Narsistik kişilik eğilimli bireylerde, BDT temelli psikoeğitim programının belirsizliğe tahammülsüzlük ve bilişsel esneklik üzerine etkisi
The effect of a cognitive behavioral therapy-based psychoeducational program on intolerance of uncertainty and cognitive flexibility in individuals with narcissistic personality tendencies
- Tez No: 1006199
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ANER AKTAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirsizliğe tahammülsüzlük, Bilişsel beceriler, Bilişsel davranış terapileri, Bilişsel farkındalık, Büyüklenmeci narsisizm, Kişilik özellikleri, Narsisizm, Intolerance of uncertainty, Cognitive abilities, Cognitive behaviour therapy, Metacognitive, Grandiose/overt narcissism, Personality traits, Narcissism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, narsistik kişilik eğilimi yüksek bireylerde Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) temelli psiko-eğitim programının belirsizliğe tahammülsüzlük ve bilişsel esneklik üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, deneysel desenle bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 24 üniversite öğrencisi (yaş ortalaması = 21,83 ± 1,42; %58,3 kadın, %41,7 erkek) ile yürütülmüş; ön testte Narsistik Kişilik Envanteri (NKE-40) puanlarına göre narsistik eğilimi yüksek olan 12 katılımcı deney grubuna, puanları görece düşük olan 12 katılımcı ise kontrol grubuna atanmıştır. Tüm katılımcılara ön test ve son test aşamalarında NKE-40, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) ve Bilişsel Esneklik Ölçeği uygulanmış; deney grubuna haftada bir oturum olmak üzere toplam 8 oturumdan oluşan ve her biri yaklaşık 90 dakika süren yapılandırılmış BDT temelli psiko-eğitim programı uygulanmıştır. Bulgular, deney grubunda belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma ve bilişsel esneklik düzeylerinde anlamlı artış olduğunu, narsistik kişilik eğiliminde ise anlamlı bir değişim görülmediğini ortaya koymuştur (p < .05). Gruplar arası karşılaştırmalar, son test ölçümlerinde deney grubunun belirsizliğe tahammülsüzlük ve bilişsel esneklik açısından kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha olumlu sonuçlar sergilediğini göstermiştir. Sonuç olarak, BDT temelli psiko-eğitim programının narsistik kişilik eğilimi yüksek bireylerde belirsizliğe tahammülsüzlüğü azaltmada ve bilişsel esnekliği artırmada etkili bir müdahale yaklaşımı olduğu, buna karşılık narsistik kişilik özelliklerinin değişimi için daha uzun süreli müdahalelere ihtiyaç duyulduğu değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the effects of a Cognitive Behavioral Therapy (CBT)–based psychoeducational program on intolerance of uncertainty and cognitive flexibility among individuals with high narcissistic personality tendencies. The study was conducted using an experimental design with 24 undergraduate students from a public university (mean age = 21.83 ± 1.42; 58.3% female, 41.7% male). Based on the pretest scores of the Narcissistic Personality Inventory (NPI-40), 12 participants with higher narcissistic tendencies were assigned to the experimental group, while 12 participants with relatively lower scores were assigned to the control group. All participants completed the NPI-40, the Intolerance of Uncertainty Scale (IUS-12), and the Cognitive Flexibility Inventory at pretest and posttest. The experimental group received a structured CBT-based psychoeducational program consisting of eight weekly sessions, each lasting approximately 90 minutes. The results indicated a statistically significant decrease in intolerance of uncertainty and a significant increase in cognitive flexibility in the experimental group, whereas no significant change was observed in narcissistic personality tendencies (p < .05). Between-group comparisons at posttest showed that the experimental group demonstrated significantly lower intolerance of uncertainty and higher cognitive flexibility compared to the control group. In conclusion, the findings suggest that CBT-based psychoeducational programs are effective in reducing intolerance of uncertainty and enhancing cognitive flexibility among individuals with high narcissistic tendencies, while longer and more intensive interventions may be required to achieve significant changes in narcissistic personality traits.
Benzer Tezler
- 18-45 yaş arası bireylerde sosyal medya bağımlılığı ile narsistik kişilik eğilimleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the relationship between social mediaaddiction and narcissistic personality tendencies of 18-45year-old adults in terms of some variables
DAVUT CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Ayvansaray ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜNYAMİN HAN
- Narsisizm ile duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkide yalnızlığın aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediator role of loneliness in the relation between narcissism and emotion regulation difficulties
NEZRİN DENİZ ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LALE TUNCEL
- 18 yaşındaki lise öğrencilerinde narsistik kişilik eğilimi ve algılanan ebeveyn tutumu ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived parental attitude and narcissistic personality tendency and life satisfaction in 18-year-old high school students
KEVSER HABAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ANER AKTAN
- Yetişkinlerin sosyal medyada gösteriş tüketimi eğilimlerinin yaşam doyumuna etkisinde narsistik kişilik özelliklerinin aracı rolü
The mediating role of narcissistic personality traits in adult conspicuous consumption inclination's effect on life satisfaction
REYHAN ÖLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Beykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN KAHRAMAN
- Sosyal medya bağımlılık düzeyinin gösterişçi tüketim eğilimleri üzerine etkisinin tespiti
The effect of conspicuous consumption on social media addiction tendencies
SEMA ATALAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeOsmaniye Korkut Ata Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUTLU YÜKSEL AVCILAR