Balıkesir bölgesindeki yenilebilir otların Erdek mutfağında kullanımı
The use of edible wild herbs from the Balikesir region in the cuisine of Erdek
- Tez No: 1006019
- Danışmanlar: DOÇ. GÜLİZ COŞKUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Balıkesir ili Erdek ilçesinde yenilebilir yabani otlara ilişkin bilgi, temin ve kullanım pratiklerini yerel mutfak kültürü bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Doğal bitki örtüsü bakımından zengin bir bölgede yer alan Erdek'te, yenilebilir otların günlük beslenme içerisindeki yeri ve bu bitkilere ilişkin geleneksel bilginin nasıl sürdürüldüğü ele alınmıştır. Çalışma, yerel mutfak kültürünün önemli bir bileşeni olan yenilebilir otların, kültürel mirasın aktarımı ve sürdürülebilirliği açısından taşıdığı rolü ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma, Erdek ilçesinde yaşayan 20 katılımcı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanmaktadır. Görüşmelerden elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında; Balıkesir bölgesinde 27 farklı familyaya ait 82 adet yenilebilir ot türü tespit edilmiştir. Görüşmeler neticesinde elde edilen bulgulara göre, Erdek'te bilinirliği olan 21 adet yenilebilir ot türüne rastlanmıştır. Bazı türlerin diğerlerine kıyasla daha yaygın olarak bilindiği ve kullanıldığı belirlenmiştir. Yenilebilir otların, katılımcılar tarafından çoğunlukla sağlıklı ve alternatif bir besin olarak değerlendirildiği görülmüştür. Otların kullanım biçimleri incelendiğinde; salata ve ot kavurmasının öne çıktığı, pişirme süreçlerinde ise haşlama ve kavurma yöntemlerinin yaygın olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların yenilebilir otlara ilişkin tariflerinde, zeytinyağının kullanım sıklığı dikkat çekmektedir. Araştırma bulguları; yenilebilir otlara dair bilginin büyük ölçüde aile içi aktarım yoluyla edinildiğini, bununla birlikte komşular ve tanıdıklar aracılığıyla da paylaşıldığını ortaya koymaktadır. Yenilebilir otların temininde doğadan toplamanın ön planda olduğu, pazardan satın almanın ise destekleyici bir yöntem olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Bulgular, yerel halkın yenilebilir yabani otlara yönelik bilgi birikiminin günlük yaşam pratikleriyle iç içe geçtiğini ve bu bilginin kuşaklar arası aktarım yoluyla sürdürüldüğünü göstermektedir. Bu çalışma; Erdek ilçesinde yenilebilir yabani otlara ilişkin bilgi ve kullanım pratiklerini ortaya koyarak, yerel mutfak kültürünün belgelenmesine ve geleneksel bilginin görünür kılınmasına katkı sağlamaktadır. Aynı zamanda çalışma, yerel gastronomik değerlerin korunması ve sürdürülebilir gıda kültürünün desteklenmesi açısından da önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır. Bu yönüyle çalışma, yenilebilir yabani otlar ve yerel mutfak kültürü üzerine yapılan sınırlı sayıdaki çalışmalara özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the knowledge, procurement, and usage practices related to edible wild herbs in the district of Erdek, located in Balıkesir, within the context of local culinary culture. Situated in a region rich in natural vegetation, Erdek provides a significant setting for exploring the place of edible herbs in daily nutrition and the ways in which traditional knowledge regarding these plants is sustained. The study seeks to reveal the role of edible herbs—an essential component of local culinary culture—in the transmission and sustainability of cultural heritage. The research is based on semi-structured interviews conducted with 20 participants residing in Erdek. The data obtained from the interviews were analyzed using the descriptive analysis method. Within the scope of the study, 82 edible herb species belonging to 27 different families were identified in the Balıkesir region. According to the findings obtained from the interviews, 21 edible herb species are known in Erdek. It was determined that some species are more widely recognized and used than others. Edible herbs are predominantly perceived by participants as healthy and alternative food sources. An examination of usage patterns indicates that salads and sautéed herbs are the most prominent preparation methods, while boiling and sautéing are the most commonly applied cooking techniques. In the recipes shared by participants, the frequent use of olive oil stands out. The findings reveal that knowledge concerning edible herbs is largely acquired through intra-family transmission, while also being shared through neighbors and acquaintances. Gathering herbs from nature is the primary method of procurement, whereas purchasing from local markets serves as a complementary practice. The results demonstrate that the local community's knowledge of edible wild herbs is deeply intertwined with everyday life practices and is sustained through intergenerational transmission. By documenting the knowledge and usage practices related to edible wild herbs in Erdek, this study contributes to the preservation of local culinary culture and enhances the visibility of traditional knowledge. Furthermore, it serves as an important resource for the protection of local gastronomic values and the promotion of sustainable food culture. In this respect, the study offers an original contribution to the limited body of research on edible wild herbs and local culinary culture.
Benzer Tezler
- Uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemi kullanımı ile potansiyel termal su alanlarının araştırılması: Kaz dağları ve çevresi örneği
Investigation of potential thermal water areas by using remote sensing and geographical information system: Exploration of Kaz mountains and environment
ABDURRAHMAN YASİN OKUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİLAL GONCA COŞKUN
- Edremit körfezi (Balıkesir) kıyı bölgesinde yenilebilir bazı doğal bitkilere uygulanan haşlama yönteminin fenolik bileşikler üzerine etkisi
The effect of boiling method on phenolic compounds of some edible natural plants in Edremit bay (Balikesir) coastal region
HATİCE İNCİ ALADI
Doktora
Türkçe
2024
BiyolojiBalıkesir ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ SELVİ
PROF. DR. TÜLİN AŞKUN
- Yenilenebilir enerji işletmelerinde öğrenen örgüt algısının örgüt içi girişimciliğe etkisi
The effect of learning organization perception on intrapreneurship in renewable energy companies
DİNÇER ÇALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
EnerjiOrdu ÜniversitesiYenilenebilir Enerji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA YİĞİT
- Analytical studies on bioactive components of natural materials
Doğal malzemelerin biyoaktif bileşenleri üzerine analitik çalışmalar
VESELİNA ADIMCILAR
Doktora
İngilizce
2024
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BEDİA ERİM BERKER
- TR22 güney Marmara Bölgesi'nin açık deniz (offshore) rüzgar enerji türbinlerinin kurulma potansiyelinin araştırılması
Investigation of the potential to install offshore wind energy turbines in TR22 south Marmara Region
HASAN HAKAN BAŞARAN
Doktora
Türkçe
2023
Fizik ve Fizik MühendisliğiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL TARHAN