Uzun etkili enjektabıl antipsikotik tedavisi alan ve almayan şizofreni hastalarında klinik özelliklerinin, tedavi uyumunun ve intihar davranışının ilişkisi
The relationship between clinical characteristics, treatment adherence, and suicidal behavior in patients with schizophrenia receiving and not receiving long-acting injectable antipsychotic treatment
- Tez No: 984888
- Danışmanlar: DR. BİLGE ÇETİN İLHAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği'nde en az dört aydır antipsikotik tedavisi değiştirilmemiş olan şizofreni hastaları arasında; uzun etkili enjektabıl antipsikotik (UEE-AP) monoterapisi, klozapin monoterapisi ve klozapin dışı oral antipsikotik (OAP) monoterapisi alan grupların sosyodemografik özellikleri, hastalık süresi ve hastaneye yatış sayıları, intihar düşüncesi ve intihar girişimi öyküleri, psikotik, depresif ve anksiyete belirtileri ile tedavi uyumu açısından karşılaştırılmasıdır. Yöntem: Bu çalışma, Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği'nde yürütülmüş olup toplam 114 şizofreni tanılı hasta araştırmaya dahil edilmiştir. Hastalar kullanılan antipsikotik tedavi tipine göre üç grupta değerlendirilmiştir: uzun etkili enjektabıl antipsikotik (UEE-AP) monoterapisi alan 53 hasta, klozapin monoterapisi alan 29 hasta ve klozapin dışı oral antipsikotik (OAP) monoterapisi alan 32 hasta. Tüm katılımcılara Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Morisky İlaç Uyum Ölçeği (MİUÖ), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ), Klinik Global İzlem Ölçeği (KGİÖ), Küresel Değerlendirme Ölçeği (KDÖ), UKU Yan Etki Değerlendirme Ölçeği, Hamilton Anksiyete Ölçeği (HAÖ), Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği (BİDÖ), İntihar Davranışı Ölçeği (İDÖ) ve İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) uygulanmıştır. Bulgular: Tedavi grupları klinik değişkenler açısından karşılaştırıldığında, klozapin kullanan hastaların diğer gruplara kıyasla daha erken hastalık başlangıcına sahip oldukları, daha uzun hastalık ve tedavi süreleri gösterdikleri ve daha fazla hastane yatışı geçirdikleri belirlenmiştir (p<0,01). Sosyal destek düzeyleri gruplar arasında farklılık göstermiş olup UEE-AP ve OAP gruplarında destek düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,036). İntihar davranışlarına ilişkin olarak, intihar girişimi varlığı açısından anlamlı fark bulunmamakla birlikte girişim sayısı klozapin grubunda anlamlı düzeyde yüksektir (p=0,001). PANSS incelemesinde pozitif ve genel psikopatoloji puanlarında fark görülmezken, negatif belirti puanları klozapin grubunda daha belirgindir (p=0,012). Uyum ve işlevsellik açısından UEE-AP kullanan hastaların OAP grubuna göre daha iyi durumda olduğu görülmüştür (MİUÖ p=0,007; KDÖ p=0,002). Depresyon, anksiyete ve klinik global izlenim ölçeklerinde anlamlı grup farkı saptanmamıştır. Yan etki değerlendirmesinde klozapin grubunda otonomik ve toplam UKU puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). BİDÖ, İOÖ ve İDÖ puanları açısından gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Bununla birlikte, korelasyon analizleri her tedavi grubunda intihar düşüncesi, olasılığı ve davranışıyla ilişkili özgün belirleyiciler olduğunu göstermiştir. Depresyon, anksiyete, negatif belirtiler, düşük işlevsellik ve tedavi uyumsuzluğu bu ilişkiler içinde öne çıkmıştır. Lojistik regresyon sonuçları, intihar davranışıyla ilişkili bağımsız değişkenler olarak toplam yatış sayısı, PANSS pozitif belirtiler, depresyon ve anksiyete düzeyleri ile intihar olasılığı ve davranışı ölçek puanlarını ortaya koymuştur (p<0,05). Sonuç: Şizofreni hastalarında intihar düşüncesi ve girişimi; klinik belirti şiddeti, tedavi süreci, depresyon ve anksiyete düzeyi ile ilişkili çok boyutlu bir yapıda görülmektedir. Klozapin ve UEE-AP monoterapilerinin her ikisinin de intihar girişimi sayısını azaltma açısından etkili olduğu; tedavi seçiminde klinik özellikler, tedavi uyumu ve işlevsellik düzeyinin dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to compare sociodemographic characteristics, illness duration, hospitalization history, suicidal ideation and suicide attempts, psychotic, depressive, and anxiety symptoms, as well as treatment adherence among patients with schizophrenia receiving long-acting injectable antipsychotic (LAI) monotherapy, clozapine monotherapy, or non-clozapine oral antipsychotic (OAP) monotherapy. All patients had maintained a stable antipsychotic regimen for at least four months at the Psychiatry Clinic of Beyhekim Training and Research Hospital. Method: The study included 114 patients diagnosed with schizophrenia who had received a stable antipsychotic regimen for at least four months in the Psychiatry Clinic of Beyhekim