Üniversite öğrencilerinde somatizasyon ve otobiyografik anıların fenomenolojik özellikleri: Bilişsel duygu düzenlemenin aracı rolü
Somatization and the phenomenological characteristics of autobiographical memories in university students: The mediating role of cognitive emotion regulation
- Tez No: 1006868
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN DUYMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bedenselleştirme, Bilişsel duygu düzenleme, Otobiyografik bellek, Somatizasyon, Somatization, Cognitive emotion regulation, Autobiographical memory
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mevcut çalışmanın amacı olumlu ve olumsuz otobiyografik anıların fenomenolojik özellikleri ile somatizasyon ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasındaki doğrudan ilişkileri ve aracı etkileri incelemektir. Araştırmaya yaşları 18 ile 35 yaş arasında değişen 172 öğrenci katılım göstermiştir. Katılımcılara ait sosyo-demografik bilgilerin yanı sıra somatizasyonun, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin, olumlu ve olumsuz otobiyografik anılara ait fenomenolojik özelliklerin düzeyleri ölçülmüştür. Çalışmada veri toplamak amacıyla Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Anı Yönergesi Formu, Otobiyografik Anı Anketi, Somatizasyon Ölçeği ve Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizler Jamovi (version 2.6.45) programında yapılmıştır. Bulgular, düşük somatizasyon grubunda olumlu anıların, olumsuz anılara kıyasla daha canlı ve kolay hatırlanırken, yüksek somatizasyon grubunda bu farkın azaldığını ve zamanda geriye dönme açısından da benzer bir örüntü olduğunu gözlemlenmektedir. Ayrıca, somatizasyon ile bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasında anlamlı ilişkiler gözlenmiştir. Uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejileri somatizasyon düzeyleriyle pozitif yönde, uyumlu stratejiler ise negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Benzer şekilde, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile olumlu ve olumsuz anıların fenomenolojik özellikleri arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bu stratejilerin, anıların erişilebilirliği, duygusal yoğunluğu ve hikâye bütünlüğü gibi çeşitli fenomenolojik özelliklerle ilişkili olduğu görülmüştür. Aracılık analizleri, pozitif yeniden gözden geçirme stratejisinin somatizasyon ile olumlu anılardaki duygusal yoğunluk arasındaki ilişkide kısmi bir aracılık rolü üstlendiğini göstermiştir. Diğer stratejilerde benzer bir aracılık etkisi bulunmamıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular mevcut literatür kapsamında değerlendirilerek tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The present study aimed to examine the direct relationships and and mediating effects between somatization, cognitive emotion regulation strategies, and the phenomenological characteristics of positive and negative autobiographical memories. A total of 172 students aged between 18 and 35 participated in the study. In addition to socio-demographic information, levels of somatization, cognitive emotion regulation strategies, and the phenomenological characteristics of positive and negative autobiographical memories were assessed. Data were collected using the Socio-Demographic Information Form, Memory Instruction Form, Autobiographical Memory Questionnaire, Somatization Scale, and Cognitive Emotion Regulation Questionnaire. Statistical analyses were performed using Jamovi (version 2.6.45). The findings indicated that in the low somatization group, positive memories were recalled more vividly and easily compared to negative memories, whereas this difference diminished in the high somatization group; a similar pattern was observed regarding the scores of travelling“back in time”. Additionally, significant relationships were observed between somatization and cognitive emotion regulation strategies, with maladaptive strategies increasing somatization, while adaptive strategies exerted a reducing effect. Similarly, cognitive emotion regulation strategies were found to influence the phenomenological characteristics of both positive and negative memories and were associated with memory accessibility, emotional intensity, and narrative coherence. Mediation analyses revealed that the positive reappraisal strategy could play a partial mediating role in the relationship between somatization and the emotional intensity of positive memories, while no similar mediating effects were found for other strategies. The findings of the study were discussed in the context of the existing literature.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde duyguları ifade etme becerileri ve duygu durum güçlüğünün somatizasyon ile ilişkilendirilmesi: Uşak Üniversitesi örneklemi
Associating emotional expression skills and emotional state difficulties with somatization in university students: the case of Uşak University
SELİN ÖZKALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞEN FİLAZOĞLU ÇOKLUK
- Üniversite öğrencilerinde sosyal zeka ve sosyal sorun çözme becerisinin somatizasyon ve sağlık anksiyetesi üzerindeki etkisi
The effect of social intelligence and social problem-solving skills on somatization and health anxiety in university students
HÜDANUR AKKUZU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET KIRPINAR
- Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları ve somatizasyon arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü
The intermedi̇ary role of emotion regulatory difficulty in the relationship between childhood trauma and somatization in university students
EZGİ GÜNDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ARSLANTÜRK
- Üniversite öğrencilerinde somatizasyon düzeyi, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve mükemmeliyetçilik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between somatization level, cognitive emotion regulation strategies and excellence in university students
EZGİ SUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN EMREM BEŞTEPE
- Üniversite öğrencilerinde somatizasyon eğiliminin yordanmasında stresle başa çıkma yöntemleri, genel öz yeterlik inancı ve bilişsel esnekliğin rolü
The predictive roles of coping with stress methods, general self efficacy belief and cognitive flexibility on somatization tendency among university students
MERVE DOĞAN YATAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİS SERAY ÖZDEN YILDIRIM