Geri Dön

Endüstriyel miras yapılarında belgeleme ve yeniden işlevlendirme yaklaşımı: Isparta yenice deri fabrikası örneği

A documentation and adaptive reuse approach for industrial heritage buildings: the case of the yenice leather factory in Isparta

  1. Tez No: 1006598
  2. Yazar: BURAK DAVRAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE ESİN KULELİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Mimarlık, Architecture
  6. Anahtar Kelimeler: Endüstri mirası, Isparta, Industrial heritage, Isparta
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Antalya Bilim Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Isparta ili Merkez ilçesi Yenice Mahallesi'nde yer alan ve günümüzde atıl durumda bulunan Yenice Deri Fabrikası'nın belgelenmesini, restitüsyon önerisinin geliştirilmesini ve koruma-onarım ile yeniden işlevlendirmeye yönelik müdahale kararlarının oluşturulmasını amaçlamaktadır. Yapı, içinde bulunduğu fabrika kompleksi bağlamında ele alınmış; bu çalışma aracılığıyla kompleksin ve kentte atıl durumdaki diğer endüstriyel miras örneklerinin görünürlüğünün, veri temelli bir örnek üzerinden güçlendirilmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın kavramsal ve tarihsel arka planında endüstri devrimi ile Osmanlı ve Türkiye'deki endüstrileşme süreci, çalışma alanıyla ilişkilendirilen etkileri üzerinden değerlendirilmiş; ardından Isparta'nın üretim geçmişi ve kentsel gelişimi, yapıyı kent bağlamına yerleştirmek üzere incelenmiştir. Yapıya ilişkin mevcut durum verileri; yerinde gözlem, elle ölçüm, fotoğraf kaydı ve dijital belgeleme teknikleri (fotogrametri ve SLAM tabanlı el tipi LIDAR lazer tarama) kullanılarak elde edilmiştir. Bu veriler doğrultusunda plan, kesit ve cephe rölöveleri üretilmiş; malzeme ve hasar analiz paftaları hazırlanmıştır. Restitüsyon önerisi, rölöve verileri ile yapı üzerinde okunabilen fiziksel izlerin birlikte değerlendirilmesine; ayrıca mevcut verilerle desteklenebildiği ölçüde tarihi fotoğraf ve uydu görüntüsü okumalarına dayandırılmıştır. Elde edilen bulgular temelinde, yapının korunmasına yönelik müdahale ve onarım önerileri ile sürdürülebilir kullanım üretebilecek bir yeniden işlevlendirme yaklaşımı geliştirilmiştir. Önerilerin teknik gerekçelendirilmesi kapsamında, köfke taşı ve harç numuneleri üzerinde XRF analizi yapılmış; müdahale kararlarını desteklemek üzere çelik taşıyıcı sisteme ilişkin statik değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışma, yapı ölçeğinde üretilen belgeleme ve analiz verilerini koruma kararlarına bağlayarak, Yenice Deri Fabrikası için uygulanabilir bir koruma-onarım ve kullanım senaryosu sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aims to document the Yenice Leather Factory, an abandoned industrial heritage building located in Yenice, Isparta; to develop a restitution proposal; and to formulate intervention decisions for conservation, repair, and adaptive reuse. The building is addressed within the context of the factory complex in which it is situated, and the study seeks to contribute to the visibility of both the complex and other neglected industrial heritage examples in the city through a data driven case study. Within the conceptual and historical background of the research, the Industrial Revolution and the processes of industrialization in the Ottoman Empire and Türkiye are evaluated in relation to their impacts connected to the study area. Subsequently, Isparta's production history and urban development are examined in order to situate the building within its urban context. Existing condition data were obtained through on-site observation, manual measurement, photographic documentation, and digital recording techniques (photogrammetry and SLAM-based). Based on these data, measured drawings (plans, sections, elevations) were produced, and material and deterioration analysis sheets were prepared. The restitution proposal is grounded in the combined assessment of the survey data and the physical traces readable on the building, as well as where supported by the available evidence, the interpretation of historical photographs and satellite imagery. On the basis of the findings, intervention and repair proposals for the conservation of the building and an adaptive reuse approach that can support sustainable use were developed. To technically substantiate the proposals, XRF analyses were conducted on samples of köfke stone and mortar, and structural assessments regarding the proposed steel structural system were carried out to support the intervention decisions. By linking building-scale documentation and analytical data to conservation decisions, the study presents an applicable conservation, repair, and reuse scenario for the Yenice Leather Factory.

Benzer Tezler

  1. Taş kömürü işletmelerinde ERIH rotası kriterleri kapsamında bir değerlendirme: Zonguldak Merkez Lavuar Alanı ve Üzülmez Kültür Vadisi

    An evaluation in hard-coal enterprises within the scope of ERIH route criteria: Zonguldak central coal washery area and Üzülmez Culture Valley

    BEYZA BAYRAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    MimarlıkDüzce Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE AKARCA

  2. Endüstri mirası kapsamındaki kalıntı mekânların değerlendirilmesi, Adapazarı donatım park örneği

    Evaluation of residual spaces within the scope of industrial heritage, the case of Adapazari donatim park

    MELİKE NUR SARAYLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    MimarlıkSakarya Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL HAKKI DEMİR

  3. Endüstri mirasının yeniden işlevlendirilmesi; Beykoz Deri ve Kundura Fabrikası örneği

    Refunctioning of industrial heritage; Beykoz Leather and Shoe Factory example

    MANOLYA ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. YASİN ÇAĞATAY SEÇKİN

  4. Kocaeli SEKA 2. ve 5. kağıt fabrikaları'nın koruma sorunları ve yeniden kullanımı

    Kocaeli SEKA 2. and 5. paper factories conservation problems and re-use proposal

    EMİNE KELEŞ TAYLAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    MimarlıkYıldız Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU ÇELEBİOĞLU

  5. Kullanım dönüşümlerinin sosyal sürdürülebilirlik boyutu: Bomonti bira fabrikası örneği

    Social sustainability dimension of adaptive reuse: Bomonti beer factory example

    KİRAZ ÇİFCİBAŞI DURNA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    MimarlıkYıldız Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FERİDE PINAR ARABACIOĞLU