COVİD-19 pandemisi sonrası Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Polikliniğine başvuran 40 yaş ve üstü bireylerin grip aşısına yönelik tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes toward influenza vaccination among individuals aged 40 years and older attending the Internal Medicine Outpatient Clinic of Ankara University Faculty of Medicine after the COVID-19 pandemic
- Tez No: 1013713
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: İnfluenza aşısı, COVID-19, aşı kararsızlığı, erişkin bağışıklaması, aile hekimliği, COVID 19 aşıları, İnfluenza virüs, Influenza vaccine, COVID-19, vaccine hesitancy, adult immunization, family medicine, Family practice, COVID 19 vaccines, Influenza virus
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1. ÖZET Amaç: Bu araştırmanın amacı, COVID-19 pandemisi sonrası dönemde Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Polikliniği'ne başvuran 40 yaş ve üzeri bireylerin mevsimsel influenza aşısına yönelik tutumlarını değerlendirmek ve COVID-19 aşı deneyimlerinin bu tutumlar üzerindeki etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel ve tanımlayıcı tipte planlandı. Araştırma Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Polikliniği'nde yürütüldü. Çalışmaya 40 yaş ve üzeri toplam 360 gönüllü birey dahil edildi. Veriler; sosyodemografik özellikler, hane halkı yapısı, kronik hastalık varlığı, COVID-19 aşılanma durumu, influenza aşılanma öyküsü ve aşıya yönelik bilgi, tutum ve davranışları sorgulayan yapılandırılmış anket formu ile toplandı. İstatistiksel analizlerde SPSS programı kullanıldı. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında uygun testler kullanıldı ve p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 56,9±9,5 yıl olup %56,9'u kadındı. Katılımcıların %65,8'inde en az bir kronik hastalık mevcuttu. COVID-19 aşılarının tüm dozlarını yaptırdığını belirtenlerin oranı %69,7 idi. Düzenli influenza aşısı yaptırma oranı %16,7 olarak saptanırken, katılımcıların %53,6'sı daha önce hiç influenza aşısı yaptırmadığını ifade etti. Bu yıl influenza aşısı yaptırmayı planlayanların oranı %29,1 idi. Kronik hastalığı bulunan bireylerde aile hekimi tarafından influenza aşısı önerilenlerde aşılanma oranının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptandı (p<0,001). COVID-19 pandemisinin influenza aşısının gerekliliği algısı ile daha önce influenza aşısı yaptırma durumu arasında ileri düzeyde anlamlı ilişki saptandı (p<0,001). Benzer şekilde pandeminin influenza aşısı yaptırma isteği üzerindeki etkisi ile geçmiş aşılanma davranışı ve mevcut sezonda aşı yaptırma niyeti arasında da ileri düzeyde anlamlı ilişki bulundu (p<0,001). İnfluenza aşısının koruyuculuğuna inanan bireylerde hem daha önce aşı yaptırma hem de bu yıl aşı yaptırmayı planlama oranları anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). COVID-19 aşılarını yaptırmış bireylerde influenza aşısı yaptırma oranlarının daha yüksek olduğu görüldü (p<0,001). Evinde riskli birey bulunan katılımcılarda hem influenza aşısını yakın çevresine önerme davranışının hem de aşılanma eğiliminin daha yüksek olduğu saptandı. Kronik hastalığı bulunan ve aile hekimi tarafından aşı önerilen bireylerde influenza aşılanma oranları daha yüksek olmakla birlikte, aşı yaptırmayanlarda aşının koruyuculuğuna ilişkin yanlış beklentiler ve etkinliğinin hatalı değerlendirilmesi dikkat çekti. Sonuç: Çalışmamızda 40 yaş ve üzeri bireylerde influenza aşılanma oranlarının istenilen düzeyin belirgin şekilde altında olduğu gösterildi. COVID-19 pandemisinin tek başına yeni bir aşı davranışı oluşturmaktan çok, bireylerin mevcut aşı tutumlarını pekiştirici yönde etkilediği değerlendirildi. Nitekim aşıya olumlu yaklaşan bireylerde pandeminin influenza aşısı gerekliliği algısını ve aşılanma niyetini artırdığı; aşıya olumsuz yaklaşan bireylerde ise mevcut çekinceleri sürdürdüğü gözlendi. Aşı kararını belirleyen temel unsurların erişimden çok güven, bilgi düzeyi ve özellikle birinci basamakta sunulan hekim önerisi olduğu düşünüldü. Bununla birlikte yalnızca öneri sunulmasının yeterli olmadığı, aşının hastalığı tamamen önlemekten ziyade ağır hastalık ve komplikasyon riskini azalttığı bilgisinin doğru aktarılmasının da önemli olduğu sonucuna varıldı. Risk gruplarında influenza aşılanma oranlarının artırılması için birinci basamakta aktif öneri sistemlerinin güçlendirilmesi ve hedefe yönelik bilgilendirme stratejileri geliştirilmelidir.
