5 -18 yaş arası çocuklarda obezite ve fazla kilo (overweight) gelişiminde rol oynayan risk faktörlerinin araştırılması
Investigation of risk factors that play a role in the development of obesity and overweight in children between the ages of 5 and 18
- Tez No: 920016
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SUNA KAYMAK SELBUZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Çocuklarda obezite, yaşam tarzı özellikleri, beslenme alışkanlıkları, Obesity in children, lifestyle features, eating habits
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Obezite tüm yaş gruplarında vücutta yağ dokusunun artması ile karakterize, kronik hastalıklara zemin hazırlayan, kişinin yaşam kalitesini düşüren önemli küresel halk sağlığı problemidir. Dünya genelinde çocuk ve gençlerde obezite oranları artış eğilimindedir. Bu artışın önemli sebepleri; gelişen teknoloji ile çocukların ekran maruziyet sürelerinin artması, fiziksel aktivite sürelerinin azalması ve beslenme alışkanlıklarının, besin tercihlerinin olumsuz yönde değişmesidir. Çocukluk döneminde sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazanılması, yaşamın çok önemli bir adımını oluşturur ve çocukların yetişkin dönemdeki sağlıklarını etkiler. Çocukluk çağı obezitesi, ilerleyen yaşlarda pek çok kronik hastalığa, metabolik ve psikolojik sağlık sorunlarına neden olması ayrıca toplumun sağlık bütçesi üzerinde büyük yük oluşturmasından dolayı önemsenmelidir. Bu konuda toplum bilincini arttırmak için ek çalışmalara ihtiyaç vardır. Amaç: Hastanemiz çocuk polikliniklerine 15 Eylül-15 Kasım 2023 tarihleri arasında başvuran 5-18 yaş arası hastalarda, obezite risk faktörlerinin; normal kilolu, fazla kilolu ve obezite grubuna etkisini incelemeyi ve gruplar arasında fark olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Materyal ve Metod: Araştırma prospektif kesitsel tanımlayıcı olarak planlandı. Araştırmanın verileri Ankara ili Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk polikliniklerine 15 Eylül-15 Kasım 2023 tarihleri arasında başvuran çocuk ve ergenlere uygulanan hasta tanıma formu ile elde edildi. Çalışmaya; Neyzi persentil eğrisine göre <5p olan, malnütrisyon tanılı ve/veya obeziteye ikincil ek hastalık dışında kronik hastalığı olanlar dahil edilmedi. Çalışmaya katılmayı kabul eden çocukların boy ve kiloları ölçüldü. Vücut kitle indeksleri ( vücut ağırlığı (kg) / boy) hesaplandı. Vücut kitle indeksi (VKİ ) referans değerleri için Olcay Neyzi eğrileri kullanıldı. Değerlere göre; %5-85 arasında olanlar normal kilolu, %85-95 arasında olanlar fazla kilolu ve %95'in üzerinde olanlar obez olarak sınıflandırmaya alındı. Çalışmaya dahil edilen tüm çocuklarda beslenme alışkanlıkları, yaşam biçimi davranışları ve ailenin sosyodemografik durumu önceden hazırlanmış bir form ile başvuru anında sorgulandı. Örneklem genişliği, G*Power© yazılım versiyonu 3.1.9.2 (Institute of Experimental Psychology, Heinrich Heine University, Dusseldorf, Germany) kullanılarak hesaplanmıştır. Örneklem büyüklüğü, bu çalışmanın ana hipotezini test etmek için kullanılan Student-T test testi üzerinden hesaplanmıştır. Bu çalışmanın örneklem büyüklüğü, çalışmanın iki taraflı (iki kuyruklu), tip I hatası 0.05, %95 güç (1-β = 0.95) ve 0.416 etki büyüklüğü (d) faktörü kriterlerine göre hesaplandı ve en az 500 denek içermesi gerektiği sonucuna varıldı. Verilerin analizinde SPSS-20 programı kullanılmıştır. Verilerin özetlenmesinde sayısal veriler için ortalama ve standart sapma, niteliksel veriler için sayı ve yüzde kullanıldı. