Tehli̇lê kitabê Poncas Pêxembero Muellim
Poncas Pêxembero Muellim kitabının tahlili
- Tez No: 1006561
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYETULLAH KARABEYESER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri, Linguistics, Ancient Linguistics and Cultures
- Anahtar Kelimeler: Zazaca, Zazaki
- Yıl: 2026
- Dil: Zazaca
- Üniversite: Bingöl Üniversitesi
- Enstitü: Yaşayan Diller Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Zaza Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Klasik Zaza edebiyatı diğer milletlerin edebiyatına bakıldığında daha geç bir vakitte oluşturulmuştur. 1899 yılında Mela Ehmedê Xasi tarafından yazılan mewlid İlk yazılı Zazaca edebi eser olmakla birlikte Klasik Zaza Edebiyatının da ilk örneğidir. Klasik Zaza Edebiyatının ilk yazılı eserleri genellikle mevlid, akaidname ve mersiye türündedir. Bu eserlerden başka divan ve siyer türünde yazılmış eserler de mevcuttur. Bu eserler Zazaların inancı, kültürü, yaşamı ile duygu ve düşünce dünyasını yansıtırlar. Bu eserler Zaza dilinin varlığı için çok kıymetlidir. Çünkü böyle devam ederse Zazaca yok olmak tehlikesi yaşayıp varlığını kaybedecektir. Zaza dili varlığını bu eserler sayesinde koruyacaktır. Mela Mehemed Eli Huni'nin tezimize konu olan eseri de klasik Zaza edebiyatı içerisinde yer almaktadır. Çalışmada şairin hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgi verilecek, eserin muhtevası ve şekil özellikleri incelenecektir. Mela Mehemed Eli Huni, Zaza şairler arasında önemli bir yere sahiptir. Farklı türlerde eserler vermiş, zengin çalışmalar sunmuştur. Poncas Pêxembero Muellim kitabı kısas-ı enbiya türünde yazılmıştır ki Zazacada türünün ilk örneğidir. Dini ve tarihi kaynaklarda geçen peygamber hayatları şiir olarak kaleme alınmıştır. Eser, hem dini bilgi sunması hem de Zaza dilinin söyleyiş güzelliğine sahip olması açısından kıymetli bir eserdir.
Özet (Çeviri)
Compared to the literatures of other nations, Zaza Literature developed relatively late. The first known written literary work in zazaki is a Mewlid composed by Mela Ehmedê Xasi in 1896. The earliest examples of zaza literature primarily consist of mewlids yet alongside them, there are also divans and siyer written in Zazaki. These works mirror the culture, lifestyle, emotions and intellectual world of the Zaza people, whose language faces the risk of extinction. At the same time they serve as significant sources for understanding both the linguistic and cultural heritage of the Zaza community. Among Zaza poets Mela Mehemed Eli Huni holds a prominent place. He produced a rich body of work across various genres and made substantial contributions to Zaza literature. One notable example is his book Poncas Pêxembero Muellim, written in the genre of prophetic biographies. The work poeticallynarrates the lives of prophets as documented in religious and historical sources. It is considered highly valuable, not only fort he knowledge it provides but also for embodying the unique eloquence and expressive beauty of the Zaza language.
Benzer Tezler
- Tehlîlê kıtabanê dersan yê Kirmanckî (Zazakî) yê sınıfa pancıne hetê pedagojî, zayendîyê komelkî û zıwanî ra
Beşinci sınıf Zazaca ders kitaplarının pedagojik, toplumsal cinsiyet ve dilsel açıdan incelenmesi
RONYA İLBASMIŞ
Yüksek Lisans
Kürtçe
2020
Eğitim ve ÖğretimMardin Artuklu ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLYAS AKMAN
- Tehlilê Diwanê Arçugi
Arçugi Divanı'nın Tahlili
ELİF AVCİ
Yüksek Lisans
Zazaca
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiZaza Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYETULLAH KARABEYESER
- Molla Abdulkadir Muşeki'nin mevlidi (Metin ve inceleme)
Mewlidê Mala Abdülkadir Muşeki (Metn u tehlil)
MEHMET ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiZaza Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL SÖYLEMEZ
- Ankara Üniversitesi nükleer bilimler enstitüsü radyasyondan korunma programı ve radyasyondan korunma optimizasyonu
Preparation of the radiation safety programme - optimization of the radiation protection of the nuclear sciences institute of University of Ankara
SELCAN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Radyoloji ve Nükleer TıpAnkara ÜniversitesiMedikal Fizik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM BİRGÜL
- Mehmet Rauf'un Son Emel hikâye kitabı üzerine bir inceleme
An analysis on the story book Son Emel of Mehmet Rauf
HANİFE MİHRİBAN ŞATIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Arel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYHAN UYGUN AYTEMİZ