Ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde politik okuryazarlık düzeylerinin geliştirilmesi: Bir eylem araştırması
Improving political literacy levels of secondary school students in social studies course: An action research
- Tez No: 1006710
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMİH AKTEKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eylem araştırması, Kavram öğretimi, Sosyal bilgiler, Action research, Concept teaching, Social studies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Politika toplumsal sorunların çözümünün arandığı en temel platformdur. Demokratik toplumlarda bireyler kendilerini doğrudan ya da dolaylı biçimde etkileyen sorunların çözümünde söz sahibidirler. Politik okuryazarlık; bireyin içerisinde yaşadığı toplumsal hayatı kontrol eden ve bu hayatın idamesini sağlayan devlet sistemiyle olan her türlü etkileşimini fark etmesi, sistemi etkileme alanlarını genişletme bilincine sahip olması anlamına gelmektedir. Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde politik okuryazarlık düzeylerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Ağırlıkla nitel bir araştırma tasarımı olan eylem araştırmasının kullanıldığı araştırmada hazırlanan etkinlik ve materyallerle konuların etkili öğretimi gerçekleştirilerek öğrencilerde politik okuryazarlık becerilerinin gelişimi izlenmiştir. Çalışma 6. sınıf seviyesinde“etkin vatandaşlık”ve“küresel bağlantılar”öğrenme alanları kapsamında hazırlanan eylem planına göre ve döngüsel bir şekilde hayata geçirilmiştir. Çalışmada veri toplama araçları olarak; gözlem formu (yapılandırılmamış), duyuşsal eğilim ölçeği, beceri-davranış ölçeği, akran öğretmenle görüşme formu, öğrencilerle görüşme formu, öğrenci günlüğü, öğrenci öz değerlendirme formu, uygulayıcı yansıtıcı günlüğü, gözlemci günlüğü, görsellerin değerlendirilmesi, geçerlik komitesi raporları kullanılmıştır. Elde edilen veriler, betimsel veri analizine tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgulara göre uygulama sonucunda öğrencilerde politik okuryazarlığın bilgi-kavram, değer, beceri-davranış boyutlarında gelişme kaydedilmiştir. Etkili olduğu tespit edilen etkinlik, faaliyet ve geliştirilen materyallerle ilgili değerlendirmeler yapılarak kuramsal sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuçlar literatürle karşılaştırılarak tartışılmış; öğretmenlere, araştırmacılara, eğitim politikası geliştirenlere öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Politics is the most basic platform for seeking solutions to social problems. In democratic societies, individuals have a say in solving problems that affect them directly or indirectly. Political literacy means being aware of all aspects of an individual's interaction with the state system that controls and sustains their social life, and having the consciousness to expand their sphere of influence within that system. This study aims to improve the political literacy levels of middle school students in social studies lessons. Using primarily a qualitative research design, action research, the study involved effective teaching of the topics through prepared activities and materials, and the development of students' political literacy skills was monitored. The study was implemented cyclically according to an action plan prepared within the scope of the“active citizenship”and“global connections”learning areas at the 6th grade level. The data collection tools used in the study were: The following instruments were used: observation form (unstructured), affective disposition scale, skill-behavior scale, peer teacher interview form, student interview form, student journal, student self-assessment form, practitioner reflective journal, observer journal, evaluation of visuals, and validity committee reports. The collected data were subjected to descriptive data analysis. According to the findings, the application resulted in improvements in the knowledge-concept, value, and skill-behavior dimensions of political literacy among students. Theoretical conclusions were reached by evaluating the activities and materials that were found to be effective. The results were discussed by comparing them with the literature and suggestions were presented to teachers, researchers and those developing educational policies.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin dijital vatandaşlık yeterliklerinin geliştirilmesi: Bir eylem araştırması
Developing digital citizenship competencies of middle school students: An action research study
ESRA KILIÇ AFACAN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAFER İBRAHİMOĞLU
- 7. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersindeki değerleri kazanma durumlarının incelenmesi
The study of 7th grade students' gain values situations in social studies course
ESMA KAPAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimAnadolu Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI GÖKÇE
- Sosyal medyanın ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarına etkisi
The effect of social media on middle school students' attitudes towards the social studies course
ANİTA KINA EKİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUMAN ERTAŞ
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal adalet algı ve deneyimleri
Social studies teachers' social justice perceptions and experiences
SERCAN BURSA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAnadolu Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARİFE FİGEN ERSOY
- Die wirkung der pragmalinguistik auf den daf unterricht
Edimbilimin Almanca yabancı dil dersine etkisi
HATİCE KOÇ
Yüksek Lisans
Almanca
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YILMAZ