Geri Dön

Zihinsel engelli çocukların ebeveynlerine uygulanan kahkaha yogasının stres düzeyi, tükenmişlik ve ebeveyn öz yeterliğine etkisi

The effect of laughter yoga on stress levels, burnout and parental self-efficacy in parents of children with intellectual disabilities

  1. Tez No: 1006739
  2. Yazar: BURCU BAKIRLIOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BENGÜ ÇETİNKAYA
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hemşirelik, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Nursing, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Kahkaha yogası, Stres, Tükenmişlik, Zihinsel engelli çocuklar, Öz yeterlilik, Laughter yoga, Stress, Burnout, Mentally retarded children, Self-efficacy
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma orta ve ağır düzeyde zihinsel engelli çocukların ebeveynlerine uygulanan kahkaha yogasının algılanan stres, kortizol düzeyi, tükenmişlik ve ebeveyn öz yeterliğine etkisini incelemek amacıyla ön test–son test randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Denizli ilinde bulunan iki özel eğitim uygulama okulunda Nisan-Mayıs 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubunu dahil edilme kriterlerini karşılayan ve araştırmayı katılmaya gönüllü olan 30 çalışma grubunda 32 kontrol grubunda olmak üzere toplam 62 anne oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak Tanımlayıcı Bilgi Formu, Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği (EÖYÖ), Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), Algılanan Stres Ölçeği-14 (ASÖ-14) kullanılmış ve kortizol düzeyleri tükürük analiziyle ölçülmüştür. Çalışma grubuna dört hafta boyunca haftada iki gün olmak üzere toplam sekiz seans kahkaha yogası uygulanmıştır. Veriler SPSS 25.0 (IBM SPSS Statistics 25) paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma ve kontrol grupları, araştırmanın başlangıcında sosyodemografik özellikler açısından birbirine benzer bulunmuştur. EÖYÖ ile MTÖ'nin alt boyutlarına ait puan ortalamaları incelendiğinde, grup x zaman etkileşiminin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p> 0,05). Buna karşın, ASÖ-14 toplam puanları açısından son testte gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu ve puan ortalamalarına ilişkin grup x zaman etkileşiminin de anlamlı düzeyde gerçekleştiği belirlenmiştir (F = 27,602; p <0,001; ηp²= 0,315). Tükürük kortizol düzeylerinin ortalamalarında ön ölçümde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken hem ara ölçümde hem de son ölçümde gruplar arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p <0,001). Ayrıca, kortizol düzeylerinin çalışma grubunda zamana bağlı olarak anlamlı düzeyde azaldığı ve bu değişime ilişkin grup x zaman etkileşiminin de istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (F = 34,823; p <0,001; ηp² = 0,367). Kahkaha yogası, zihinsel engelli çocukların annelerinde algılanan stres ve biyolojik stres göstergesi olan tükürük kortizol düzeylerinin azaltılmasında etkili bir müdahale olarak değerlendirilebilir. Aynı zamanda kahkaha yogası ebeveynlere yönelik psikososyal destek programlarında tamamlayıcı ve uygulanabilir bir yöntem olarak kullanılabilir.

Özet (Çeviri)

This study was designed as a pretest–posttest randomized controlled experimental study to examine the effects of laughter yoga on burnout, parental self-efficacy, perceived stress, and cortisol levels in parents of children with moderate to severe intellectual disabilities. The study was conducted 2025 in two special education schools in Türkiye. The sample consisted of 62 mothers who met the inclusion criteria, including 30 in the intervention group and 32 in the control group. Data were collected using a Sociodemographic Information Form, the Parenting Self-Efficacy Scale (PSES), the Maslach Burnout Inventory (MBI), and the Perceived Stress Scale–14 (PSS-14). Salivary cortisol levels were measured through saliva analysis as a biological indicator of stress. The intervention group participated in eight laughter yoga sessions over four weeks, while the control group received no intervention. Data were analyzed using SPSS 25.0 (IBM SPSS Statistics 25). The groups were comparable at baseline. Examination of the mean scores of the PSES and the subscales of the MBI revealed that the group x time interaction was not statistically significant (p> 0,05). In contrast, a statistically significant difference was observed between the groups in posttest PSS-14 total scores, and the group x time interaction effect for perceived stress was also found to be significant (F = 27,602; p <0,001; ηp² = 0,315). Cortisol levels did not differ at baseline but differed significantly at mid- and post-intervention (p <0,001). Additionally, cortisol levels in the intervention group decreased significantly over time, and the corresponding group x time interaction was statistically significant (F = 34,823; p <0,001; ηp² = 0,367). These findings suggest that laughter yoga is a feasible complementary intervention for reducing both psychological and physiological stress in mothers of children with intellectual disabilities and may be integrated into parent-focused psychosocial support programs.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    699187

    Zihinsel engelli çocuklar ve ebeveynlerine verilen kendini koruma becerileri eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the effectiveness of self-protection skills training for mentally retarded children and parents

    TUBA ÇÖMEZ İKİCAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. LEYLA KÜÇÜK

  2. Tez No

    566708

    Normal gelişim gösteren çocukların zihinsel engelli kardeşlerine yönelik tutum ve davranışlarına engellilik farkındalık eğitiminin etkisi

    The effect of the disability awareness education on attitudes and behaviors of normally developing children towards mentally handicapped siblings

    PELİN SARIKAYA ŞEKER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HemşirelikKarabük Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÖZTÜRK ŞAHİN

  3. Tez No

    676651

    Zihinsel yetersizliği olan çocukların ebeveynlerine verilen mahremiyet eğitiminin ebeveynlerin bilişsel ve duyuşsal özellikleri ile becerilerine etkisinin incelenmesi

    Investigation of the effect of the privacy education given to the parents of children with mental disabilities on the cognitive and affective characteristics and skills of the parents

    HÜLYA ÖCAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAKAN SARI

  4. Tez No

    748001

    10-19 yaş arası engelli çocukların cinsel sağlığına yönelik ebeveynlerine verilen sağlık eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi

    Evaluation on efficiency of education for the parents regarding sexual health of 10-19 YEARS old children with disability

    GÖKÇENUR GÜNDOĞDU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HemşirelikZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELTEM KÜRTÜNCÜ

    DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN AKYOL GÜNER

  5. Tez No

    331078

    Otistik spektrum bozukluğu tanısı almış çocukların ailelerine yönelik bir psiko-eğitsel grup programının ebeveynlerin bazı psikolojik değişkenleri üzerindeki etkisi

    Effects of psycho-educational group program on the some psychological variables of parents whose the children with autistic spectrum disorders

    AVŞAR ARDIÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Eğitim ve ÖğretimAnadolu Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ATİLLA CAVKAYTAR

Geri Dön