Şem'î Şem'ullâh'ın Şerh-i Gülistân'ı (İnceleme-Tenkitli Metin)
Şem'î Şem'ullâh's Commentary on Gulistan (Analysis and Critical Edition)
- Tez No: 1006676
- Danışmanlar: PROF. DR. RAMAZAN EKİNCİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Meşhur Fars şairi Sa'dî-i Şirâzî'nin Gülistân'ı Klasik Türk Edebiyatı'nda önemli bir yere sahiptir. Çok sayıda tercüme ve şerhi yapılan eser, Osmanlı dönemi medreselerinde ders kitabı olarak okutulmuştur. Şem'î Şem'ullâh'ın Şerh-i Gülistân'ı, Sa'dî-i Şirâzî'nin Gülistân adlı eserinin XVI. yüzyılda yazılan Türkçe şerhidir. Şerh-i Gülistân yaşadığı dönemde pek çok Fars klasiğini Türkçe şerh eden Şem'î Şem'ullâh'ın ilk şerh eseridir. Bu çalışmada Şerh-i Gülistân'ın tenkitli metni oluşturulmuş ve incelenmiştir. Giriş bölümünde şerh geleneği ve Türk Şerh Edebiyatı'na dair genel bir çerçeve çizilmiştir. Birinci bölümde Gülistân'ın müellifi Sa'dî ve şârih Şem'î hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümde eser muhteva yönünden incelenmiş ve Şem'î'nin şerh metodu üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Manisa Yazma Eser Kütüphanesi 2620 numarada ve Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Nuruosmaniye 4046 numarada kayıtlı nüshalardan hareketle eserin tenkitli metni ortaya konmuştur. Bu çalışma ile yazıldığı dönemde ve sonrasında en çok okunan ve kopyalanan şerhlerinden birisi olarak Şem'î'nin Şerh-i Gülistân'ı ayrıntılı olarak incelenmiş, tenkitli metni ortaya konmuş ve eserin Türk şerh edebiyatındaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Gülistân of the renowned Persian poet Sa'dî of Şiraz holds an important place in Classical Turkish Literature. The work, which was translated and annotated numerous times, was used as a textbook in Ottoman madrasas. Şerh-i Gülistân by Şem'î Şem'ullâh is a Turkish commentary written in the 16th century on Sa'dî's Gülistân. It is also the first commentary produced by Şemʿî, authored many Turkish commentaries on Persian classics during his lifetime. In this study, the critical edition of Şerh-i Gülistân has been prepared and examined. The introduction outlines the commentary tradition and provides a general framework for Turkish Commentary Literature. The first chapter presents information about Sa'dî, the author of the Gülistân, and Şem'î, its commentator; the second chapter analyzes the content of the work and focuses on Şem'î's commentary method. In the third chapter, a critical edition of the text has been produced on the basis of the manuscripts registered in the Manisa Manuscript Library under number 2620 and in the Süleymaniye Manuscript Library, Nuruosmaniye Collection, under number 4046. This study thoroughly examines Şem'î's Şerh-i Gülistân, which was among the most widely read and copied commentaries of its time and later periods, establishes its critical edition, and aims to determine its place within Turkish commentary literature.
Benzer Tezler
- Şem'î Şem'ullah'ın Şerh-i Dîvân-ı Hâfız'ı: İnceleme - metin - sözlük
Şem'î Şem'ullah's Şerh-i Dîvân-ı Hâfız: Analysis - text - dictionary
ELİF BEYZA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıFatih ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT KAPLAN
- Şem`i Şem`ullah'ın Şerh-i Gülistan'ı
Başlık çevirisi yok
SEYHAN DÜNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiEski Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCA KORTANTAMER
- Şem'î Şem'ullah Şerh-i Mantıku't-Tayr
Şem'î Şem'ullah – Şerh-i̇ Mantiku't-Tayr
MUHİTTİN TURAN
Doktora
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıÇukurova ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ÇETİN DERDİYOK
- Şem'î Şem'ullâh Şerh-i Mesnevî (I. cilt) (inceleme-tenkitli metin-sözlük)
Şem`î Şem`ullâh Şerh-i Mesnevî (volume I) (commentary - critical text - glossary)
ABDÜLKADİR DAĞLAR
Doktora
Türkçe
2009
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATABEY KILIÇ
- Şem'î Şem'ullâh'ın Tuhfetü'l-Aşıkîn adlı eseri (inceleme - metin)
Şem'î Şem'ullâh and his work Tuhfetü'l-Aşikîn (Analysis - text)
ÖNDER YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FERUDUN HAKAN ÖZKAN