Pozisyona bağlı kriterlerin AHP yöntemi ile önceliklendirilmesi ve belbin takım rolleri ile eşleştirilmesi: otomotiv sektörü uygulaması
Position-based criteria prioritization using the AHP method and their alignment with belbin team roles: An automotive industry application
- Tez No: 1006560
- Danışmanlar: PROF. DR. NİHAN ÇETİN DEMİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: AHP, Belbin Takım Rolleri Envanteri, Otomotiv endüstrisi, Proje organizasyonu, Proje yönetimi, Projeler, Takım çalışması, Yönetim, Çok kriterli karar verme, Belbin Team Roles Inventory, Automotive industry, Project organization, Project management, Projects, Team work, Management, Multi criteria decision making
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada otomotiv sektöründe işlevler arası takımların oluşturulmasında teknik yeterlilikler ile davranışsal rol uyumlarının entegrasyonu incelenmiştir. Takım başarısının yalnızca teknik yeterliliklere dayandırılmasının yetersiz olduğu, pozisyonların gerektirdiği temel kriterlerin davranışsal rollerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği varsayımından hareketle, görev tanımları ile Belbin takım rolleri arasındaki uyum sistematik olarak analiz edilmiştir. Araştırmada, pozisyonlara ilişkin teknik kriter ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile belirlenmiş ve çalışanların Belbin rol profilleriyle olan uyumları bu ağırlıklarla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu yaklaşım, takım kurma süreçlerini sezgisel yargılardan arındırarak daha ölçülebilir, tekrarlanabilir ve nesnel bir yapıya dönüştürmeyi hedeflemektedir. Örnek olarak proje yöneticisi pozisyonunda yapılan analizde, en yüksek uyum gösteren rollerin Takım Oyuncusu, Koordinatör ve Kaynak Araştırıcı (49.52); yedek rollerin ise Şekillendirici, Değerlendirici ve Uygulayıcı (41.10) olduğu belirlenmiştir. Bu sonuç, proje yöneticisi rolünün temel kriterleri olan iletişim ve liderlik gereklilikleriyle Belbin modelindeki ilgili rollerin güçlü bir tutarlılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın genel bulguları, tüm pozisyonlar için belirlenen öncelikli kriterlerin –örneğin iletişim, liderlik, problem çözme, zaman ve risk yönetimi ve teknik bilgi– ilgili Belbin rollerinin belirlenmesinde belirleyici olduğunu ve görev–rol uyumunun sistematik biçimde oluştuğunu göstermektedir. Analiz sonuçları, AHP ile belirlenen kriter ağırlıkları ile Belbin rol profilleri arasındaki ilişkiyi doğrulamış ve eşleşmelerin yüksek düzeyde tutarlı olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, AHP–Belbin entegrasyonu, otomotiv sektöründe işlevler arası takımların oluşturulmasında uygulanabilir, tekrarlanabilir ve stratejik bir karar destek mekanizması sunmakta; uygun teknik yetkinliklerin, ilgili davranışsal rollerle eşleştirilmesini sağlayarak takım dinamiklerini iyileştirmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the integration of technical competencies and behavioral role alignment in the formation of cross-functional teams in the automotive industry. Based on the assumption that relying solely on technical competencies for team success is insufficient, and that fundamental positional criteria should be evaluated alongside behavioral roles, the alignment between job descriptions and Belbin team roles was systematically analyzed. The technical criteria weights for each position were determined using the Analytic Hierarchy Process (AHP), and the compatibility of employees' Belbin role profiles with these weights was comparatively assessed. This approach aims to transform team formation processes into a more measurable, repeatable, and objective structure by eliminating intuitive judgments. As an illustrative example, the analysis of the project manager position identified Teamworker, Coordinator, and Resource Investigator (49.52) as the roles showing the highest compatibility, while Shaper, Monitor Evaluator, and Implementer (41.10) were identified as secondary roles. This finding demonstrates strong coherence between the core requirements of the project manager role—communication and leadership—and the corresponding Belbin roles. The study's overall results indicate that the prioritized criteria determined for all positions, such as communication, leadership, problem-solving, time and risk management, and technical knowledge, decisively influence the identification of relevant Belbin roles, ensuring systematic position–role alignment. The analysis confirmed the relationship between the AHP-determined criteria weights and the Belbin role profiles, demonstrating highly consistent matches. Consequently, the integrated AHP–Belbin model provides a practical, repeatable, and strategic decision-support mechanism for forming cross-functional teams in the automotive industry. By aligning relevant technical competencies with appropriate behavioral roles, it improves team dynamics and the effectiveness of the team-building process.
Benzer Tezler
- Emniyetli kılavuzlama için kılavuz kaptanları etkileyen içsel faktörlerin analizi
Analysis of internal factors affecting marine pilot for safe pilotage
ÇAĞLAYAN TOP
Doktora
Türkçe
2026
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF BAL BEŞİKÇİ
- Multiple-criteria decision making in climate-smart agriculture
İklim akıllı tarımda çok kriterli karar verme yöntemleri
IDA GJERGJİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF İLKER TOPCU
- Sezgisel bulanık sayılar ile reel opsiyon değerlemesi ve güneş enerjisi yatırımı uygulaması
Real option valuation with intuitionistic fuzzy numbers and its application to solar energy investment
HÜSEYİN YİĞİT ERSEN
Doktora
Türkçe
2019
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY TAŞ
- Çok kriterli karar verme yöntemleri ile akademik personel seçim kriterlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of academic staff selection criteria with multi-criteria decision-making methods
MERVE BAYRAKÇI ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMAL ALAYKIRAN
- SMED ortamında çalışan maruziyetlerinin azaltılmasına yönelik bütünleşik bir metodoloji önerisi
An integrated methodology proposal for reducing worker exposure under SMED
HATİCE NİDA CİVAN
Doktora
Türkçe
2023
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRE ÇEVİKCAN