherapy and those receiving an LAI plus oral antipsychotic combination show similar levels of symptom severity, clinical improvement, and attitudes toward medication; however, patients treated with combination therapy have a higher lifetime number of psychiatric hospitalizations, greater antipsychotic burden (chlorpromazine-equivalent dose), and higher levels of antipsychotic-related side effects, while exhibiting lower global functioning. The use of first-generation LAIs was more frequent in the combination group than in the monotherapy group. Moreover, logistic regression analysis demonstrated that an increase in the number of hospitalizations and the use of first-generation LAIs were associated with a higher likelihood of receiving combination therapy. These findings suggest that combination treatment may be preferentially used in patients with a more severe and clinically complex course. Taken together, LAI monotherapy may be considered a priority option in treatment planning for clinically appropriate cases.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    809011

    Şizofreni ve bipolar bozukluk tanılı hastaların, hasta yakınlarının ve psikiyatri alanında hizmet veren doktorların uzun etkili enjektabl antipsikotik kullanımına karşı tutumları ve tutumlarını etkileyen faktörler

    Attitudes and influencing factors toward long-acting injectable antipsychotics among patients with schizophrenia and bipolar disorder, patient relatives and psychiatrists

    ZOZAN PARSANOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZLEM DEVRİM BALABAN

  2. Tez No

    272075

    Risperidon kullanımının prepubertal çocuklarda metabolik parametreler üzerine etkisi

    The metabolic effects of risperidone on prepubertal children

    BURCU ERSÖZ ALAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    PsikiyatriHacettepe Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SADRİYE EBRU ÇENGEL KÜLTÜR

  3. Tez No

    984888

    Uzun etkili enjektabıl antipsikotik tedavisi alan ve almayan şizofreni hastalarında klinik özelliklerinin, tedavi uyumunun ve intihar davranışının ilişkisi

    The relationship between clinical characteristics, treatment adherence, and suicidal behavior in patients with schizophrenia receiving and not receiving long-acting injectable antipsychotic treatment

    ŞÜHEDA NUR ULUTAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DR. BİLGE ÇETİN İLHAN

  4. Tez No

    703146

    Hızlı döngülü bipolar I bozukluğu tanılı hastaların tedavisine uzun etkili enjektable antipsikotik eklenmesinin nüks ve hastaneye yatış üzerine etkileri: retrospektif bir değerlendirme

    The effects of adding long-acting injectable antipsychotics to treatment on relapse and hospitalization in patients with rapid-cycle bipolar I disorder: A retrospective study

    BERRİN ALTUNOVA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ METEHAN ÇALIŞKAN

  5. Tez No

    834426

    Uzun etkili intramüsküler antipsikotik tedavisinin klinik değişkenler ve psikotrop ilaç kullanımına etkisinin incelenmesi

    Investigation of the effect of long acting intramuscular antipsychotic treatment on clinical variables and psychotropic drug use

    BEGÜM ESER UYAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriMersin Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA KEMAL YAZICI

Geri Dön