A neoclassical realist assessment of the impact of Eastern Mediterranean natural gas discoveries on Turkish foreign policy
Doğu Akdeniz doğal gaz keşiflerinin Türk dış politikasına etkisinin neoklasik realist bir değerlendirmesi
- Tez No: 1006216
- Danışmanlar: PROF. DR. SERHAT GÜVENÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Doğu Akdeniz, Enerji güvenliği, Mavi Vatan, Türk dış politikası, East Mediterranean, Energy security, Blue Homeland, Turkish foreign policy
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Kadir Has Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezinde, Doğu Akdeniz'de 1999'dan itibaren keşfedilen doğal gaz rezervlerinin Türkiye'nin dış politikasına etkisi neoklasik realizm çerçevesinde incelenmektedir. Çalışma, bahse konu keşiflerin bölgesel ve küresel güç dengeleri üzerindeki etkilerinin, Türkiye'nin dış politika tercihlerini tek başına açıklamakta yetersiz kaldığı varsayımından hareket etmektedir. Bu bağlamda, sistemik etkilerin Türk dış politikasına nasıl ve hangi koşullar altında yansıdığını anlamak amacıyla iç politika değişkenleri analizin odağında yer almaktadır. Neoklasik realizmin önerdiği modeli temel alan çalışma, uluslararası sistemin yapısal özelliklerini bağımsız değişken; liderlik algıları, stratejik kültür, devlet–toplum ilişkileri ve kurumsal yapı gibi içsel unsurları ise aracı değişkenler olarak değerlendirmektedir. Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki dış politika davranışları ise bağımlı değişken olarak incelenmektedir. Bu teorik çerçeve uyarınca tez, 2002–2023 dönemini beş alt döneme ayırarak süreç izleme yöntemiyle kapsamlı bir analiz sunmaktadır. Bulgular, Doğu Akdeniz doğal gaz keşiflerinin Türkiye'nin dış politika yönelimleri için belirleyici bir yapısal bağlam oluşturduğunu, ancak spesifik politika tercihlerinin zamanlama ve yoğunluklarının iç dinamiklerden önemli ölçüde etkilendiğini göstermektedir. Çalışma, Türkiye'nin belirli dönemlerde yetersiz veya orantısız dengeleme davranışları sergilemesini, ülkedeki yönetim sisteminin yapısal dönüşümü zemininde, ideolojik ve ekonomik boyutlarıyla ele alınan iç politik önceliklerle ilişkilendirmektedir. Bu tez ayrıca, analiz sürecinde elde edilen bulgular üzerinden neoklasik realizm literatürüne yönelik çıkarımlar üreterek, benzeri vakaların incelenmesinde faydalanılabilecek tespitler sunmaktadır. Bu kapsamda, neoklasik realist teorinin Batı demokrasilerinin kurumsal yapısını temel alan bazı varsayımlarının popülist-otoriter yönetim sistemleri incelenirken modifiye edilmesi gerektiği tartışılmaktadır.
Özet (Çeviri)
This doctoral dissertation examines the impact of the Eastern Mediterranean natural gas discoveries since 1999 on Turkish foreign policy within the framework of neoclassical realism. The study proceeds from the assumption that the effects of these discoveries on regional and global power balances are insufficient, on their own, to account for Türkiye's foreign policy preferences. Accordingly, domestic political variables are placed at the center of the analysis in order to explain how, and under what conditions, systemic imperatives are reflected in Turkish foreign policy. Building on the model proposed by neoclassical realism, the study conceptualizes the structural characteristics of the international system as the independent variable, while internal factors such as leader images, strategic culture, state–society relations, and domestic institutions are treated as intervening variables. Türkiye's foreign policy behavior in the Eastern Mediterranean constitutes the dependent variable. According to this framework, the dissertation provides a comprehensive analysis by dividing the 2002–2023 period into five sub-periods and applying the process-tracing method. The findings demonstrate that the Eastern Mediterranean natural gas discoveries have constituted a decisive structural context for Türkiye's foreign policy orientations; however, the timing and intensity of specific policy choices have been shaped to a significant extent by domestic dynamics. The study links Türkiye's periodic patterns of under- or over-balancing behavior to domestic political priorities—examined as to their ideological and economic aspects— against the backdrop of transformations in the country's system of government. Drawing on the findings obtained from the analysis, this dissertation also generates implications for the neoclassical realist literature and offers analytical insights that may be useful for the examination of similar cases. In this respect, it argues that certain assumptions of neoclassical realist theory—rooted in the institutional structures of Western democracies—need to be modified when analyzing populist-authoritarian systems of government.
Benzer Tezler
- Obama döneminde ABD'nin Ortadoğu politikası
The Middle East policy of the USA during Obama era
AYŞE GÖKALP KIRCA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ATAY AKDEVELİOĞLU
- What is required for (r)evolutions? — the case of economics
İktisatta (d)evrim için neler gereklidir?
DENİZ KELLECİOGLU
Doktora
İngilizce
2016
Ekonomiİstanbul Bilgi ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORAY AKAY
PROF. DR. ASAF SAVAŞ AKAT
- Kopenhag Okulu ve realist güvenlik çalışmalarında aktör, tehdit ve politika: Avrupa güvenliği üzerine bir değerlendirme
Actor, threat and policy in Copenhagen School and realist security studies: A comparative assessement on European security
SİNEM AKGÜL AÇIKMEŞE
Doktora
Türkçe
2008
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiAvrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA AYDIN
- Rusya Federasyonu'nun askeri güvenlik refleksindeki dönüşüm
Transformation in military security reflex of Russian Federation
AHMET SAPMAZ
Doktora
Türkçe
2016
Uluslararası İlişkilerKara Harp Okulu KomutanlığıGüvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERTAÇ HAMİ BAŞEREN
- Güç geçişi dönemlerinde Türk dış politikası: Birinci ve İkinci Dünya Savaşı örnekleri
Turkish foreign policy in power transition periods: Cases of First and Second World Wars
ERHAN SIRT
Doktora
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF OKUR