Kentsel yer adlarındaki değişim: Sivas örneği
Changes in urban place names: The Sivas example
- Tez No: 1006145
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDAL AKPINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Kent, Toponimi, Değiştirilen Yer Adları, Sivas, Kent kimliği, City, Toponymy, Changed Place Names, Sivas, Urban identity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanoğlu içerisinde kendisinin de olduğu evrendeki tüm nesneleri, yerleri, mekanları, duyguları, değerleri ve düşünceleri adlandırmaya çalışmıştır. Bu kapsamda bazan birinin bazan da bir grup insanın ortak fikirde mutabık kalarak verdikleri yer ve mekân adları, zamanla o yerin kimliğinin en önemli parçası olmuştur. Yer adları bu yönüyle hem aidiyet sembolü hem de kültür aktarıcısı olarak görülmektedir. Böyle olmakla birlikte yeryüzündeki her şey zamanla değiştiği gibi, yer adları da az ya da çok bu değişimden payını almaktadır. Bazı ülkelerde ve bazı dönemlerde bu değişim çok daha fazla ve hızlı olabilmektedir. Nitekim Türkiye'nin yakın geçmişi bunun tanığıdır. Bu değişimin yaşandığı yerleşim birimlerinden biri de kadim Sivas kentidir. Bu çalışmada, Sivas kentinin toponimisi ve kentte yer ve mekân adları bakımından son yıllarda yaşadığı değişiklikler araştırılmıştır. Araştırmanın amacı yer adlarındaki değişimin yapısını ve boyutlarını belirlemek, yeni adlandırmalar üzerinde etkili olan faktörleri ortaya koymak suretiyle Türk Kültür Coğrafyası ve kentsel toponimi literatürüne katkıda bulunmaktır. Bu kültürel coğrafya yaklaşımıyla yapılmış bir durum analizi çalışmasıdır. Araştırma, nitel ağırlıklı karma yöntem yaklaşımı çerçevesinde tasarlanmıştır. Kentteki eski, yeni ve değiştirilmiş kamusal nitelik taşıyan; mahalle, cadde, sokak, meydan, okul ve park gibi tüm yer ve mekân adları tespit edilmiş, kodlanmış, sınıflandırılmış ve analiz edilmiştir. Bulgularımıza göre, Sivas kentinde eski yer ve mekân adları kentin kadim tarihinin ve güçlü Türk İslam kültürünün etkisiyle nispeten varlığını korumayı başarmıştır. Diğer yandan kentin giderek büyümesine ve gelişmesine paralel olarak ortaya çıkan yeni yer ve mekanlara verilen adlar, genel olarak halkın milli ve manevi değerleriyle uyumludur. Ad değişiklerinde ise merkezi yönetime ve yerel idarelere hâkim siyasi iradenin kültür politikaları ile kent ve ülke gündemine etki eden önemli güncel olayların rol oynadığı anlaşılmaktadır. Nitekim, yeni adlandırılan veya adı değiştirilen yerlere ve mekanlara en fazla yakın geçmişte terör olaylarında şehit düşen güvenlik mensuplarının adlarının verildiği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Humans have always sought to name all entities in the universe, including themselves, as well as places, spaces, emotions, values, and ideas. Place names, whether assigned by individuals or agreed upon collectively by communities, eventually become a key part of a place's identity. In this respect, toponyms act both as symbols of belonging and as transmitters of culture. However, just as the world changes over time, place names are also affected by social, political, and cultural transformations. In some countries and periods, these changes can happen more rapidly. Türkiye's recent history offers clear examples of this, and the ancient city of Sivas is one of the places where such transformations are evident. This study investigates the toponymy of Sivas, focusing on recent changes in the names of urban places and spaces. The main aim is to identify the structure and extent of these changes and to reveal the factors behind new naming practices, contributing to the literature on Turkish cultural geography and urban toponymy. Designed as a case study with a cultural geography perspective, the research examines all public place names in the city, such as neighborhoods, streets, squares, schools, and parks. These names whether old, new, or changed-were identified, classified, and analysed. The study was designed within the framework of a qualitative dominant mixed methods approach. The findings show that traditional place names in Sivas have largely been preserved due to the city's deep history and strong Turkish-Islamic culture. On the other hand, names given to newly developed areas generally align with the national and moral values of the public. Name changes appear to be shaped by the cultural policies of the administration and significant current events. Notably, many newly named or renamed places are dedicated to security personnel martyred in recent anti-terror operations.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- İstanbul metrosu Kirazlı-İkitelli arasında ikiz tünel kazılarına bağlı oluşan yüzey oturmalarının değerlendirilmesi
Evaluation of excavation induced surface settlement of Kirazlı and Ikitelli twin metro line
SAVAŞ DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. Yılmaz Mahmutoğlu
- Sarıyer Yenimahalle ve Merkez Mahallesi'nde kentsel sit alanı koruma projesi
Sariyer Yenimahalle and Merkez Mahallesi urban site conservation project
MUHAMMED OYTUN KASAPGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL KUTGÜN EYUPGİLLER
- Spatial and temporal variation of O3, NO and NO2 concentrations at rural and urban sites in Marmara region of Turkey
Türkiye Marmara bölgesinin kırsal ve kentsel bölgelerindeki O3, NO ve NO2 konsantrasyonlarının mekansal ve zamansal değişimi
SABİN KASPAROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALAHATTİN İNCECİK
- Generating a high-definition map (HD MAP) via yolo (you only look once) deep learning-based object detection model
Yolo (you only look once) derin öğrenme tabanli nesne tespit modeli ile yüksek tanimli hari̇ta (HD MAP) oluşturma
YASİN MEMİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDE DEMİREL