Özel eğitim öğretmenlerinin Bireyselleştirilmiş Eğitim Programına (BEP) yönelik yeterlilik düzeyleri ve bep hazırlama ve uygulama süreçlerinin incelenmesi
Special education teachers' competence levels regarding Individualized Education Programs and examination of the processes of preparing and implementing ieps
- Tez No: 1006956
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇEVİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Özel eğitim öğretmenlerinin Bireyselleştirilmiş Eğitim Programına (BEP) Yönelik Yeterlilik Düzeylerini belirleyerek çeşitli değişkenler açısından karşılaştırmak ve BEP Hazırlama ve Uygulama süreçlerini incelemektir. Karma yöntemle yürütülen çalışmanın nicel boyutunda, İstanbul ilinde görev yapan 400 özel eğitim öğretmeninden elde edilen veriler betimsel istatistiklerle; nitel boyutunda ise 15 öğretmenle gerçekleştirilen görüşmeler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular; öğretmenlerin BEP'e yönelik yeterlilik algılarının genel olarak yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Mesleki kıdem arttıkça BEP yeterlilik algısının da anlamlı biçimde yükseldiği, ayrıca lisans mezuniyet alanının öğretmenlerin BEP yeterlilikleri üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık; cinsiyet, sınıf mevcudu, öğrencilerin yetersizlik düzeyi, sınıf kademesi ve okul türü değişkenlerine göre öğretmenlerin BEP'e ilişkin yeterlilik algılarında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Bep hazırlama ve uygulama sürecine yönelik öğretmen görüşleri incelendiğinde; öğretmenlerin BEP hazırlama sürecine çoğunlukla öğrencinin mevcut performans düzeyini belirleyerek ve doğrudan gözleme dayalı olarak başladıkları, BEP hazırlamada resmî dokümanlar ve dijital kaynakların yaygın biçimde kullanıldığı, sürecin hazırlanması ve uygulanmasında aileler, branş öğretmenleri ve rehber öğretmenlerle iş birliği kurulduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin BEP uygulama sürecinde zamanı etkin kullanmak amacıyla ders öncesi planlama ve hedefleri önceliklendirme yaptıkları görülmüştür. Öğrenci gelişiminin değerlendirilmesinde süreç temelli ve gözlem odaklı yaklaşımların öne çıktığı; öğretimde ise doğrudan öğretim, model olma ve yanlışsız öğretim yöntemlerinin sıklıkla kullanıldığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, BEP sürecinde iş birliği sorunları, aile katılımının yetersizliği ve kaynak temelli güçlükler öne çıkan eksiklikler arasındadır. Öğretmenler, bu eksikliklerin giderilmesi için mesleki gelişimin desteklenmesi ve BEP uygulamalarında standartlaşmanın sağlanmasına yönelik önerilerde bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to determine the competence levels of special education teachers regarding Individualized Education Programs (IEPs) and to compare them in terms of various variables, as well as to examine the IEP preparation and implementation process. In the quantitative dimension of this mixed-methods study, data obtained from 400 special education teachers working in Istanbul were analyzed using descriptive statistics; in the qualitative dimension, interviews conducted with 15 teachers were examined using the content analysis method. According to the findings, teachers' perceptions of their competence regarding IEPs were generally at a high level. It was determined that as professional seniority increases, teachers' perceived competence in IEPs significantly increases, and that the field of undergraduate study has a decisive effect on teachers' IEP competence. On the other hand, no significant differences were found in teachers' perceptions of IEP competence in terms of gender, class size, students' level of disability, grade level, and school type.Teachers' views on the process of preparing and implementing IEPs revealed that they mostly begin the preparation process by determining students' current performance levels and relying on direct observation. Official documents and digital resources are widely used in IEP preparation, and collaboration is established with families, subject teachers, and guidance counselors during the preparation and implementation of the process. During IEP implementation, teachers were found to engage in pre-lesson planning and prioritize objectives to use time effectively. In evaluating student progress, process-based and observation-focused approaches stand out, while in teaching, direct instruction, modeling, and errorless teaching methods are frequently employed. However, collaboration issues, insufficient family involvement, and resource-based difficulties emerged as prominent challenges in the IEP process. Teachers suggested supporting professional development and standardizing IEP practices to address these shortcomings.
Benzer Tezler
- Özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin bireyselleştirilmiş eğitim programına yönelik yeterliliklerinin incelenmesi
Examining the competencies of teachers working in the field of special education regarding the individualized education program
UHUT POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY BEDİR
- BEP geliştirme birimi üyelerinin bireyselleştirilmiş eğitim programlarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi
Determining the opinions of BEP development unit members on individualized education programs
MELİKE DAĞDÖGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ÜLKÜ KAN
- İlkokullarda uygulanan bireyselleştirilmiş eğitim programına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi
Examination of teacher's opinions on the individualised education program implemented in primary schools
HÜLYA ŞENGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiSınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VELİ TOPTAŞ
- İlköğretim öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlama yeterlilikleri ve uygulama sürecine ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Investigation of primary school teachers' sufficiency on preparing individualized education programs and their implementation process
KEMAL KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN KILINÇ
- Sınıf öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP)yeterlikleri ile tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Review of the relationship between the competencies and attitudes of the individualized education program (IEP) of the classroom teachers
ASLI YÜCETÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAMİ BULUT