Ekonomik büyüme ile insani gelişme ilişkisi: Seçilmiş ülkeler eşliğinde ekonometrik bir analiz
Relationship with economic growth and human development: An econometric analysis according to selected countries
- Tez No: 1006368
- Danışmanlar: PROF. DR. LEVENT ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ekonomik büyüme ve insani gelişme kavramları, ekonomi bilimi başta olmak üzere sosyal bilimlerin diğer alanlarının da ilgi alanına girmektedir. İnsani refahı (kalkınmayı) ekonomik büyümeye ait niceliksel ölçüler ile ölçmedeki yetersizliğin zaman içerisinde belirginleşmesi, 1980 sonrasında insani gelişme kavramının ortaya çıkmasında etkili olurken diğer yandan ekonomik büyüme ile refah ilişkisinin de sorgulanmasını gerekli kılmıştır. Tezde ekonomik büyüme ile insani gelişme ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır. Söz konusu ilişkide nedenselliğin yönüne ve niceliksel etkiye ilişkin bulgulara ulaşmak için nedensellik ve etki analizine odaklanılmıştır. Araştırmanın kapsamı, refah devleti olarak adlandırılan seçili 11 ülke ve 1990-2023 yıllarına ait verilerden oluşmaktadır. Bu amaçla iki değişken arasındaki nedensellik“Juodis, Karavias ve Sarafidis (2021) Panel Nedensellik Testi”ile incelenmiştir. Gerçekleştirilen çeşitli eşbütünleşme testleri sonucunda ise değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisine rastlanamamıştır. Nedensellik analizi ile insani gelişmeden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü ve kuvvetli ilişki tespit edilmiştir. Sonrasında işsizlik, gayri safi sabit sermaye oluşumu (yatırımlar), ithalat ve ihracat değişkenlerinin ilave edildiği model üzerinden söz konusu ilişkiye ait niceliksel boyut“Genişletilmiş Ortalama Grup (AMG/Augmented Mean Group Analysis) Tahmincisi (Eberhardt ve Bond (2009), Eberhardt ve Teal, 2010)”ile ortaya konulmuştur. Bulgulara göre, insani gelişmeden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü ve baskın bir nedensellik söz konusudur. Ayrıca insani gelişme, katsayı tahminine ilişkin modelde ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve önemli etkisi olan bir unsurdur.
Özet (Çeviri)
The concepts of economic growth and human development are of interest not only to economics but also to other fields of social sciences. The increasing inadequacy of quantitative measures of economic growth in measuring human well-being (development) led to the emergence of the concept of human development after 1980, while also necessitating a questioning of the relationship between economic growth and well-being. This thesis attempts to explain the relationship between economic growth and human development. To this end, it focuses on causality and impact analysis. The scope of the research consists of data from 11 selected countries, referred to as welfare states, for the years 1990-2023. For this purpose, the causality between the two variables was examined using the“Juodis, Karavias, and Sarafidis (2021) Panel Causality Test”. Various cointegration tests conducted did not reveal a cointegration relationship between the variables. Causality analysis revealed a unidirectional and strong relationship from human development to economic growth. Subsequently, the quantitative dimension of this relationship was revealed using the“Augmented Mean Group Analysis (AMG) Estimator (Eberhardt and Bond (2009), Eberhardt and Teal, 2010)”through a model that included unemployment, gross fixed capital formation (investments), imports, and exports. The findings indicate a unidirectional and dominant causality from human development to economic growth. Furthermore, human development is a factor that has a positive and significant impact on economic growth in the coefficient estimation model.
Benzer Tezler
- İnsani gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: Afrika ülkeleri üzerine bir uygulama
The relationship between human development and economic growth: An Application on African countries
BEKİR ÇELİK
- Dijitalleşme ve ekonomik kalkınma ilişkisi: Seçilmiş ülke örnekleri
The relationship between digitalization and economic development: Selected country examples
SENA BAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURGÜN TOPALLI
- Kamu harcamalarının insani kalkınma üzerindeki etkisi: Seçilmiş OECD ülkelerinde dinamik panel veri analizi
The impact of public expenditure on human development: Dynamic panel data analysis in selected OECD countries
AKİF ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MaliyeBalıkesir ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN YILMAZTÜRK
- İnsani gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye için ampirik bir inceleme
Relationship between human development and economic growth: An empirical investigation for Turkey
ZAMİRA ÖZGEN
- Politik istikrar ile ekonomik büyüme/kalkınma ilişkisi: MENA-T örneği
The relationship of political stability and economic growth/development: The example of MENA-T
METE HAN KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerBatman Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜCAHİT ÇAYIN