Yapay zeka tabanlı ürün geliştirme çalışması: Kahramanmaraş mutfak kültürü örneği
Product development study based on artificial intelligence: The case of Kahramanmaraş culinary culture
- Tez No: 1006988
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE KALE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Turizm, Gastronomy and Culinary Arts, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Kahramanmaraş, Yapay zeka, Yöresel mutfak, Kahramanmaraş, Artificial intelligence, Local cuisine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Turizm Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zeka teknolojileri günümüz teknolojileri arasında en sık kullanılan teknolojiler arasındadır. Yapay zeka teknolojileri yaşamın her alanında kullanılmaktadır. Gastronomi alanında da kullanılan yapay zeka teknolojileri bu çalışmanın ana unsurunu oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı köklü bir kültürel bir mirasa, zengin gastronomik çeşitliliğine sahip olan Kahramanmaraş mutfak kültüründeki yemeklerin yapay zeka teknolojileri kullanarak ürün geliştirme çalışması yapmayı hedeflemektedir. Araştırma kapsamında geliştirilen ürünlerin duyusal nitelikleri, alanında uzman 18 panelistin katılımıyla gerçekleştirilen duyusal analiz yöntemiyle test edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde; Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi'nin yanı sıra aritmetik ortalama, standart sapma ve frekans dağılımı gibi betimsel istatistiksel tekniklerden yararlanılmıştır. Bu çalışma için yapay zeka araçları arasında en çok tercih edilen; ChatGPT, Gemini, Grok, DeepSeek, ve Claude yapay zeka kullanılmıştır. Bu yapay zeka araçları insan zekasını taklit eden çözüm asistanları olarak çalışmaktadır. Ürün geliştirme çalışması yaparken geleneksel ürünler ve coğrafi işaretli ürünler kullanılmaya özen gösterilmeye çalışmıştır. Çalışmanın sonunda yapay zeka tabanlı eli böğründe yemeği ile yapay zeka tabanlı içli köfte olmak üzere iki farklı yemek geliştirilmiştir. Geleneksel eli böğründe ve içli köfte ile yapay zeka tabanlı yeni geliştirilen eli böğründe ve içli köftenin farklılıkları vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
Artificial intelligence technologies are among the most widely used technologies in today's digital landscape and are increasingly integrated into many domains of daily life. The application of artificial intelligence technologies in the field of gastronomy likewise constitutes the central focus of this study. The purpose of this study is to undertake a product development initiative by utilizing artificial intelligence technologies, drawing on dishes from the culinary culture of Kahramanmaraş, which is distinguished by its deep-rooted cultural heritage and rich gastronomic diversity. The sensory attributes of the products developed within the scope of the research were evaluated through sensory analysis methods with the participation of 18 expert panelists. The data obtained were analyzed using the Wilcoxon Signed-Rank Test as well as descriptive statistical techniques, such as arithmetic mean, standard deviation, and frequency distribution. Within the scope of this study, widely used artificial intelligence tools, namely ChatGPT, Gemini, Grok, DeepSeek, and Claude, were employed. These tools function as solution-oriented assistants that emulate human intelligence by supporting problem-solving and content-generation processes. Throughout the product development process, particular attention was paid to incorporating traditional products and geographically indicated products whenever possible. At the end of the study, two different dishes were developed: an AI-based version of“eli böğründe”and an AI-based version of“içli köfte”. The differences between the traditional“eli böğründe”and“içli köfte”and the newly developed AI-based versions were highlighted.
Benzer Tezler
- A case study on the use of AI-generated music in video game development
Video geliştirme sürecinde yapay zeka ile üretilen müziklerin kullanımına ilişkin bir vaka çalışması
ÜLKÜ NUR NAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN SARIER
- Otomotiv sektöründe parça kontrolü için yapay zekâ destekli yazılım geliştirilmesi
Development of ai-supported software for part inspection in the automotive industry
ONUR ARDIÇ
Doktora
Türkçe
2025
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇEN ÇETİNEL
- A historical evaluation of artificial intelligence with focus on algorithms generating creative artwork
Yapay zeka üzerine yaratıcı yapıt üreten algoritmalar odaklı tarihsel bir değerlendirme
İLKEM AHU ŞAHİN
Doktora
İngilizce
2026
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim ve Teknoloji Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEKİN ÇÖKELEZ
- Data-driven design framework for AI-aided interactive architectural panels
Yapay zekâ destekli etkileşimli mimari paneller için veri odaklı tasarım çerçevesi
ÖMER KASIM KAROUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL AKÇAY KAVAKOĞLU
- Promptshıeld: polıcy-aware data loss preventıon framework for generatıve AI prompts
Promptshıeld: Politika farkındalıklı üretken yapay zekâ istemleri için veri kaybı önleme çerçevesi
EZGİ KELEŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİF BAHTİYAR