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-kare Testi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya anketleri tam dolduran, boyu ve kilosu ölçülen 500 çocuk dahil edildi. Tüm çocukların 244'ü (%48,8) erkek, 256'sı (%51,2) kızdı. Ortalama vücut ağırlığı 58,9 (±21,5) kg, boyu 152,8 (±17,6) cm, VKİ değeri 24,5 (±6,2) kg/m² idi. Normal kilolu gruptaki çocukların ortalama VKİ 20,4±3,6 kg/m2, fazla kilolu gruptakilerin 23,9±3,8 kg/m2 ve obezite grubundakilerin 29,2±5,8 kg/m2olarak saptandı. Fazla kilolu ve obezite gruplarında kızların oranı biraz daha fazla olmakla birlikte cinsiyet dağılımı açısından gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Araştırmamızda fazla kilo ve obezite; öyküde ek gıdaya başlama zamanı, sosyodemografik özelliklerde ailede fazla kilolu birey varlığı; beslenme alışkanlıklarında günde ana öğün sayısı, öğün düzeni, paketli gıda, fast food, hamur işi, meşrubat tüketim ve sıklığı; yaşam tarzı özelliklilerinde uyku süresi ve okulda beslenme durumu ile ilişkili bulundu. Sonuç: Ankara il merkezinde çocuklarda obezite ve fazla kilolu olmaya risk faktörlerinin etkisi literatürle benzer saptanmıştır. Yaş grubunda, 5-18 yaş okul çağı ve adölesan dönemi temsil etmektedir. Çocukluk dönemi ve adölesan dönemde fazla kilolu veya obez olan çocuklar yetişkin dönemde riskli bireyler olarak hayatlarına devam etmekte pek çok komplikasyona açık hale gelmektedirler. Obezitenin toplumda önlenmesi açısından bu yaş grubu önem arz etmektedir. Çalışmamızda obezite, bu yaş grubunda beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı özellikleri ile yakın ilişkili bulundu. Hastalarda fazla kilo ve obezite riski belirlenerek buna yönelik önlemler alınabilir. Ailelere bu yönde eğitim verilmesi planlanabilir.
Özet (Çeviri)
Obesity is a global public health problem which is characterized by expansion of adipose tissue in the body in all age groups and predisposes to chronic diseases and reduces the person's quality of life. Worldwide, the prevalence of obesity among children and adolescents tends to increase. The most important reasons for this increase are the decrease in physical activity time of children as a result of increased screen exposure time with developing technology, and negative changes in eating habits and food preferences. Establishing healthy eating habits in childhood constitutes a very important step in life and affects children's health in adulthood. Since childhood obesity causes many chronic diseases, metabolic and psychological health problems in later ages and creates a great burden on the health budget of the society, we should care and strive to raise public awareness on this issue. Objective: We aimed to investigate the effect of obesity risk factors among normal weight, overweight and obese groups in patients aged 5-18 years who applied to the pediatric outpatient clinics of our hospital between September 15 and November 15, 2023 and to analyze whether there was a difference between the groups. Material and Method: The study was planned as a prospective cross-sectional descriptive study. The data of the study were obtained from the patient identification form filled with children and adolescents who applied to the pediatric outpatient clinics of Atatürk Sanatorium Training and Research Hospital in Ankara between September 15 and November 15, 2023. Children with <5p according to the Neyzi percentile curve, diagnosed with malnutrition and/or chronic diseases other than comorbidities secondary to obesity were excluded from the study. The height and weight of the children who agreed to participate in the study were measured. Body mass index (body weight (kg) / height) was calculated. Body mass index (BMI) percentages were calculated using Olcay Neyzi curves. Children with BMI percentages between 0-5% were classified as underweight, between 5-85% as normal weight, between 85-95% as overweight and above 95% as obese. In all children included in the study, a pre-prepared form including questions about lifestyle behaviors (sports, sleep habits, number of meals, frequency of fast food consumption, daily screen time, possession of a mobile phone) and family sociodemographic status was completed at the time of admission. Sample size was calculated using G*Power©️ software version 3.1.9.2 (Institute of Experimental Psychology, Heinrich Heine University, Dusseldorf, Germany). The sample size was calculated based on the