Matematik başarısını etkileyen faktörlerin çok düzeyli modellemeyle incelenmesi: TIMMS 2023 Türkiye dördüncü sınıf örneklemi
An investi̇gati̇on of factors affecti̇ng mathemati̇cs achi̇evement through multi̇level modeli̇ng: TIMMS 2023 fourth grade sample from Turkey
- Tez No: 1007067
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLARA BAKAN KALAYCIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, TIMSS 2023 Türkiye örnekleminde yer alan ve dördüncü sınıf düzeyinde değerlendirilen beşinci sınıf öğrencilerinin matematik başarılarını etkileyen bireysel ve okul düzeyindeki faktörler çok düzeyli modelleme yaklaşımıyla incelenmiştir. Araştırmada, öğrencilerin matematik başarılarındaki farklılıkların ne ölçüde bireysel özelliklerden ve okul kaynaklı etmenlerden kaynaklandığı belirlenmiş, bu doğrultuda koşulsuz model ile okullar arası başarı farkları değerlendirilmiş, ardından öğrenci ve okul düzeyindeki değişkenler modele dâhil edilmiştir. Bulgular, matematik başarısındaki farklılıkların büyük ölçüde bireysel öğrenci özellikleriyle ilişkili olduğunu, ancak okullar arasında da anlamlı düzeyde başarı farklılıkları bulunduğunu göstermiştir. Öğrenci düzeyinde yapılan analizler sonucunda devamsızlık durumu, evdeki öğrenme kaynakları ve okul öncesi eğitime katılımın matematik başarısını anlamlı biçimde yordadığı, cinsiyet değişkeninin ise anlamlı bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Devamsızlığın artmasının başarıyı olumsuz etkilediği, evdeki öğrenme kaynaklarının ve okul öncesi eğitime katılımın ise başarıyı desteklediği görülmüştür. Okul düzeyinde incelenen değişkenler arasında yalnızca okulun akademik başarıya verdiği önemin öğrencilerin matematik başarısı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmış, matematik kaynak yetersizliği, veli katılımı ve okul disiplin düzeyi değişkenlerinin doğrudan bir etki göstermediği belirlenmiştir. Öğrenci ve okul düzeyindeki anlamlı değişkenlerin birlikte ele alınmasıyla okullar arası başarı farklarının önemli bir bölümünün açıklandığı görülmüştür. Genel olarak elde edilen bulgular, dördüncü sınıf düzeyinde matematik başarısının hem bireysel hem de okul düzeyindeki faktörlerin ortak etkisiyle şekillendiğini ve bu tür verilerin incelenmesinde çok düzeyli modelleme yaklaşımlarının uygun ve gerekli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the individual- and school-level factors influencing fourth-grade students' mathematics achievement using the TIMSS 2023 Turkey sample through a multilevel modeling approach. The study first investigates whether there are significant differences in mathematics achievement between schools by estimating an unconditional model and then incorporates student- and school-level variables to explain achievement differences. The findings indicate that variations in mathematics achievement are largely associated with individual student characteristics, while meaningful differences also exist across schools. At the student level, absenteeism, home learning resources, and participation in early childhood education are found to be significant predictors of mathematics achievement, whereas gender does not have a significant effect. Increased absenteeism is associated with lower achievement, while home learning resources and early childhood education support higher mathematics performance. At the school level, only the emphasis placed on academic achievement is identified as a significant predictor of students' mathematics achievement, while factors related to instructional resources, parental involvement, and school discipline do not show a direct effect. When student- and school-level variables are considered together, a substantial portion of between-school differences in mathematics achievement is explained. Overall, the findings demonstrate that fourth-grade mathematics achievement is shaped by the combined influence of individual and school-level factors and highlight the appropriateness of multilevel modeling approaches for analyzing large-scale educational assessment data.
Benzer Tezler
- Liseye yerleştirmede kullanılan merkezi sınavlardaki matematik başarısını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting mathematics success in central exams used in high school placement
BURAK CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE TOPRAK
- A comparative analysis of machine learning techniques to explore factors affecting mathematics success in developing countries: Turkey, Mexico, Thailand and Bulgaria case studies
Gelı̇şmekte olan ülkelerde matematı̇k başarısını etkı̇leyen faktörlerı̇n araştırılmasında makı̇ne öğrenme teknı̇klerı̇nı̇n kullanılması: Türkı̇ye, Meksı̇ka, Tayland ve Bulgarı̇stan örneğı̇
TUBA ARPA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Yönetim Bilişim SistemleriKadir Has ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT ÇAVUR
- Ortaokul matematik eğitiminde başarıyı etkileyen faktörler ve geleceğe yönelik öngörüler
The factors that affect mathematics education successat middle school and projections on future
SANİYE SEÇME
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER OKUR
- PISA 2018 matematik okuryazarlığını etkileyen faktörler: Türkiye, Hırvatistan ve Yunanistan karşılaştırması
PISA 2018 factors affecting mathematical literacy: A comparison of Turkey, Croatia, and Greece
ERDİ TANGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE TOPRAK
- Yapısal eşitlik modelleri ile tutum ve motivasyonun öğrenci başarısı üzerine etkisi: 8. sınıf öğrencileri matematik dersi örneği
The effect of attitude and motivation on student achievement with structural equation models: 8th grade students mathematics course example
NAZLI DEMİRCİ