Sağlık sigorta piyasası ve sağlık amacı ile seyahat: Panel GMM analizleri
Health insurance market and travel for health purposes: Panel GMM analyses
- Tez No: 1006889
- Danışmanlar: PROF. DR. SEYMUR AĞAZADE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sigortacılık, Turizm, Sağlık Yönetimi, Insurance, Tourism, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Sağlık turizmi, Wellness turizm, Özel sağlık sigortası, Medical tourism, Wellness Tourism, Private health insurance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Turizmi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Turizmi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sigorta sahipliği ya da sigortasızlık durumu, bireylerin sağlık hizmetine erişim stratejilerini ve sağlık amacıyla seyahat (SAS) kararlarını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma, özel sağlık sigortasının (ÖSİGORTA) SAS üzerindeki etkisini 22 ülkenin 2010-2022 dönemi verileri ile panel veri yöntemi kullanarak incelemektedir. SAS, sağlık amaçlı seyahat harcamalarının toplam hizmet ithalatı içindeki payı ile ölçülürken, ÖSİGORTA bireylerin özel sağlık sigortasına sahip olma oranı ile temsil edilmiştir. Modelde kontrol değişkenleri olarak gelir (GELİR), fiyat (FİYAT), sağlık hizmeti kalitesi (SAĞKALİTE), turizm (TURİZM) ve sağlık sistemi türü (SİSTEM) değişkenleri de yer almaktadır. Tahmin yöntemi olarak Arellano-Bover/Blundell-Bond Sistem Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (Sistem GMM) kullanılmıştır. Gecikmeli bağımlı değişken SAS(-1) tüm modellerde pozitif ve büyük ölçüde anlamlı bulunmuş, SAS harcamalarının geçmiş değerlerine duyarlı olduğunu göstermiştir. Fiyat değişkeni (FİYAT) çoğu modelde pozitif katsayı almış ancak anlamlılığı sınırlıdır, gelir değişkenleri ise büyük çoğunlukta istatistiksel olarak anlamsız çıkmıştır. Sağlık hizmeti kalitesi değişkenleri (YATAK1000, DOKTOR1000) sınırlı ve tutarsız etkiler göstermiştir. Turizm değişkenleri incelendiğinde, uluslararası seyahat edenlerin nüfusa oranı (USO) istatistiksel olarak anlamsız bulunurken, turizm harcamalarının GSYİH'ye oranı (THGO) SAS üzerinde anlamlı ve pozitif etkiler göstermiştir. Sağlık sistemi türünü temsil eden BİSMARCK ve BEVERİDGE kukla değişkenlerinin çoğu modelde anlamlı bulunmaması, sağlık sistemi yapısındaki farklılıkların SAS üzerinde ayrıştırıcı bir etki yaratmadığını göstermektedir. ÖSİGORTA değişkeni ise tüm modellerde tutarlı olarak negatif etki göstermiş, 24 modelin 19'unda istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu sonuç, özel sağlık sigortasına sahip bireylerin yerel sağlık sistemine yönelimini artırarak yurt dışına yönelik SAS harcamalarını azalttığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, özel sağlık sigortası sahipliği, bireylerin SAS kararlarını açıklamada önemli bir belirleyici olarak öne çıkmakta; gelir, fiyat, sağlık hizmeti kalitesi ve sağlık sistemi türü gibi diğer faktörler ise sınırlı veya tutarsız etkiler göstermektedir. Turizm harcamaları ise SAS üzerinde güçlü ve anlamlı bir destekleyici rol oynamaktadır.
Özet (Çeviri)
The status of insurance ownership or lack of insurance significantly shapes individuals' healthcare access strategies and their health-related travel (HRT) decisions. This study examines the effect of private health insurance ownership (PHI) on HRT using panel data from 22 countries over the period 2010-2022. HRT is measured as the share of health-related travel expenditures in total service imports, while PHI represents the proportion of individuals who own private health insurance. Control variables in the model include income (INCOME), price levels (PRICE), healthcare quality (HEALTH_QUALITY), tourism (TOURISM), and the type of health system (SYSTEM). The estimation method employed is the Arellano-Bover/Blundell-Bond System Generalized Method of Moments (System GMM). The lagged dependent variable SAS(-1) is positive and highly significant in all models, indicating that HRT expenditures are sensitive to their past values. The PRICE variable shows mostly positive coefficients but limited statistical significance, whereas income variables are largely statistically insignificant. Healthcare quality indicators (BEDSPER1000, DOCTORSPER1000) display limited and inconsistent effects. When examining the tourism variables, the proportion of international travelers in the population (PITP) was found to be insignificant, whereas the ratio of tourism expenditures to GDP (RTG) exhibited significant and positive effects on HRT. Dummy variables representing health system types (BISMARCK and BEVERIDGE) are mostly insignificant, suggesting that structural differences in health systems do not meaningfully differentiate HRT outcomes. The PHI variable consistently shows a negative effect across all models and is statistically significant in 19 out of 24 models. This finding indicates that increased private health insurance ownership encourages individuals to utilize domestic healthcare services, thereby reducing SAS expenditures abroad. In conclusion, private health insurance ownership emerges as an important determinant of individuals' HRT decisions, whereas other factors such as income, price, healthcare quality, and health system type demonstrate limited or inconsistent effects. Tourism expenditures, on the other hand, play a strong and significant supporting role in influencing HRT.
Benzer Tezler
- Sosyal yardım sandıklarında muhasebe sistemi ve İLKSAN uygulaması
Accounting system in social support funds and the ILKSAN application
MUSTAFA KAMİL YALDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeKırıkkale ÜniversitesiMuhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SERDAR ATAY
- Impact of Covid-19 on Islamic and conventional stock indexes
Covıd-19'un İslami ve geleneksel hisse senedi endeksleri üzerindeki etkisi
ALMABROK F AHMİD
- Risk analysis based on spatial analysis of chronic obstructive pulmonary disease (COPD) and lung cancer with respect to provinces in Turkey
Türkiye'de kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve akciğer kanserinin iller bazında mekansal analizine göre risk analizi
SEZGİN ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Aktüerya BilimleriOrta Doğu Teknik ÜniversitesiAktüerya Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM DÜZGÜN
YRD. DOÇ. DR. B. BURÇAK BAŞBUĞ ERKAN
- Türk sosyal sigorta sisteminde bir problem alanı: Sahte sigortalılık
A problem area in the Turkish social insurance system: Insurance fraud
MUSTAFA KILIÇ
Doktora
Türkçe
2023
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MERVE ÖZAYDIN