Polisomnografi ile obstrüktif uyku apne tanısı alan hastalarda boyun çevresi ve hipoksik yükün apne–hipopne indeksi üzerine etkisi ve kardiyovasküler risk ile ilişkisi
Relationship between neck circumference, hypoxic burden parameters, and cardiovascular risk in patients diagnosed with obstructive sleep apnea syndrome
- Tez No: 1006843
- Danışmanlar: PROF. DR. RAUF YÜCEL ANADOLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu, Hipoksik Yük, T90, Boyun Çevresi, Polisomnografi, Kardiyovasküler Hastalıklar, Uyku apne sendromları, Obstructive sleep apnea syndrome, hypoxemic burden, T90, neck circumference, coronary artery disease, Sleep apnea syndromes
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS) değerlendirmesinde geleneksel olarak kullanılan Apne-Hipopne İndeksi (AHİ), hastalığın yarattığı fizyolojik stresi ve sistemik etkileri yansıtmakta bazen yetersiz kalabilmektedir. Bu çalışmanın amacı; OSAS tanılı hastalarda, anatomik bir gösterge olan boyun çevresi ile fizyolojik bir yük göstergesi olan hipoksik yükün (T90) hastalık şiddeti üzerindeki etkisini ortaya koymak ve bu parametrelerin kardiyovasküler risk (özellikle koroner arter hastalığı) ile olan ilişkisini AHİ'den bağımsız olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Anabilim Dalı Uyku Laboratuvarı'nda 2013–2021 yılları arasında tüm gece polisomnografi (PSG) yapılan 1127 erişkin hastanın verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Hastalar AHİ değerlerine göre (Normal, Hafif, Orta, Ağır) gruplandırılmıştır. Rutin PSG verilerine (AHİ, min SpO₂, desatürasyon indeksi) ek olarak, hipoksik yükü yansıtan T90 süreleri ve antropometrik ölçümler (boyun çevresi, VKİ) analiz edilmiştir. Bu parametrelerin hipertansiyon, diyabet ve koroner arter hastalığı (KAH) gibi komorbiditelerle ilişkisi istatistiksel olarak sınanmıştır. Bulgular: Çalışma grubumuzun %19,2'si ağır OSAS grubunda yer almaktadır. Analizlerimizde, boyun çevresi ile AHİ arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,37, p<0,001). Dikkat çekici bir bulgu olarak; ağır OSAS varlığını öngörmede boyun çevresinin (AUC=0,731), Vücut Kitle İndeksi'ne (AUC=0,662) göre daha güçlü ve ayırt edici bir belirteç olduğu görülmüştür. Kardiyovasküler risk analizinde ise; yaş, diyabet ve hipertansiyon gibi bilinen risk faktörlerinin yanı sıra, hipoksik yükün göstergesi (T90 süresi) Koroner Arter Hastalığı (KAH) varlığı için bağımsız ve anlamlı bir risk faktörü olarak tespit edilmiştir (OR=1,0037, p=0,009). Buna karşın, klasik AHİ değeri KAH için bağımsız bir risk faktörü olarak saptanmamıştır. Sonuç: Bulgularımız, OSAS hastalarının değerlendirilmesinde boyun çevresinin, genel obeziteden (VKİ) bağımsız olarak hastalık şiddetini yansıtan pratik ve güçlü bir anatomik kriter olduğunu göstermektedir. Daha da önemlisi, kardiyovasküler riskin belirlenmesinde sadece olay sayısına odaklanan AHİ yerine, hastanın maruz kaldığı oksijenizasyon bozukluğunu gösteren hipoksik yük göstergesi T90 süresinin esas alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. OSAS yönetiminde bu parametrelerin rutin değerlendirmeye alınması, risk stratifikasyonunu ve tedavi başarısını artıracaktır.
Özet (Çeviri)
Objective: The Apnea–Hypopnea Index (AHI), although widely used for the diagnosis and severity classification of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS), does not fully reflect the cumulative hypoxic stress imposed on the cardiovascular system. This study evaluates the predictive value of neck circumference, as an anatomical marker, and hypoxemia burden parameters—particularly time spent with oxygen saturation below 90% (T90)—for OSAS severity and coronary artery disease (CAD), independent of AHI. Materials and Methods: This retrospective study included 1,127 adult patients who underwent full-night polysomnography between 2013 and 2021. Demographic characteristics, anthropometric measurements, polysomnographic variables, and comorbidities were analyzed. OSAS severity was classified according to AASM criteria. Hypoxemia burden was assessed using time-below-threshold parameters (T90 ), serving as practical surrogates of cumulative hypoxic exposure. Multivariate logistic regression analyses were performed to identify independent predictors of CAD. Receiver operating characteristic (ROC) curve analyses were used to evaluate the discriminative performance of neck circumference and body mass index (BMI). Results: Among the study population, 19.2% of patients were classified as having severe OSAS. Multivariate logistic regression analysis identified T90 as an independent predictor of CAD, whereas AHI did not retain statistical significance after adjustment for confounding variables. Increasing age, hypertension, diabetes mellitus, and prolonged hypoxemia duration were significantly associated with CAD risk. ROC analysis demonstrated that neck circumference had superior discriminative ability compared with BMI for identifying severe OSAS (AUC = 0.731), suggesting its utility as a simple and effective screening parameter in clinical practice. Conclusion: These findings indicate that hypoxemia duration, rather than event frequency alone, plays a critical role in cardiovascular risk stratification in OSAS. Time spent under hypoxic conditions (T90) provides clinically meaningful information beyond AHI and may better reflect cumulative physiological injury. Neck circumference emerges as a practical and robust anatomical marker for OSAS severity assessment. Incorporating hypoxemia burden parameters into routine evaluation may improve risk prediction and personalized management of OSAS patients.
Benzer Tezler
- Obstrüktif uyku apne sendromlu olgularda klinik değerlendirmenin tanı değeri
Diagnostic value of clinical evaluation in obstructive sleep-apnea syndrome cases
AYŞEGÜL ACAR
- Obstrüktif uyku apne sendromunda gündüz uykululuk ve klinik sonuçlar ile ilişkisi
The relation between daytime sleepiness and clinical outcomes in Patients With Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS))
ÇİĞDEM BERKEŞOĞLU
- Eskişehir ilinde bir yıl içerisinde sağlık kuruluşlarında polisomnografi ile obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) tanısı alan hastaların sıklığının belirlenmesi
Determination of the frequency of patients diagnosed with obstructive sleep apnea syndrome (OUAS) by polysomnography in healthcare organizations in eskişehir during a year
MEDİNE ALİŞAN
- REM ilişkili obstrüktif uyku apne sendromlu hastaların fenotipik ve polisomnografik özellikleri
The phenotypic and polysomnographic features of REM related obstructive sleep apnea syndrome patiens
OĞUZ ÇELİK
- Obstrüktif uyku apne sendromu olan bireylerde metabolik sendrom ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of metabolic syndrome and nutritional status of individuals with obstructive sleep apnea syndrome
YETER ÇELİK
- Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda klinik ve polisomnografik parametreler arasındaki korelasyon
Correlation between the clinical and polysomnographic parameters in patients with obstructive sleep apnea syndrome
NURLAN ISAYEV
