Okul öncesi öğretmenlerinin stres düzeyleri ile stres yaratan faktörlere ilişkin görüşlerinin incelenmesi
An investigation into preschool teachers' stress levels and their perceptions of stress-inducing factors
- Tez No: 1006215
- Danışmanlar: PROF. DR. SAİDE ÖZBEY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul öncesi öğretmenler, Stres faktörleri, Stresle başetme, İş stresi, Preschool teachers, Stress factors, Coping with stress, Job stress
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin stres düzeyleri ile stres yaratan faktörlere ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırma tarama modeliyle yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini,2024-2025 eğitim-öğretim yılında Ankara'nın Çankaya, Keçiören ve Mamak ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokul ve bağımsız anaokulları ile özel ilkokul ve anaokullarında görev yapan 1.454 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklem ise bu evrenden basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 231 öğretmenden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşü alınarak oluşturulan 19 soruluk“Okul Öncesi Öğretmenlerinde Stres ve Stres Kaynakları Anketi”ile Teleş (2020) tarafından Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılan“Genel İş Stresi Ölçeği”kullanılmıştır. Ölçek ve anket aracılığıyla elde edilen veriler SPSS 25 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin bulgular frekans (f) ve yüzde (%) değerleriyle sunulmuştur. Ölçeklerden elde edilen betimsel istatistikler için aritmetik ortalama (X̅) ve standart sapma (SS) değerleri raporlanmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerde stres oluşturan temel etmenler veli beklentileri, çalışma saatlerinin uzun olması, sınıftaki çocuk sayısı gibi durumlardır. Bu durumun sonucunda öğretmenlerde en çok yorgunluk, baş ağrısı, sinirlilik ve huzursuzluk gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır. Buna ek olarak öğretmenlerin yaklaşık %21,6'sı çok sık stres yaşadıklarını belirtmiştir. Bu durumun özellikle motivasyon (%26,6) ve iş performanslarını (%14,6) azalttığını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin, okul yönetimi ve eğitim sisteminden yardımcı personel desteği, etkinlik sürelerinin düşürülmesi ve sınıf mevcutlarının azaltılması gibi beklentileri mevcuttur. Araştırmada, öğretmenlerin yaş, kıdem, medeni durum, sınıf mevcudu ve kaynaştırma öğrencisi bulundurup bulundurmama durumlarının stres düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, kurum türü değişkenine göre resmi okullarda görev yapan öğretmenlerin stres düzeylerinin özel okullarda görev yapanlara kıyasla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Genel İş Stresi Ölçeği sonuçları, öğretmenlerin genel iş stresi düzeylerinin yönetilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir (X̅ = 19,33). Bununla birlikte, açık uçlu sorulara verilen yanıtlar, belirli koşullarda stres düzeyinin artabileceğine işaret etmektedir. Araştırma bulguları doğrultusunda, okul öncesi öğretmenlerinin motivasyon ve performanslarının artırılabilmesi için yardımcı personel desteğinin artırılması, sınıf mevcutlarının ideal düzeye indirilmesi ve çalışma saatlerinin öğretmenlerin dinlenme gereksinimlerini karşılayacak biçimde yeniden düzenlenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine preschool teachers' stress levels and their opinions on stress-inducing factors. The research was conducted using a survey model, and the population included 1.454 preschool teachers working in primary schools, independent kindergartens, and private primary schools and kindergartens under affiliation with the Ministry of National Education in the Çankaya, Keçiören, and Mamak districts of Ankara during the 2024-2025 academic year. The study sample consisted of 231 preschool teachers selected from this population using the simple random sampling method. The data collection tools were the 19-question“Stress and Stress Sources Questionnaire for Preschool Teachers”developed by the researcher after receiving expert opinions, and the“General Work Stress Scale,”whose Turkish validity and reliability study was conducted by Teleş (2020). The data obtained through the scale and survey were analyzed using SPSS 25 software packare. Findings regarding the demographic characteristics of the participants are presented as frequency (f) and percentage (%) values. Arithmetic mean (X̅) and standard deviation (SD) values are reported for descriptive statistics obtained from the scales. According to the research results, the most stressful situations for teachers are parental expectations, long working hours, and the number of children in the classroom. As a result, teachers often experience fatigue, headaches, irritability, and restlessness. Additionally, approximately 21.6% of teachers reported experiencing stress frequently. They stated that this condition particularly reduced their motivation (26.6%) and work performance (14.6%). Teachers have expectations from the school administration and education system, such as support from support staff, reduced activity times, and reduced class sizes. The study determined that teachers' age, seniority, marital status, class size, and whether or not they included students had no significant impact on their stress levels. However, according to the institution type variable, stress levels of teachers working in public schools were found to be higher than those working in private schools. The General Work Stress Scale results indicate that teachers' overall work stress levels are at a manageable level (X̅= 19.33). However, responses to open-ended questions indicate that stress levels may increase under certain circumstances. In line with the research findings, it is recommended that support from assistant personnel be increased, class sizes be reduced to the ideal level, and working hours be arranged to meet teachers' need of rest in order to increase the motivation and performance of preschool teachers.
Benzer Tezler
- Erken çocukluk döneminde aşırı annelik davranışı gösteren anneler ile çocuklarının davranışsal ve gelişimsel özelliklerinin incelenmesi
Investigation of the behavioral and developmental characteristics of mothers with extreme motherhood behavior and their children
ÖZGE CENGİZ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OZANA URAL
DR. FATMA ÖZGE ÜNSAL
- Okul öncesi öğretmenlerinin stres düzeyleri ile öğrenmede öz düzenlemeyi destekleme düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between preschool teachers' stress levels and the levels of supporting self-regulation in learning
SONGÜL BOZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA SARAÇ
- Okul öncesi öğretmenlerinin stres düzeyleri ile okul iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between preschool teacher's stress levels and school climate
FATİMA KARACA GELGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKER SEZER
- Okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ile psikolojik yardım arayışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between burnout levels and psychological help-seeking attitudes of preschool teachers
NİL DEMİRDÖĞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
PsikolojiYeditepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA OTRAR
- Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırmaya yönelik tutumları ile kaynaştırma eğitimine yönelik öz yeterlilik ve algı düzeylerinin incelenmesi
Examination of pre-school teachers attitudes towards inclusive education and their self-efficacy and perception levels
AYDIN DEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET MART