Geri Dön

Yabancılara Türkçe öğretimi B2 düzeyi dinleme – okuma yeterlik testinin geçerliliği ve güvenirliği

Validity and reliability of a B2-level listening - reading proficiency test for teaching Turkish as a foreign language

  1. Tez No: 1006170
  2. Yazar: TARIK UÇAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. KAZIM YOLDAŞ, DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SELÇUK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Dilbilim, Eğitim ve Öğretim, Linguistics, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İkinci/yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında, uluslararası geçerliliğe sahip ve psikometrik açıdan güçlü yeterlik sınavlarının bulunmaması, bu alanda öğrenim gören bireylerin dil düzeylerinin güvenilir bir biçimde tespit edilememesine neden olmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, B2 düzeyi okuma ve dinleme yeterlik testinin ön çalışmalarını gerçekleştirmek ve yapı geçerlemesine ilişkin çeşitli kanıtlar toplamaktır. Testin teorik çerçevesi Bachman ve Palmer'ın (2010) İletişimsel Dil Yeteneği Modeli üzerine inşa edilmiştir. Dinleme bölümü Buck'ın (2001) çok bileşenli dinleme modeline dayanmakta olup altı alt yapıdan; okuma bölümü ise Selçuk (2020) tarafından ampirik olarak kanıtlanmış dokuz alt yapıdan oluşmaktadır. Metin seçimi ve madde geliştirme sürecinde test, CEFR ile Avrupa Konseyi (2009) Kılavuzu temel alınarak sistematik olarak ilişkilendirilmiştir. Geçerlilik kanıtlarının toplanmasında Weir'in (2005) Sosyo-bilişsel Çerçevesi kullanılmıştır. Karma yöntem desenlerinden sıralı üçgenleme desenine göre şekillenen araştırmanın katılımcıları; CEFR eğitiminde yer alan 10 alan uzmanından, test içeriğini ve yapısını değerlendiren 10 akademisyenden ve toplam 214 öğrenciden oluşmaktadır. İki pilot uygulama (n=37 ve n=30) ve bir deneme uygulaması (n=147) gerçekleştirilmiştir. Veriler; klasik madde analizleri, güvenirlik analizleri (Cronbach'ın Alpha), uzmanlar arası uyum analizleri (Weighted Kappa ve Fleiss Kappa) ve uzman görüşleri aracılığıyla çözümlenmiştir. Bulgular; metin seçiminde uzmanlar arası uyumun güçlü düzeyde olduğunu (dinleme: 0,782; okuma: 0,826 Weighted Kappa), CEFR atölye çalışmasında önemli düzeyde uzlaşı sağlandığını (dinleme: 0,813; okuma: 0,796 Fleiss Kappa) göstermektedir. Güvenirlik katsayıları iteratif sürecin etkinliğini yansıtarak aşamalı yükselme göstermiştir (dinleme: .698, .718, .748; okuma: .672, .722, .772). Madde güçlük indeksleri kabul edilebilir aralıkta (.30-.70) dağılım göstermiş, ayırt edicilik indeksleri çoğunlukla çok iyi düzeyde (.40 ve üzeri) bulunmuştur. Uzmanlar, test maddelerini tanımlanan alt yapılarla büyük ölçüde eşleştirmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, ikinci/yabancı dil olarak Türkçe alanında geçerlilik ve güvenirlik odaklı, CEFR ile sistematik olarak ilişkilendirilmiş kapsamlı test geliştirme çalışmasıdır ve bu çalışma çerçevesinde geliştirilen test ikinci deneme uygulamasına hazır hale getirilmiştir.

Özet (Çeviri)

The absence of internationally recognized and psychometrically robust proficiency examinations in the field of teaching Turkish as a second/foreign language limits the reliable assessment of learners' language proficiency levels. The primary aim of this study is to develop a B2-level reading and listening proficiency test and to gather validation evidence supporting the construct validation of the test. The theoretical framework of the study is grounded in Bachman and Palmer's (2010) Communicative Language Ability model. The listening section is based on Buck's (2001) multi-componential listening model consisting of six sub-constructs, while the reading section draws on nine sub-constructs empirically validated by Selcuk (2020). Text selection and item development were systematically aligned with the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR) following the procedures outlined in the Council of Europe (2009) Manual. Validation evidence was organized within Weir's (2005) Socio-cognitive Framework. The study adopted a mixed-methods sequential triangulation design. Participants included 10 experts involved in CEFR training, 10 academics evaluating test content and construct, and 214 students who participated in two pilot administrations (n=37; n=30) and one trial administration (n=147). Data were analyzed using classical item analyses (item difficulty, item discrimination, and distractor analysis), reliability analyses (Cronbach's alpha), inter-rater agreement statistics (Weighted Kappa and Fleiss's Kappa), and qualitative expert reviews. Findings indicate strong inter-rater agreement in the text selection process (listening: 0.782; reading: 0.826 Weighted Kappa) and substantial consensus among experts in the CEFR workshop (listening: 0.813; reading: 0.796 Fleiss's Kappa). Reliability coefficients demonstrated progressive increases across administrations (listening: .698, .718, .748; reading: .672, .722, .772). Item difficulty indices fell within acceptable ranges (.30–.70), while item discrimination indices were predominantly at very good levels (.40 and above). Expert evaluations further indicated that test items largely corresponded to the defined sub-constructs. Overall, the findings provide initial validation evidence supporting the construct representation of the developed test. The test has been prepared for a second trial administration, and further studies are planned to include Item Response Theory analyses, Differential Item Functioning analyses, and additional validity evidence.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    488668

    Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Avrupa Ortak Başvuru Metnine dayalı etkinlik tasarımı

    Activity design based on the European Common Application Method in Turkish teaching as a foreign language

    FATMA KIZDIRICI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Eğitim ve ÖğretimGaziantep Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. KADİR KAAN BÜYÜKİKİZ

  2. Tez No

    412435

    Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde orta seviye (B1 - B2 Düzeyi) hedef sözcük belirleme çalışması

    Determining the word study objectives in intermediate level (B1 - B2 Level) in teaching Turkish as a foreign language

    BAYRAM BOZKURT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    DilbilimMarmara Üniversitesi

    Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MEHMET ALİ EROĞLU

  3. Tez No

    36835

    Türkçe'nin anadili ve yabancı dil olarak öğretimi üzerine bir araştırma

    Başlık çevirisi yok

    SAMİ BALCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1994

    Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesi

    Y.DOÇ.DR. HÜSEYİN TUNCER

  4. Tez No

    793707

    Belirli amaçlı Türkçe öğretimi: Edilgen yapı örneği

    Teaching Turkish for specific purposes: Passive voices in Turkish

    VUSLAT YENİÇERİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CELİLE EREN ÖKTEN

  5. Tez No

    446362

    Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dil öğrenme stratejilerine dayalı etkinliklerin anlama becerileri ile dil bilgisine yönelik başarıya, kalıcılığa ve Türkçeye yönelik tutuma etkisi

    The effects of activities based on language learning strategies on comprehension skills, grammar achievement and retention and attitudes towards Turkish in teaching as a foreign language context

    KÜBRA ŞENGÜL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Eğitim ve ÖğretimAtatürk Üniversitesi

    Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEMRA ALYILMAZ

Geri Dön