Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine yönelik hazırlanmış ders kitaplarının dil becerisi, metin türü, ölçme değerlendirme ve kültür açısından incelenmesi
An examination of textbooks prepared for teaching Turkish as a foreign language in terms of language skills, text types, assessment and evaluation, and culture
- Tez No: 1006327
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ders kitapları, Türkçe, Türkçe eğitimi, Textbooks, Turkish, Turkish education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretimi amacıyla hazırlanmış ders kitaplarının temel dil becerileri, metin türleri, ölçme-değerlendirme ve kültür etkileşimi boyutları açısından incelenmesidir. Araştırma kapsamında, Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe ve İstanbul Yabancılar İçin Türkçe öğretim setlerinin A1–A2, B1 ve B2–C1 düzeylerindeki kitapları ele alınmıştır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda yürütülmüş ve veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmada ders kitapları; okuma metinlerinde yer alan kültürel unsurlar, metin türlerinin dağılımı, dört temel dil becerisinin (dinleme, konuşma, okuma, yazma) ele alınış biçimi ve ölçme-değerlendirme etkinlikleri açısından analiz edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, her iki öğretim setinde de kültürel unsurlara yer verildiği, ancak bu unsurların düzeylere ve kitaplara göre farklılık gösterdiği görülmüştür. Metin türleri açısından bilgilendirici ve öyküleyici metinlerin ağırlıkta olduğu, şiir ve özgün metin türlerinin ise sınırlı sayıda kullanıldığı tespit edilmiştir. Temel dil becerileri incelendiğinde, okuma ve yazma becerilerine daha fazla yer verildiği; konuşma ve dinleme becerilerinin ise çoğunlukla destekleyici etkinlikler aracılığıyla ele alındığı belirlenmiştir. Ölçme ve değerlendirme bölümlerinin genellikle ünite sonlarında yer aldığı ve öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesini amaçladığı görülmüştür. Sonuç olarak, incelenen ders kitaplarının Avrupa Dilleri Ortak Başvuru Metni doğrultusunda hazırlandığı; ancak dil becerileri, metin çeşitliliği ve kültür etkileşimi açısından geliştirilmesi gereken yönler bulunduğu belirlenmiştir. Araştırmanın, yabancılara Türkçe öğretimi alanında ders kitabı hazırlama ve değerlendirme çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine coursebooks prepared for teaching Turkish as a foreign language in terms of basic language skills, text types, assessment and evaluation, and cultural interaction. Within the scope of the research, the A1–A2, B1, and B2–C1 level books of the Yeni Hitit Turkish for Foreigners and Istanbul Turkish for Foreigners coursebook sets were analyzed. The study was conducted in line with a qualitative research approach, and document analysis was used as the data collection method. In the study, the coursebooks were analyzed in terms of the cultural elements included in reading texts, the distribution of text types, the presentation of the four basic language skills (listening, speaking, reading, and writing), and the assessment and evaluation activities. The data obtained were analyzed using descriptive analysis. According to the findings of the study, cultural elements were included in both coursebook sets; however, the distribution of these elements varied depending on the levels and the books. In terms of text types, informative and narrative texts were predominant, while poetic and authentic text types were used to a limited extent. When the basic language skills were examined, it was determined that reading and writing skills were emphasized more frequently, whereas speaking and listening skills were mostly addressed through supportive activities. It was also observed that the assessment and evaluation sections were generally placed at the end of units and aimed to reinforce the learned content. In conclusion, it was determined that the analyzed coursebooks were prepared in line with the Common European Framework of Reference for Languages; however, there are aspects that need improvement in terms of language skills, text diversity, and cultural interaction. It is believed that this study will contribute to future coursebook preparation and evaluation studies in the field of teaching Turkish as a foreign language.
Benzer Tezler
- Türkmen şivesinin sentaks bakımından Türkiye Türkçesiyle karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
HİMMET BİRAY
- Azeri Türkçesi'nin sentaks bakımından Türkiye Türkçesiyle karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
İSMET CEMİLOĞLU
- Karahanlı Türkçesi fiilleri ile Türkiye Türkçesi fiilleri arasında fonetik ve semantik bakımlardan bir karşılaştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ UYAR
- Televizyon reklamlarının ses-söz uyumu (Prozodi) yönünden incelenmesi ve dilimizin müziğine etkileri
A study on the television advertisements from the point speech-sound harmany (prosody) and it's influence on the rhythm of our language
C. HAKAN ÇUHADAR
