Uyku kalitesinin psikolojik sağlık ve beslenme davranışları ile ilişkisi: Yetişkin bireyler üzerine kesitsel bir çalışma
The relationship between sleep quality and psychological health and nutritional behaviors: A cross-sectional study on adult individuals
- Tez No: 1007023
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE ASLI BARLA DEMİRKOZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı uyku kalitesi ile bireylerin beslenme alışkanlıkları ve psikolojik iyi oluşları arasındaki bağlantıyı incelemeyi ve bu üç faktörün birbirleri ile ilişkisini ortaya koymaktır. Kesitsel tipteki bu araştırmaya Yalova'nın Merkez ilçesinde yaşayan 18-64 yaş aralığındaki 420 yetişkin birey katılmıştır (K:242, E:178). Araştırmada veriler anket yöntemi kullanılmıştır. Veriler çevrim içi ve araştırmacı tarafından yüz yüze olmak üzere hibrit yöntemle toplanmıştır. Sosyodemografik anket formu, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı, Pittsburgh Uyku Kalite Ölçeği (PUKİ) Epworth Uykululuk Ölçeği (EUS) ve Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASS-21) kullanılmıştır. Bulgulara göre, lif RDA yüzdesi uyku kalitesi iyi olan grup ile, uyku kalitesin kötü olan grup arasında fark istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,027). İyi uyku kalitesine sahip bireylerde demir gereksinim karşılama yüzdesinin daha yüksek olduğu görülmüştür (p=0,009). Psikolojik değerlendirmelerde kötü uyku kalitesine sahip bireylerin puanlarının tüm alanlarda belirgin biçimde daha yüksek olduğu saptanmıştır. PUKİ, Epworth ve DASS-21 alt boyutları arasındaki ilişkiler incelendiğinde tüm korelasyonların istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,001). PUKİ toplam puanı ile depresyon (r=0,479), anksiyete (r=0,483) ve stres puanları (r=0,453) arasında ise orta düzeyde pozitif ilişki bulunmaktadır. Epworth puanı depresyon (r=0,326), anksiyete (r=0,375) ve stres (r=0,358) puanları ile orta düzeyde pozitif ilişkilidir. Depresyon puanı anksiyete (r=0,773) ve stres puanı (r=0,817) ile yüksek düzeyde pozitif ilişki göstermektedir. Elde edilen bulgular, yetişkin bireylerde uyku kalitesinin yalnızca biyolojik faktörlerden değil, aynı zamanda beslenme alışkanlıkları, demografik özellikler ve psikolojik iyilik hali gibi çok boyutlu faktörlerden etkilendiğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışmamız, uyku sağlığının değerlendirilmesinde yaşam tarzı bileşenlerinin bütüncül bir şekilde dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the relationship between sleep quality and individuals' dietary habits and psychological well-being, and to reveal the interrelationships among these three factors. This cross-sectional study included 420 adults aged 18–64 years living in the central district of Yalova (female: 242, male: 178). Data were collected using a survey method through a hybrid approach, including both online questionnaires and face-to-face interviews conducted by the researcher. The data collection tools consisted of a sociodemographic questionnaire, a 24-hour dietary recall, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), the Epworth Sleepiness Scale (ESS), and the Depression, Anxiety and Stress Scale (DASS-21). According to the findings, a statistically significant difference was found in the percentage of dietary fiber intake relative to the Recommended Dietary Allowance (RDA) between individuals with good sleep quality and those with poor sleep quality (p = 0.027). Individuals with good sleep quality had a significantly higher percentage of iron intake meeting the recommended requirement (p = 0.009). In psychological assessments, individuals with poor sleep quality exhibited significantly higher scores across all domains. Examination of the relationships among the PSQI, ESS, and DASS-21 subscale scores revealed that all correlations were statistically significant (p < 0.001). A moderate positive correlation was observed between total PSQI score and depression (r = 0.479), anxiety (r = 0.483), and stress scores (r = 0.453). ESS scores were moderately positively correlated with depression (r = 0.326), anxiety (r = 0.375), and stress scores (r = 0.358). Depression scores showed a strong positive correlation with anxiety (r = 0.773) and stress scores (r = 0.817). The findings indicate that sleep quality in adults is influenced not only by biological factors but also by multidimensional factors such as dietary habits, demographic characteristics, and psychological well-being. In this respect, the present study highlights the necessity of considering lifestyle components holistically in the evaluation of sleep health.
Benzer Tezler
- Ege Üniversitesi öğrencilerinin kişisel iyi oluş düzeyleri ve çok boyutlu öğrenci yoksulluğu ile ilişkisi
Personal well-being levels of Ege University students and their relationship with multidimensional student poverty
HATİCE ŞULENUR GÜZEL POLİGU
- Yetişkin bireylerde uyku kalitesi, diyet kalitesi ve iştah arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between sleep quality, diet quality and appetite in adult individuals
GÜLŞAH GÜROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikBursa Uludağ ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARTUN YIBAR
- 5 -18 yaş arası çocuklarda obezite ve fazla kilo (overweight) gelişiminde rol oynayan risk faktörlerinin araştırılması
Investigation of risk factors that play a role in the development of obesity and overweight in children between the ages of 5 and 18
FATMAGÜL BAŞ KAYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA KAYMAK SELBUZ
- Kadınların yaşam tarzı davranışları premenstrüel sendrom semptomlarını nasıl etkiliyor?
How do women's lifestyle behaviors affect premenstrual syndrome sypmtoms?
GAMZE SULTAN GÜLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Gebelerde kronotipin uyku kalitesi ve gece yeme sendromu üzerine etkisi
The effect of chronotype on sleep quality and night eating syndrome in pregnant women
EYLEM BEYZA ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKCEN DOĞAN