Fourier Kantil birim kök ve eşbütünleşme testleri: BIST100 ve sektör endeksleri üzerine bir uygulama
Fourier Quantile unit root and cointegration tests: An application to BIST100 and sector indices
- Tez No: 1006431
- Danışmanlar: PROF. DR. BURCU KIRAN BAYGIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonometri, Econometrics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekonometri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Türkiye finansal piyasalarını temsil eden Borsa İstanbul (BIST) endeksleri ile seçili küresel risk faktörleri ve makroekonomik değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada BIST100 endeksinin yanı sıra Banka (XBANK), Mali (XUMAL), Sınai (XUSIN) ve Teknoloji (XUTEK) endeksleri bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Açıklayıcı değişkenler olarak ise Altın, Gümüş, Brent Petrol fiyatları, VIX Korku Endeksi ve USD/TL döviz kuru kullanılmıştır. Serilerin durağanlık özellikleri, deterministik bileşendeki yumuşak geçişli yapısal kırılmaları modelleyebilen Fourier yaklaşımına dayalı Fourier Kantil Birim Kök Testi ile incelenmiştir. Bu testte, literatürdeki yaygın kullanımın aksine kesirli frekans taraması yapılarak kırılmaların daha hassas modellenmesi sağlanmıştır. Birim kök testi bulguları, serilerin durağanlık davranışlarının kantillere göre farklılaştığını ve karmaşık bir durağanlık yapısı sergilediğini ortaya koymuştur. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi ise, I(0) ve I(1) değişkenlerin bir arada analiz edilmesine olanak tanıyan ve yapısal kırılmaları Fourier fonksiyonları ile modelleyen Bootstrap Fourier ARDL yaklaşımı ile sınanmıştır. Elde edilen bulgulara göre; BIST100, Banka, Mali ve Teknoloji endeksleri ile açıklayıcı değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Ancak Sınai endeksi için uzun dönemli bir ilişki bulunamamıştır. Çalışma, serilerin dağılım özelliklerini ve yapısal değişimlerini dikkate alan Fourier ve Kantil tabanlı yaklaşımların, geleneksel yöntemlere göre daha güçlü ve tutarlı sonuçlar ürettiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the long-run relationships between Borsa Istanbul (BIST) indices, representing Turkish financial markets, and selected global risk factors and macroeconomic variables. In the study, in addition to the BIST100 index, the Banking (XBANK), Financial (XUMAL), Industrial (XUSIN), and Technology (XUTEK) indices are considered as dependent variables. Gold, Silver, Brent Oil prices, the VIX Volatility Index, and the USD/TRY exchange rate are used as explanatory variables. The stationarity properties of the series were examined using the Fourier Quantile Unit Root Test based on the Fourier approach, which can model smooth structural breaks in the deterministic component. In this test, contrary to common usage in the literature, fractional frequency scanning was performed to ensure a more precise modeling of the breaks. The unit root test findings revealed that the stationarity behaviors of the series vary across quantiles and exhibit a complex stationarity structure. The cointegration relationship between the variables was tested using the Bootstrap Fourier ARDL approach, which allows for the simultaneous analysis of I(0) and I(1) variables and models structural breaks with Fourier functions. According to the findings obtained; a statistically significant cointegration relationship was detected between the BIST100, Banking, Financial, and Technology indices and the explanatory variables. However, no long-run relationship was found for the Industrial index. The study demonstrates that Fourier and Quantile-based approaches, which take into account the distributional properties and structural changes of the series, produce more robust and consistent results compared to traditional methods.
Benzer Tezler
- Doğrusal olmayan Fourier Kantil birim kök testi ile etkin piyasa hipotezinin incelenmesi: OECD ülkelerinde bir uygulama
Investigation of efficient market hypothesis with nonlinear Fourier Quantile unit root test: An application in OECD countries
NESLİHAN KARAKAYA TUTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN DALGAR
- Çift frekanslı Fourıer kantil yeni bir birim kök testi önerisi
Double-frequency Fourier quantile a new unit root test proposing
ÖZNUR ÖZGÜR
- Borsa İstanbul'da risk iştahının asimetrik dinamikleri: Kantil birim kök tabanlı bir ekonometrik analiz
Asymmetric dynamics of risk appetite in Borsa Istanbul: A quantile unit root based econometric analysis
AHMET URHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
EkonomiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiUluslararası İşletmecilik ve Ticaret Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ OSMAN ÖZTOP
- Birim kök testlerinden yeni bulgular: Satın alma gücü paritesinin geçerliliği
New evidence from unit root tests: The validity of purchasing power parity
BENGİSU YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Ekonometriİstanbul ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURAK GÜRİŞ
- Telekomünikasyon yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri: Türkiye örneği
Effects of telecommunication investments on economic growth: The example of Turkey
ÖZGÜR CALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
EkonometriAtatürk Üniversitesiİktisat Politikası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER YALÇINKAYA