Training and Research Hospital. Patients were categorized into three groups: LAI monotherapy (n=53), clozapine monotherapy (n=29), and non-clozapine OAP monotherapy (n=32). All participants were evaluated using the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Morisky Medication Adherence Scale (MMAS), Calgary Depression Scale for Schizophrenia (CDSS), Clinical Global Impression Scale (CGI), Global Assessment of Functioning (GAF), UKU Side Effect Rating Scale, Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), Beck Scale for Suicide Ideation (BSS), Suicide Behavior Scale (SBS), and Suicide Probability Scale (SPS). Results: Clozapine users had an earlier illness onset, longer illness and treatment duration, and more hospitalizations than the other groups (p<0.01). Social support differed significantly across groups and was higher in the LAI and OAP groups (p=0.036). Although the presence of suicide attempts did not differ significantly, the number of attempts was higher in the clozapine group (p=0.001). PANSS negative symptom scores were significantly higher in the clozapine group, while other PANSS domains showed no group differences (p=0.012). Treatment adherence and functioning were higher in the LAI group compared with the OAP group (MMAS p=0.007; GAF p=0.002). Depression, anxiety and clinical impression scores showed no significant differences. Clozapine users had higher autonomic and total UKU side-effect scores (p<0.05). No significant differences were found in BSS, SPS or SBS scores. Correlation analyses revealed group-specific associations between suicidal outcomes and variables such as depression, anxiety, negative symptoms, reduced functioning and low adherence. Logistic regression identified total hospitalizations, PANSS positive symptoms, depression, anxiety, suicide probability and suicidal behavior scores as independent predictors of suicidal behavior (p<0.05). Conclusion: Suicidal ideation and behavior in schizophrenia are influenced by symptom severity, clinical course, depression, anxiety and treatment-related factors. Both clozapine and LAI monotherapies may reduce suicide attempts. Clinical characteristics, treatment adherence and functional status should be considered when selecting antipsychotic treatment.
Benzer Tezler
- Şizofreni ve benzeri psikotik bozukluk hastalarında uzun etkili enjektabl antipsikotikler'in oral antipsikotikler ile sosyal performans, yan etki, bakım veren yükü, kognisyon açısından karşılaştırılması
Comparing long acting injectable antipsychotics versus oralantipsychotics for the schizophrenia and other psychotic disorders in terms of social functioning, side effects, caregiver burden and cognition
UMUT CAN FİLİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriBursa Uludağ ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENVER YUSUF SİVRİOĞLU
- Şizofreni hastalarında oral ve uzun etkili enjektabl antipsikotik tedavilerin, nötrofil lenfosit oranı, trombosit lenfosit oranı, monosit lenfosit oranı, sistemik immün inflamasyon indeksi ve sistemik inflamasyon yanıt indeksine olan etkisinin araştırılması
The investigation of the effects of oral and long-acting injectable antipsychotic treatments on neutrophil-lymphocyte ratio, platelet-lymphocyte ratio, monocyte-lymphocyte ratio, systemic immune-inflammation index, and systemic inflammation response index in schizophrenia patients
NUREDDİN ÖZYALVAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DR. BİLGE ÇETİN İLHAN
- Polikliniğe başvuran şizofreni hastalarında antipsikotik kullanma sürecinin tedavi kılavuzlarına uygunluğu
Conformity of the antipsychotic use period to treatment guidelines in schizophrenia patients who applied to polyclinics
SERDAR ATİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN UZUN
- Hızlı döngülü bipolar I bozukluğu tanılı hastaların tedavisine uzun etkili enjektable antipsikotik eklenmesinin nüks ve hastaneye yatış üzerine etkileri: retrospektif bir değerlendirme
The effects of adding long-acting injectable antipsychotics to treatment on relapse and hospitalization in patients with rapid-cycle bipolar I disorder: A retrospective study
BERRİN ALTUNOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ METEHAN ÇALIŞKAN
- Şizofreni ve bipolar bozukluk tanılı hastaların, hasta yakınlarının ve psikiyatri alanında hizmet veren doktorların uzun etkili enjektabl antipsikotik kullanımına karşı tutumları ve tutumlarını etkileyen faktörler
Attitudes and influencing factors toward long-acting injectable antipsychotics among patients with schizophrenia and bipolar disorder, patient relatives and psychiatrists
ZOZAN PARSANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DEVRİM BALABAN