Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine yönelik hazırlanmış ders kitaplarının dil becerisi, metin türü, ölçme değerlendirme ve kültür açısından incelenmesi
An examination of textbooks prepared for teaching Turkish as a foreign language in terms of language skills, text types, assessment and evaluation, and culture
- Tez No: 1006327
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ders kitapları, Türkçe, Türkçe eğitimi, Textbooks, Turkish, Turkish education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretimi amacıyla hazırlanmış ders kitaplarının temel dil becerileri, metin türleri, ölçme-değerlendirme ve kültür etkileşimi boyutları açısından incelenmesidir. Araştırma kapsamında, Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe ve İstanbul Yabancılar İçin Türkçe öğretim setlerinin A1–A2, B1 ve B2–C1 düzeylerindeki kitapları ele alınmıştır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda yürütülmüş ve veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmada ders kitapları; okuma metinlerinde yer alan kültürel unsurlar, metin türlerinin dağılımı, dört temel dil becerisinin (dinleme, konuşma, okuma, yazma) ele alınış biçimi ve ölçme-değerlendirme etkinlikleri açısından analiz edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, her iki öğretim setinde de kültürel unsurlara yer verildiği, ancak bu unsurların düzeylere ve kitaplara göre farklılık gösterdiği görülmüştür. Metin türleri açısından bilgilendirici ve öyküleyici metinlerin ağırlıkta olduğu, şiir ve özgün metin türlerinin ise sınırlı sayıda kullanıldığı tespit edilmiştir. Temel dil becerileri incelendiğinde, okuma ve yazma becerilerine daha fazla yer verildiği; konuşma ve dinleme becerilerinin ise çoğunlukla destekleyici etkinlikler aracılığıyla ele alındığı belirlenmiştir. Ölçme ve değerlendirme bölümlerinin genellikle ünite sonlarında yer aldığı ve öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesini amaçladığı görülmüştür. Sonuç olarak, incelenen ders kitaplarının Avrupa Dilleri Ortak Başvuru Metni doğrultusunda hazırlandığı; ancak dil becerileri, metin çeşitliliği ve kültür etkileşimi açısından geliştirilmesi gereken yönler bulunduğu belirlenmiştir. Araştırmanın, yabancılara Türkçe öğretimi alanında ders kitabı hazırlama ve değerlendirme çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine coursebooks prepared for teaching Turkish as a foreign language in terms of basic language skills, text types, assessment and evaluation, and cultural interaction. Within the scope of the research, the A1–A2, B1, and B2–C1 level books of the Yeni Hitit Turkish for Foreigners and Istanbul Turkish for Foreigners coursebook sets were analyzed. The study was conducted in line with a qualitative research approach, and document analysis was used as the data collection method. In the study, the coursebooks were analyzed in terms of the cultural elements included in reading texts, the distribution of text types, the presentation of the four basic language skills (listening, speaking, reading, and writing), and the assessment and evaluation activities. The data obtained were analyzed using descriptive analysis. According to the findings of the study, cultural elements were included in both coursebook sets; however, the distribution of these elements varied depending on the levels and the books. In terms of text types, informative and narrative texts were predominant, while poetic and authentic text types were used to a limited extent. When the basic language skills were examined, it was determined that reading and writing skills were emphasized more frequently, whereas speaking and listening skills were mostly addressed through supportive activities. It was also observed that the assessment and evaluation sections were generally placed at the end of units and aimed to reinforce the learned content. In conclusion, it was determined that the analyzed coursebooks were prepared in line with the Common European Framework of Reference for Languages; however, there are aspects that need improvement in terms of language skills, text diversity, and cultural interaction. It is believed that this study will contribute to future coursebook preparation and evaluation studies in the field of teaching Turkish as a foreign language.
Benzer Tezler
- Türkçenin yabancı dil olarak çocuklara öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki okuma metinlerinin eğitsel iletiler açısından değerlendirilmesi
An evaluation of reading texts in textbooks used for teaching Turkish as a foreign language to children in terms of educational messages
FULİN KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ŞİMŞEK
- Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler için metin değiştirimi: Mustafa Kutlu'nun“Rüzgârın Oğlu”hikâyesi örneği
Text exchange for those learning Turkish as a foreign language: The story of Mustafa Kutlu's“Son of the Wind”
DEMET DÖNE IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇEN GÖÇEN ÖZDEMİREL
- Avrupa'da Türkçe öğretimine yönelik hazırlanmış kitapların incelenmesi
Examining the books prepared for teaching Turkish in Europe
OZLEM KURT
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GIYASETTİN AYTAŞ
- Türkçenin erken yaşta yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarının dil becerileri bağlamında incelenmesi
Analysis of the textbooks used in teaching turkish as a foreign language at an early age within the context of language skills
MURAT GİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHAR İŞİGÜZEL
- Hayat boyu Türkçe 1-2-3 seviye ders kitapları okuma etkinliklerinin Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı A1 düzeyi okuma kazanımlarına uygunluğu ve Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen çocuklara yönelik okuma etkinlik örnekleri
Suitability of lifelong Turkish level 1-2-3 textbooks reading activities to Teaching Turkish as a Foreign Language Program A1 level reading outcomes and examples of reading activities for children learning Turkish as a foreign language
CİHAN ÖNDER GÜNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LOKMAN TANRIKULU