İlkokul görsel sanatlar eğitiminde yapay zeka araçlarının ölçme değerlendirme amacıyla kullanılabilirliği
The feasibility of using artificial intelligence tools for assessment and evaluation in primary school visual arts education
- Tez No: 1007221
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL YILDIRIM, DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GÖNÜLAY ÇALIMLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma yapay zekâ araçlarının görsel sanatlar alanında ölçme ve değerlendirme amacıyla kullanılabilirliğini araştırmaktadır. Araştırmada ilkokul 3. ve 4. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin görsel sanatlar dersi kapsamında hazırladıkları resimlerin değerlendirilmesinde öğretmenlerin ve yapay zekâ araçlarının değerlendirmeleri karşılaştırılmıştır. 51 ilkokul öğrencisinin hazırladığı resimler, 10 farklı sınıf öğretmeninin yanı sıra ChatGPT, Google Gemini, Grok, Microsoft Copilot ve DeepSeek yapay zekâ araçlarının farklı modelleri tarafından puanlanmış ve değerlendirilmiştir. Veri toplama aracı olarak dereceli puanlama anahtarı kullanılmıştır. Öğretmenler ve yapay zekâ araçları tarafından verilen puanlar korelasyon analizi ile analiz edilmiş, puanlamaya esas yapılan değerlendirmeler ise tematik olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre öğretmen ile yapay zekâ modellerinin ölçüm puanları arasındaki en düşük uyum DeepSeek-V3.2 ve Grok 3; en büyük uyum ise ChatGPT 4.1 modeline aittir. Grok 4 modelinin somut öneri sunabildiği, Gemini 2.5 Pro modelinin öğrenciye yönelik dil kullanabildiği, ChatGPT 5.0 modelinin ise bağlama uygun ayrıntılı değerlendirme yapabildiği görülmüştür. Düşük puanlı öğrenci eserlerinde öğretmen ve yapay zekâ farkının daha belirgin olduğu, yüksek puanlı öğrenci eserlerinde ise farkın daha az olduğu görülmüştür. Sonuç olarak görsel sanatlar öğretiminde öğrenci çalışmalarının değerlendirilmesinde yapay zekâ araçlarının potansiyel faydaları ve sınırlıkları tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER İlkokul, Yapay Zekâ, Ölçme ve Değerlendirme, Görsel Sanatlar
Özet (Çeviri)
ABSTRACT This study investigates the feasibility of using artificial intelligence tools for assessment and evaluation in the field of visual arts. The research compares the evaluations made by teachers and artificial intelligence tools regarding the drawings prepared by pupils in Years 3 and 4 of primary school as part of their visual arts lessons. The drawings produced by 51 primary school pupils were scored and assessed by 10 different class teachers, as well as by various models of artificial intelligence tools including ChatGPT, Google Gemini, Grok, Microsoft Copilot and DeepSeek. A rubric was used as the data collection tool. Scores awarded by teachers and artificial intelligence tools were analysed using correlation analysis, whilst the assessments forming the basis of the scoring were analysed thematically. According to the findings, the lowest agreement between teachers' and artificial intelligence models' assessment scores was observed for DeepSeek-V3.2 and Grok 3; the highest agreement was found in the ChatGPT 4.1 model. It was observed that the Grok 4 model could provide concrete suggestions, the Gemini 2.5 Pro model could use language tailored to the student, and the ChatGPT 5.0 model could provide detailed evaluations appropriate to the context. It was noted that the difference between teachers and AI was more pronounced in works by students with lower scores, whereas the difference was less pronounced in works by students with higher scores. In conclusion, the potential benefits and limitations of AI tools in the assessment of student work in visual arts education have been identified. KEYWORDS Primary School, Artificial Intelligence, Assessment and Evaluation, Visual Arts
Benzer Tezler
- Özel eğitim öğretmenlerinin lisans düzeyinde aldıkları“Resim-iş öğretimi”dersine bakışları
Special education teachers' evaluations of undergraduate visual arts classes
BAHAR SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÖZGÜR SOĞANCI
- Türkiye ve Finlandiya ilkokul programlarının teknoloji eğitimi açısından karşılaştırılması
Comparison of Turkiye and Finland primary school programs in terms of technology education
SONGÜL DÜGER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN SARAÇOĞLU
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin küresel vatandaşlık ve sosyal bilgiler dersinde küresel vatandaşlık eğitimine yönelik algı ve görüşleri
Perceptions and opinions of social studies teachers towards global citizenship education in global citizenship and social studies lesson
ALİ ÜNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimDumlupınar ÜniversitesiSosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DÖNDÜ ÖZDEMİR ÖZDEN
- Erken çocukluk eğitimi kurumlarında görev yapan öğretmenlerin görsel sanat ve yaratıcılık alanına yönelik görüşleri
The views of the teachers working in early childhood education institutions about visual art and creativity
BETÜL TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimUşak ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PERİHAN TUĞBA ŞEKER
- Anaokulu, ilkokul ve ortaokul görsel sanatlar dersi öğretmenlerinin öğrenci resimlerindeki özgünlüğe etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of pre-school, primary school and secondary school visual arts course teachers on the originality of student paintings
İSMAİL AKHANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET EMİN KAYSERİLİ