Avrupa Birliği'nin normatif gücünün Sırbistan'daki sınırlılıkları
The limitations of the European Union's normative power in Serbia
- Tez No: 1007227
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHLİKA ÖZLEM SÖNMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Batı Balkanlar, Hukukun üstünlüğü, European Union, Western Balkans, Rule of law
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Avrupa Birliği Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Avrupa Birliği (AB), Soğuk Savaş sonrası dönemde uluslararası sistemde yalnızca ekonomik bir aktör olarak değil, aynı zamanda temel değerler ve ilkeler üzerine inşa edilmiş bir“normatif güç”olarak konumlanmıştır. Ian Manners tarafından literatüre kazandırılan“Normatif Güç Avrupa”kavramı, Birliğin demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları gibi normları dış politika araçları ve genişleme stratejileri aracılığıyla yayma kapasitesini ifade etmektedir. Bu yayılımın en temel uygulama aracı olan koşulluluk ilkesi, aday ülkelerin AB standartlarına uyumunu teşvik eden bir“havuç ve sopa”mekanizması olarak işlev görmektedir. Bununla birlikte, Batı Balkanlar'ın kendine özgü yapısal sorunları ve post-çatışma ortamı, AB'nin normatif etkisinin her vaka özelinde aynı düzeyde başarı göstermediğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Sırbistan, AB'nin normatif gücü ve koşulluluk mekanizmasının sınandığı en önemli örneklerden biri olarak öne çıkmaktadır. 2000'li yılların başından itibaren demokratikleşme ve AB ile bütünleşme sürecine giren ülkede, hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve temel haklar alanlarında beklenen düzeyde bir dönüşümün tam olarak sağlanamadığı görülmektedir. Bu sınırlılıkların temelinde; Sırp milliyetçiliğinin tarihsel etkileri, devlet kapasitesindeki kurumsal zayıflıklar ve siyasal elitlerin reform sürecine yönelik isteksizliği gibi içsel dinamiklerin yanı sıra, Kosova meselesi (Fasıl 35) başta olmak üzere dış politika kaynaklı faktörler yer almaktadır. Bu çerçevede çalışmanın temel argümanı, AB'nin normatif gücünün Sırbistan'da belirli bir kurumsal baskı yarattığı, ancak bu etkinin tarihsel ve siyasal bağlamın da etkisiyle çoğunlukla biçimsel uyum düzeyinde kaldığı yönündedir. Çalışmanın amacı, AB'nin koşulluluk mekanizmasının Sırbistan'daki reform süreçlerini nasıl şekillendirdiğini ve bu süreçlerin neden kalıcı bir demokratik ve kurumsal dönüşüme dönüşmekte zorlandığını analitik bir perspektifle incelemektir.
Özet (Çeviri)
In the post–Cold War period, the European Union (EU) has positioned itself in the international system not only as an economic and military actor, but also as a“normative power”built upon fundamental values and principles. The concept of“Normative Power Europe,”introduced to the literature by Ian Manners, refers to the EU's capacity to promote norms such as democracy, the rule of law, and human rights through its foreign policy instruments and enlargement strategies. Conditionality, as the primary operational tool of this normative influence, functions as a“carrot and stick”mechanism aimed at encouraging candidate countries to align with EU standards. However, the specific structural characteristics of the Western Balkans and its post-conflict context demonstrate that the EU's normative impact does not yield the same level of success across all cases. In this context, Serbia emerges as one of the most significant cases in which the EU's normative power and conditionality mechanism are tested. Although Serbia has embarked on a process of democratization and integration with the EU since the early 2000s, the expected level of transformation in areas such as the rule of law, judicial independence, and fundamental rights has not been fully achieved. These limitations stem not only from internal dynamics such as the historical legacy of Serbian nationalism, institutional weaknesses in state capacity, and the limited reform commitment of political elites, but also from external factors, most notably the Kosovo issue (Chapter 35) and broader foreign policy considerations. The main argument of this study is that while the EU's normative power creates a certain degree of institutional pressure in Serbia, its impact largely remains at the level of formal compliance due to the country's historical and political context. Accordingly, the aim of this thesis is to analytically examine how the EU's conditionality mechanism has shaped reform processes in Serbia and why these reforms have struggled to translate into sustainable democratic and institutional transformation
Benzer Tezler
- Assessment of the European Union's normative power within the context of its migration policy
Avrupa Birliği'nin normatif gücünün göç politikası bağlamında değerlendirilmesi
CEREN ZENGİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiAvrupa Çalışmaları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZERRİN TORUN
- Assessing the normative power of the European Union on Tunisian democracy: Navigating local challenges at major crossroads
Avrupa Bı̇rlı̇ğı̇'nı̇n Tunus demokrası̇sı̇ üzerı̇ndekı̇ normatı̇f gücünün değerlendı̇rı̇lmesı̇: Büyük kavşak noktasında yerel güçlüklerı̇n üstesı̇nden gelmek
MARWENE BEN JENNANA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Uluslararası İlişkilerİstanbul Kültür ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET CEMAL ERTÜRK
- Avrupa Birliği'nin komşuluk politikası ve normatif güç tartışmaları: Arap Baharı örneği
European neighbourhood policy and debates of normative power : the case of Arab Spring
İSA SİYPAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Uluslararası İlişkilerİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEDEF EYLEMER
- Avrupa Birliğinin yumuşak gücü ve koşulsallık bağlamında 1999 sonrası Türkiye ile ilişkileri
Soft power of the European Union and its relations with Turkey since 1999 in the context of conditionality
BARIŞ SEVİNÇLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerEskişehir Osmangazi ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENGİZ DİNÇ
- Dijital anayasacılık: Algoritmik toplumda aktörler ve temel haklar
Digital constitutionalism: Actors and fundamental rights in the algorithmic society
DİLARA DÖNMEZKUŞ