COVİD-19 pandemisi sonrası 18 yaş ve üzeri bireylerde COVİD-19 anksiyetesi ile sağlık anksiyetesi arasındaki ilişki
The relationship between COVID-19 anxiety and health anxiety in adults aged 18 and over after the COVID-19 pandemic
- Tez No: 1007206
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜLEYMAN ERSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: COVID-19 pandemisi sonrası dönemde toplumda kaygı bozukluklarının arttığı bilinmektedir. Özellikle COVID-19'a özgü kaygının sağlık anksiyetesi ile olan ilişkisi henüz yeterince aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada, 18 yaş ve üzeri bireylerde COVID-19 anksiyetesi ile sağlık anksiyetesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma; sağlık anksiyetesi ve COVID-19'a özgü anksiyetenin toplum sağlığı üzerindeki psikolojik etkilerini, sağlık hizmetlerine başvuru sıklığını ve yaşam kalitesini etkileme potansiyelini incelemesi bakımından önem taşımaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma, 01.10.2025–30.01.2026 tarihleri arasında Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 259 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler; sosyodemografik bilgi formu, Koronavirüs Anksiyete Ölçeği ve Sağlık Anksiyete Envanteri Ölçeği (SAÖ) kullanılarak yüz yüze ve çevrim içi yöntemlerle toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde IBM SPSS Statistics 26.0 programı kullanılmış; verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Spearman korelasyon analizi, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Bonferroni düzeltmesi ve normal dağılım testi olan Shapiro-Wilks testleri uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 31,32 +/- 12,66 yıl olup, %65,3'ü kadın ve %59,1'i lisans mezunudur. Katılımcıların SAÖ toplam puan ortalaması 15,56 +/- 7,94, Koronavirüs Anksiyete Ölçeği puan ortalaması ise 1,58 +/- 2,81 olarak saptanmıştır. COVID-19 sonrası bazı hastalıklarda artış yaşandığını düşünen, kendi sağlığına yönelik endişeleri artan ve pandeminin geleceğe yönelik hâlâ endişe verici olduğunu ifade eden bireylerin sağlık anksiyetesi düzeyleri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Koronavirüs Anksiyete Ölçeği ile SAÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,300; p<0,001). Ayrıca kronik hastalığı olanların koronavirüs anksiyete puanlarının, olmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,003). Sonuç: Araştırma sonuçları, bireylerin sağlık anksiyetesinin orta düzeyde olduğunu ve bu anksiyetenin demografik özelliklerden ziyade COVID-19 pandemisinin yarattığı algısal endişelerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Özellikle pandemi sonrası sağlık durumuna ilişkin artan kaygılar, her iki anksiyete türünün yükselmesinde temel belirleyici faktörlerdir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde risk gruplarına yönelik psikoeğitim ve koruyucu ruh sağlığı yaklaşımlarının güçlendirilmesi, pandemi sonrası toplum ruh sağlığının korunması açısından kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
Objective: It is well known that anxiety disorders have increased in the post-COVID-19 pandemic period. In particular, the relationship between COVID-19-specific anxiety and health anxiety has not yet been fully elucidated. This study aimed to evaluate the relationship between COVID-19 anxiety and health anxiety in individuals aged 18 and older. The study is of significance in terms of examining the psychological effects of health anxiety and COVID-19-specific anxiety on public health, their potential to affect the frequency of healthcare utilization, and their impact on quality of life. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted between 01.10.2025 and 30.01.2026 with 259 voluntary participants who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of Ümraniye Training and Research Hospital. Data were collected through a sociodemographic information form, the Coronavirus Anxiety Scale, and the Health Anxiety Inventory (HAI) using both face-to-face and online methods. IBM SPSS Statistics 26.0 software was used for statistical analysis; descriptive statistics, Spearman correlation analysis, Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis, Bonferroni, Shapiro-Wilks tests were applied for data evaluation. The statistical significance level was accepted as p<0.05. Results: The mean age of the participants was 31.32+/- 12.66 years, with 65.3% being female and 59.1% being university graduates. The mean HAI total score was 15.56 +/- 7.94, and the mean Coronavirus Anxiety Scale score was 1.58 +/- 2.81. Individuals who believed there was an increase in certain diseases post-COVID-19, those whose concerns about their own health increased, and those who stated that the pandemic still caused concern for the future had significantly higher health anxiety levels (p<0.001). A positive, weak, and statistically significant correlation was found between the Coronavirus Anxiety Scale and the HAI total score (r=0.300; p<0.001). Furthermore, the coronavirus anxiety scores of individuals with chronic diseases were found to be significantly higher than those without (p=0.003). Conclusion: The results of the study indicate that individuals' health anxiety is at a moderate level and that this anxiety is related to the perceptual concerns created by the COVID-19 pandemic rather than demographic characteristics. In particular, increased concerns regarding health status in the post-pandemic period are the primary determinants of the rise in both types of anxiety. Strengthening psychoeducation and preventive mental health approaches for risk groups in primary healthcare services is of critical importance for protecting public mental health in the post-pandemic era.
Benzer Tezler
- COVID-19 enfeksiyonu sonrasında kas iskelet sistemi sorunları nedeniyle fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniğine başvuran hastaların analizi
Analysis of patients who applied to physical medicine and rehabilitation clinic due to musculoskeletal system problems after COVID-19 infection
UĞUR TAPAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEYZA ÜNLÜ ÖZKAN
- COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi
Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19
KAMIL ZARNISHANOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN
- Aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş ve üzeri bireylerde covid-19 anksiyetesi ve depresyon sıklığının araştırılması
Investigation of the prevalence of covid-19 anxiety and depression in individuals 65 years and over enrolled in family health center
MERVE ÇAYIRTEPE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ERSOY
- COVİD-19 pandemisi sonrası Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Polikliniğine başvuran 40 yaş ve üstü bireylerin grip aşısına yönelik tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes toward influenza vaccination among individuals aged 40 years and older attending the Internal Medicine Outpatient Clinic of Ankara University Faculty of Medicine after the COVID-19 pandemic
AYBÜKE VASILESCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER
- Tokat Merkez 2'nolu Esentepe Aile Sağlığı Merkezine kayıtlıhastaların COVİD-19 aşı geçmişleri ve aşılanma durumunu etkileyen faktörler ile aşı sonrası geçirmiş olduğu hastalıklara bakışıgelecekteki aşılanma ihtiyacınayaklaşım değişiklikleri hakkında
COVID-19 vaccination history, factors affecting vaccination status, post-vaccination illness perceptions, and changes in future vaccination approach among patients registered at Tokat Merkez 2-nolu Esentepe Family Health Center
ALİ RIZA SAZAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK ÜNLÜ