Göz izleme tekniği ile yapay zekâ temelli reklam görselleri kullanılarak tüketicilerin satın alma niyetinin değerlendirilmesi
Evaluating and predicting consumers' purchase intentions using ai-generated advertising visuals through eye-tracking technique
- Tez No: 1006394
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM ŞENGÜN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Reklamcılık, Business Administration, Advertising
- Anahtar Kelimeler: Göz izleme, Nöropazarlama, Yapay zeka, Eye tracking, Neuromarketing, Artificial intelligence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, yapay zekâ destekli reklam görsellerinin tüketicilerin satın alma niyeti ve satın alma davranışı üzerindeki etkileri Planlı Davranış Teorisi çerçevesinde incelenmiştir. Bu kapsamda literatür bölümünde, öncelikle nöropazarlama yaklaşımı ele alınmış; tüketici davranışlarının açıklanmasında kullanılan nörometrik ve biyometrik yöntemler ele alınmıştır. Daha sonra ise yapay zekâ destekli reklam görselleri; görsel dikkat ve Planlı Davranış Teorisi'nin tutum, subjektif norm ve algılanan davranışsal kontrol bileşenleri çerçevesinde incelenmiştir. Araştırma bölümünde, yapay zekâ destekli reklam görsellerinin tüketici değerlendirmeleri üzerindeki etkisi deneysel bir tasarım kapsamında incelenmiştir. Katılımcılara yapay zekâ destekli reklam görselleri sunulmuş; ön test ve son test uygulamaları aracılığıyla tutum, subjektif norm, algılanan davranışsal kontrol, satın alma niyeti ve satın alma davranışı değişkenleri ölçülmüştür. Elde edilen veriler istatistiksel analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmiş; eşleştirilmiş örneklem t-testi ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, tutum değişkeninde deney sonrası artış gözlenmekle birlikte bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Buna karşılık subjektif norm, algılanan davranışsal kontrol, satın alma niyeti ve satın alma davranışı değişkenlerinde deney sonrası ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı artışlar tespit edilmiştir. Regresyon analizleri sonucunda, tutum, subjektif norm ve algılanan davranışsal kontrolün satın alma niyeti üzerinde; satın alma niyetinin ise satın alma davranışı üzerinde anlamlı etkilerinin bulunduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, the effects of artificial intelligence supported advertising visuals on consumers' purchase intention and purchase behavior were examined within the framework of the Theory of Planned Behavior. In this context, the literature review first addressed the neuromarketing approach; subsequently, neurometric and biometric methods used to explain consumer behavior were discussed. Furthermore, AI-supported advertising visuals were examined within the scope of visual attention and the components of the Theory of Planned Behavior, namely attitude, subjective norm, and perceived behavioral control. In the research section, the effects of AI-supported advertising visuals on consumer evaluations were investigated through an experimental design. Participants were exposed to AI-supported advertising visuals, and pre-test and post-test applications were employed to measure attitude, subjective norm, perceived behavioral control, purchase intention, and purchase behavior variables. The obtained data were analyzed using statistical analysis techniques; paired sample t-test and regression analyses were conducted. According to the findings of the study, although an increase was observed in the attitude variable after the experiment, this increase was not found to be statistically significant. In contrast, statistically significant increases were identified in subjective norm, perceived behavioral control, purchase intention, and purchase behavior variables in the post-test measurements. The results of the regression analyses revealed that attitude, subjective norm, and perceived behavioral control have significant effects on purchase intention, and purchase intention has a significant effect on purchase behavior.
Benzer Tezler
- Yapay zeka ve biyometrik verilerin işlenmesi
Artificial intelligence and the processing of biometric data
MELİSA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukÇukurova ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARİFE ÖZGE YENİCE CEYLAN
- Classification of abnormal respiratory sounds using deep learning techniques
Solunum seslerinin derin öğrenme yöntemleri ile sınıflandırılması
AHAMADI ABDALLAH IDRISSE
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKTAY YILDIZ
- Taxonomy and visualization of digital architecture knowledge: Proposal for a scientific online encyclopedia
Dijital mimarlık bilgisinin taksonomisi ve görselleştirilmesi: Bilimsel bir çevrim içi ansiklopedi önerisi
ESRANUR KARACİF
- Açıklanabilir yapay zeka yöntemleri ile toprak tuzluluğu haritalarının üretilmesi
Soil salinity mapping using explainable artificial intelligence methods
SAMET AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF SERTEL