Student-T test used to test the main hypothesis of this study. The sample size of this study was calculated according to the criteria of two-sided (two-tailed), type I error 0.05, 95% power (1-β = 0.95) and an effect size (d) factor of 0.416, and it was concluded that the study should include at least 500 subjects. SPSS-20 program was used for data analysis. In summarizing the data, mean and standard deviation were used for numerical data and number and percentage were used for qualitative data. Chi-square test was used to compare qualitative data. Results: The study included 500 children who completed the questionnaires completely and whose height and weight were measured. Of all children, 244 (48.8%) were boys and 256 (51.2%) were girls. Mean body weight was 58.9 (±21.5) kg, height was 152.8 (±17.6) cm, and BMI was 24.5 (±6.2) kg/m². The mean BMI of children in the normal weight group was 20.4±3.6 kg/m2, 23.9±3.8 kg/m2 in the overweight group and 29.2±5.8 kg/m2 in the obesity group. Although the proportion of girls was slightly higher in the overweight and obesity groups, no statistically significant difference was found between the groups in terms of gender distribution. In our study, overweight and obesity were found to be associated with the time of initiating supplementary food; presence of overweight individuals in the family; number of main meals per day; meal pattern; consumption and frequency of packaged food, fast food, pastry, soft drink; sleep duration; and nutritional status at school. Conclusion: The effect of risk factors on obesity and overweight in children in Ankara city center was similar to the literature. The age range of 5-18 years represents the school age and adolescent period. Children who are overweight or obese in childhood and adolescence continue their lives as risky individuals in adulthood and become vulnerable to many complications. This age group is important for the prevention of obesity in society. In our study, obesity was found to be closely associated with dietary habits and lifestyle characteristics in this age group. Risk status due to overweight or obesity can be assessed and measures can be taken accordingly. Education can be planned for families in this direction.
Benzer Tezler
- Çocuk endokrinoloji polikliniğine başvuran 2-6 yaş arası fazla kilolu ve obez çocukların beslenme davranışlarının incelenmesi: Tek merkez deneyimi
Examination of nutritional behaviors of overweight and obese children between 2-6 years applied to the child endocrinology polyclinic: A single center experience
ÖZCAN ÇİÇEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE DERYA BULUŞ
- Annelerin farklı ebeveyn tutumlarının çocuklarda obeziteye etkisi
The influence of mothers' varied parenting style on childhood obesity
CENGİZ YÜKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıBülent Ecevit ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERRUH NİYAZİ AYOĞLU
- Çocuklarının vücut ağırlığı ve iştahı hakkındaki anne algılarının nesnel ölçütlerle karşılaştırılması
Comparison with objective criteria and mother's perception about children's body weight and appetite
ÇİSEM SAYGILI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER
- Impacts of nature-deficit disorder in cities and educational facilities planing
Doğa ile temas yoksunluğunun şehirler ve eğitim tesisleriplanlamasına etkileri
ANOUSHEHSADAT MIRALINIKKHOU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİME TEZER
- 5-15 yaş çocuklarda obezite ve beslenme düzeyi ile kan basıncı ilişkisi
The relationship between obesity and nutrition level and blood pressure in children aged 5-15
SARİYE ALTUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABAH TÜZÜN
- Gestasyonel diyabetin 5 ile 12 yaş aralığındaki çocuklarda obezite ve obezite ilişkili sorunlara katkısı
The contribution of gestational diabetes to obesity and obesity-related problems in children aged 5 to 12
EZGİ ALPTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ GÜL