Developing the Artificial Intelligence-Supported English Writing Perception Scale (AI-SEWP) and exploring students' and instructors' perceptions
Yapay Zekâ Destekli İngilizce Yazma Algı Ölçeğinin (YZ-DİYA) geliştirilmesi ve öğrenciler ile öğretim elemanlarının algılarının incelenmesi
- Tez No: 1006293
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇAĞLA ATMACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yapay zekâ araçlarının ikinci dilde yazma becerisini nasıl etkilediğini, İngilizce hazırlık sınıfı öğrencileri ve öğretim elemanlarının dilbilimsel, bilişsel ve etik boyutlardaki algılarını inceleyerek araştırmaktır. Çalışmada, Yapay Zekâ Destekli İngilizce Yazma Algısı Ölçeği (YZ-DİYA) adlı bir ölçme aracının geliştirilmesi ve yükseköğretimdeki öğrencilerin ve öğretim elemanlarının yapay zekâ destekli İngilizce yazma deneyimlerinin derinlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada açıklayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Nicel veriler, yeni geliştirilen ölçek aracılığıyla toplam 1.627 İngilizce hazırlık sınıfı öğrencisinden toplanmıştır (358 öğrenci Açımlayıcı Faktör Analizi [AFA], 1.269 öğrenci Doğrulayıcı Faktör Analizi [DFA] için). Nitel veriler ise 20 öğrenci ve 20 öğretim elemanı ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. AFA ve DFA analizleri sonucunda YZ-DİYA ölçeğinin üç boyutlu yapısının geçerli ve güvenilir olduğu doğrulanmıştır. Buna ek olarak, ölçme değişmezliği analizleri tam cinsiyet değişmezliğinin sağlandığını ortaya koymuş, böylece ölçeğin kadın ve erkek öğrenciler için eşdeğer şekilde işlediği doğrulanmıştır. Bulgular, öğrencilerin yapay zekâyı dilbilgisel doğruluk, sözcük çeşitliliği ve metin bütünlüğünü geliştiren yararlı bir araç olarak gördüklerini, öğretim elemanlarının ise teknolojik desteğin eleştirel yansıtma ile dengelenmesi gerektiğini vurguladıklarını göstermiştir. Her iki grup da yapay zekânın fikir geliştirme ve gözden geçirme süreçlerindeki bilişsel katkılarını kabul etmekle birlikte, aşırı bağımlılık ve azalan özerklik konusunda kaygılarını dile getirmiştir. Etik boyutta ise intihal, yazarlık ve şeffaflık konuları öne çıkmıştır. Araştırma, yapay zekânın ikinci dil yazma öğretimine etkili bir şekilde entegre edilebilmesi için yapay zekâ okuryazarlığı, etik farkındalık, yönlendirilmiş yansıtma ve paylaşılan sorumluluk ilkelerinin geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Geliştirilen YZ-DİYA ölçeği, gelecekteki araştırmalar ve pedagojik değerlendirmeler için geçerli bir araç sunmaktadır. Ayrıca bu çalışma, yapay zekâ destekli İngilizce yazmanın pedagojik, bilişsel ve etik boyutlarını tartışmakta; müfredat tasarımı, sınıf içi uygulamaları, ilgili yapay zekâ kullanım politikaları ve gelecekteki araştırmalara yönelik öneriler sunmaktadır. Son olarak bu çalışma, yapay zekânın ikinci dilde yazma pedagojisinde insan yaratıcılığını ve sorumluluğunu ikame etmek yerine desteklemek için nasıl kullanılabileceğine dair derinlemesine bir anlayışa katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to investigate how artificial intelligence (AI) tools influence second language writing by examining the perceptions of English preparatory-class students and instructors across linguistic, cognitive, and ethical dimensions. The study aimed to develop a measurement instrument, the Artificial Intelligence Supported English Writing Perception Scale (AI-SEWP), and to explore how students and instructors experience and interpret AI-supported second language writing in higher education. Employing an explanatory sequential mixed-methods design, the quantitative data were collected from a total of 1.627 English preparatory class students (358 for Exploratory Factor Analysis [EFA]; 1.269 for Confirmatory Factor Analysis [CFA]) through the newly developed scale. Additionally, the qualitative insights were obtained from the semi-structured interviews conducted with 20 students and 20 instructors. EFA and CFA confirmed a three-dimensional structure of the AI-SEWP scale with strong reliability and validity. Additionally, measurement invariance testing showed full gender invariance, confirming that the scale operates equivalently for male and female students. The findings revealed that the students perceived AI as helpful in improving linguistic accuracy, lexical richness, and text organization, while the instructors emphasized the need to balance technological support with critical reflection. Both groups acknowledged AI's cognitive benefits for idea generation and revision, yet expressed some concerns about overreliance and reduced autonomy. Ethical concerns were also discussed, particularly regarding plagiarism, authorship, and transparency in AI use. The study concludes that effective integration of AI in second language writing requires the cultivation of AI literacy, ethical awareness, guided reflection, and shared agency between teachers and students. The AI-SEWP scale provides a validated tool for future research and pedagogical evaluation. Overall, the thesis discusses the pedagogical, cognitive, and ethical implications of AI-supported second language writing, offering recommendations for curriculum design, classroom practices, responsible AI use policies, and future research directions. Finally, this study contributes to a deeper understanding of how AI can be used to enhance, rather than replace, human creativity and responsibility in second language writing pedagogy.
Benzer Tezler
- Transforming english writing skills with AI: Chatgpt's mediating effect on strategy use
Yapay zeka ile ingilizce yazma becerilerinin dönüşümü: Chatgpt'nin strateji kullanımı üzerindeki uzlaştırıcı etkisi
MERVE EROL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. DERYA DÖNER YILMAZ
- İngilizce yazma becerilerinin geliştirilmesinde üretken yapay zekanın kullanılabilirliği
The effectiveness of generative artificial intelligence in supporting English academic writing
İREM SAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiUzaktan Öğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BUKET KİP KAYABAŞ
- Creating, communicating and promoting a culture of academic integrity in higher education English language learning context
Yükseköğretim İngilizce dil öğreniminde akademik dürüstlük kültürü geliştirmek
MELTEM BAYSAL ÇALIŞKAN
Doktora
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİM RAZI
- İngilizce öğretmen adaylarının mesleki gelişimi için yapay zeka destekli ders imecesi modeli
An artificial intelligence-supported lesson study model for the professional development of pre-service English teachers
AYÇA DÜZLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GALİP KARTAL
- İlkokul düzeyinde yapay zekâ destekli e- twinning projelerinin kapsam belirleme araştırması
A scoping review of artificial intelligence-supported etwinning projects at the primary school level
FATMA NUR KARAARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT İZGİ ONBAŞILI