Özet (Çeviri)
2. ABSTRACT Aim: The aim of this study was to evaluate attitudes toward seasonal influenza vaccination among individuals aged 40 years and older who applied to the Internal Medicine Outpatient Clinic of Ankara University Faculty of Medicine in the post-COVID-19 pandemic period, and to examine the effects of COVID-19 vaccination experience on these attitudes. Materials and Methods: This study was designed as a cross-sectional and descriptive study. It was conducted at the Internal Medicine Outpatient Clinic of Ankara University Faculty of Medicine. A total of 360 voluntary participants aged 40 years and older were included. Data were collected using a structured questionnaire investigating sociodemographic characteristics, household structure, presence of chronic diseases, COVID-19 vaccination status, history of influenza vaccination, and knowledge, attitudes, and behaviors regarding vaccination. Statistical analyses were performed using the SPSS software package. Appropriate tests were used for comparisons of categorical variables, and p<0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of the participants was 56.9±9.5 years, and 56.9% were female. At least one chronic disease was present in 65.8% of the participants. The rate of participants who reported receiving all recommended doses of COVID-19 vaccines was 69.7%. Regular influenza vaccination rate was 16.7%, while 53.6% stated that they had never received an influenza vaccine before. The proportion of participants planning to receive influenza vaccination during the current season was 29.1%. Among individuals with chronic diseases, influenza vaccination rates were significantly higher in those who had received a recommendation from their family physician (p<0.001). A highly significant association was found between the perceived necessity of influenza vaccination after the COVID-19 pandemic and previous influenza vaccination status (p<0.001). Similarly, the effect of the pandemic on willingness to receive influenza vaccination was significantly associated with both previous vaccination behavior and intention to be vaccinated in the current season (p<0.001). Participants who believed in the protective effect of influenza vaccine had significantly higher rates of previous vaccination and intention for current-season vaccination (p<0.001). Influenza vaccination rates were also higher among those who had received COVID-19 vaccines (p<0.001). Participants living with a high-risk household member showed higher rates of both recommending influenza vaccination to relatives and willingness to be vaccinated. Although vaccination rates were higher among chronically ill individuals who had received recommendations from their family physician, among those who remained unvaccinated, unrealistic expectations regarding vaccine protection and misinterpretation of vaccine effectiveness were notable. Conclusions: Influenza vaccination rates among individuals aged 40 years and older were found to be substantially below desired levels. The COVID-19 pandemic appeared to reinforce pre-existing vaccination attitudes rather than creating entirely new vaccination behaviors. While the pandemic increased perceived necessity of influenza vaccination and vaccination intention among individuals with positive attitudes toward vaccination, pre-existing hesitations persisted among those with negative attitudes. The main determinants of vaccination decisions were considered to be trust, level of knowledge, and especially physician recommendation in primary care rather than access alone. In addition, it was concluded that recommendation alone is insufficient, and that accurate communication emphasizing that influenza vaccination mainly reduces severe disease and complication risk rather than completely preventing illness is also essential. Strengthening active recommendation systems in primary care and developing targeted educational strategies may improve influenza vaccination rates in risk groups.
Benzer Tezler
- COVID-19 pandemisi öncesi ve sonrası dönemde motosiklet kazası nedeniyle acil servise başvuran hastaların demografik ve klinik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of demographic and clinical characteristics of patients who admitted to the emergency department due to motorcycle accidents before and after the COVID-19 pandemic
VEYSEL KIR
- COVİD-19 pandemisinin puberte prekoks üzerindeki etkisi: türkiye'de üçüncü basamak sağlık merkezinde pandemi öncesi (2016-2019) ve sonrası dönemin karşılaştırılması (2020-2023)
The impact of the covid-19 pandemic on precocious puberty: a comparison of pre-pandemic (2016-2019) and post-pandemic (2020-2023) periods in a tertiary healthcare center in Turkey
SERRA KALFA KAYIKCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF ÖZSU
- COVİD-19 pandemisinin romatoid artritli hastaların hastalık aktiviteleri ve komorbiditeleri üzerine etkisi
Impact of COVİD-19 pandemic on disease activity and comorbidities in patients with rheumatoid arthritis
ONUR KARACA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAnkara ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM ATAMAN
DOÇ. DR. İSMİHAN SUNAR
- Çölyak hastalığı olan çocuklarda COVID-19 pandemisinin glütensiz diyete uyuma ve antropometrik ölçümlere etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of the COVID-19 pandemic on gluten-free diet compliance and anthropometric measurements in children with celiac disease
YAĞMUR ERKOL YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
GastroenterolojiAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZARİFE KULOĞLU
- Solunum yolu enfeksiyonu olan yenidoğanların değerlendirilmesi
Evaluation of newborns with respiratory tract infection
HASAN YAŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BEGÜM ATASAY