Amerikan oryantalizminde Kur'an'ı Geç Antik Çağ ışığında okumak
Reading the Qur'an in the light of Late Antiquity in American orientalism
- Tez No: 1006514
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEVKET KOTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarih alanında son yıllarda yapılan çalışmalarlabüyük bir ivme kazanan Geç Antik Çağ dönemselleştirmesi büyük bir disiplin haline gelmiştir.Peter Brown tarafından oluşturulan bu dönemin hangi yüzyılları kapsadığı tartışma konusudur. Tarih yazımında MS II. yüzyıldan VIII. yüzyılın sonlarına kadar olan süreci içerisine alan bu dönem özellikle Amerikalı araştırmacılar tarafından sürekli esnetilmektedir. Türk akademisinin yeni gündemine girmeye başlayan Geç Antik Çağ araştırmaları farklı alanlarda çalışma yapılan bir disiplindir. Tarih, coğrafya, arkeoloji, din ve sanat gibi farklı konularda zengin bir literatürün oluştuğu bu dönem birbiriyle bağlantılı birçok yeni araştırma sahasının tekrar gözden geçirilmesine neden olmuştur.Geç Antik dönem ile alakalı yapılan çalışmalar çoğunlukla Doğu Akdeniz ve Yakın Doğu bölgeleriyle ilgilenmiş; siyasi ve tarihsel kurum çalışmaları ihmal edilmiştir. Buna karşılık toplumsal, kültürel ve dini temalar üzerine yoğunlaşan çalışmalar önem kazanmıştır. Brown kasıtlı olarak bu dönemle alakalı çalışmalarda meseleleri askeri zeminden kültürel boyutaçekmiştir. Roma İmparatorluğu hakkında Edward Gibbon'un ortaya koymuş olduğu çöküş teorisini geçersiz kılmaya çalışan Brown, Roma'nın kültürel olarak bir çöküş yaşamadığını ve Geç Antik dönemi içine alan uzun dönemin ciddi paralellik ve sürekliliklerle bir bütün olduğunu iddia etmiştir. Son yıllarda Kur'an araştırmalarında da etkin bir şekilde kullanılan bu dönemselleştirme Amerikalı oryantalistler tarafından istifade edilen bir disiplin haline gelmiştir. Giriş, üç bölüm ve sonuç kısmından oluşan bu çalışmada, Amerikalı oryantalistlerin Kur'an'ı Geç Antik Çağ bağlamında nasıl ele aldıkları incelenmektedir. Bu bağlamda, Amerika'daki oryantalistlerin Kur'an araştırmalarında ortaya koydukları süreç ile Geç Antik Çağ çalışmalarında öne çıkan söylem ve yöntemler değerlendirilecektir.
Özet (Çeviri)
In recent decades, the periodization known as Late Antiquity has emerged as a major interdisciplinary field within historical studies, gaining particular prominence through the work of Peter Brown. Although the chronological boundaries of Late Antiquity remain debated—generally extending from the second to the late eighth century CE—American scholarship has tended to treat this period as a flexible and expandable analytical framework. Late Antique studies have generated a rich body of literature across disciplines such as history, archaeology, religious studies, and art history, with a marked emphasis on cultural, social, and religious transformations rather than political or institutional history. Brown's rejection of Edward Gibbon's decline narrative has been especially influential, reframing Late Antiquity as a period of continuity and transformation rather than civilizational collapse. Recently, this discipline has become a fundamental methodological framework for American orientalists in Qur'anic studies. This study, consisting of an introduction, three chapters, and a conclusion, examines how American orientalists approach the Qur'an within the context of Late Antiquity. The study aims to evaluate the claims regarding the Qur'an's canonization process and historical background presented by this new academic trend, which situates the text within a global epistemic fabric, while addressing the inherent methodological debates.
Benzer Tezler
- Amerikan oryantalizminde kelâm çalışmaları
Kalam studies in American orientalism
MEHMET KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RIDVAN ÖZDİNÇ
- Amerikan oryantalizminde Osmanlı Tarihi çalışmalarının içerik ve yöntem sorunları
Content and methodology problems in Ottoman History studies in American orientalism
REMZİYE SEÇEN
Doktora
Türkçe
2024
TarihAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİDE ASLAN
- Alman ve İtalyan oryantalizminde Arap edebiyatı -Carl Brockelmann ve Carlo Alfonso Nallino örneği-
Arab literature in German and Italian orientalism -The example of Carl Brockelmann and Carlo Alfonso Nallino-
ADNAN HAJI MOHAMAD
Doktora
Türkçe
2024
DilbilimÇukurova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA HAYTA
- The (re)construction of the image of“the Turk”in America, 1863-1963
Amerika'da“Türk”imgesinin (yeniden) yapılanması, 1863-1963
MERT DENİZ
Doktora
İngilizce
2024
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiAmerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANFER EMIN TUNC
- Hollywood sineması ve İslamofobi: 11 Eylül sonrası Hollywood sinemasında İslamofobinin yeniden üretimi
Hollywood cinema and Islamophobia: Reproduction of Islamophobia in post 9/11 Hollywood cinema
MAHMUT YAVUZ TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SosyolojiUşak Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL ÖZÇINAR