Cultural adjustment's effect on performance: The modertating role of cultural intelligence
Kültürel uyumun performansa etki̇si̇: Kültürel zekanın düzenleme rolü
- Tez No: 1007384
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM EFE EFEOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, uluslararası görevlendirmelerde çalışan yabancı uyruklu personelin kültürlerarası uyumu ile iş performansı arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide kültürel zekanın düzenleyici rolünü incelemektedir. Globalleşme sürecinde çok uluslu şirketlerin rekabet avantajı elde etmelerinde expatriate etkinliği kritik önem taşımaktadır. Çalışmada Kültürlerarası Uyum Ölçeği, Kültürel Zeka Ölçeği ve İş Performansı Ölçeği kullanılarak doğum ülkeleri dışında çalışan 395 beyaz yakalı profesyonelden veri toplanmıştır. Katılımcıların %50,6'sı Birleşik Arap Emirlikleri, %13,9'u İngiltere ve %7,6'sı Hollanda'da görev yapmaktadır. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada ilişkisel tarama deseni benimsenmiştir. Regresyon analizi sonuçları, kültürlerarası uyumun iş performansı üzerinde güçlü ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur (β=0,832, p<0,05). Model, iş performansındaki toplam varyansın %69,2'sini açıklamaktadır. Bu bulgu, psikolojik konfor ve kültürel aşinalığın iş etkinliğine doğrudan dönüştüğünü göstermektedir. Kültürel zekanın alt boyutları açısından yapılan moderasyon analizlerinde; bilişsel kültürel zekanın (β=0,1022, p=0,0127), motivasyonel kültürel zekanın (β=0,0735, p<0,05) ve davranışsal kültürel zekanın (β=0,0994, p<0,05) kültürlerarası uyum-iş performansı ilişkisinde anlamlı düzenleyici role sahip olduğu tespit edilmiştir. Üstbilişsel kültürel zekanın ise bu ilişkide anlamlı düzenleyici etkisi bulunmamıştır (p>0,05). Araştırma sonuçları, çok uluslu şirketlerin expatriate seçiminde teknik yetkinliğin yanı sıra kültürel zeka kapasitesini de sistematik olarak değerlendirmesi gerektiğini göstermektedir. Özellikle bilişsel, motivasyonel ve davranışsal boyutlara odaklanan çok katmanlı değerlendirme süreçlerinin tasarlanması önerilmektedir. Ayrıca, kültürlerarası uyum süreçlerini destekleyici organizasyonel müdahalelerin ve kültürel zeka geliştirmeye yönelik kapsamlı eğitim programlarının stratejik önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This research examines the relationship between cross-cultural adjustment and job performance among expatriate employees on international assignments, and the moderating role of cultural intelligence in this relationship. In the globalization process, expatriate effectiveness is critically important for multinational companies to gain competitive advantage. Data were collected from 395 white-collar professionals working outside their countries of birth using the Cross-Cultural Adjustment Scale, Cultural Intelligence Scale, and Job Performance Scale. Of the participants, 50.6% were stationed in the UAE, 13.9% in the UK, and 7.6% in the Netherlands. The study employed a quantitative research methodology with a cross-sectional survey design. Regression analysis results revealed that cross-cultural adjustment has a strong and significant effect on job performance (β=0.832, p<0.05). The model explains 69.2% of the total variance in job performance. This finding demonstrates that psychological comfort and cultural familiarity directly translate into work effectiveness. Moderation analyses of cultural intelligence sub-dimensions revealed that cognitive cultural intelligence (β: .1022, p p<0.05), motivational cultural intelligence (β:0.0735, p<0.05), and behavioral cultural intelligence (β:0.0994, p<0.05) had significant moderating roles in the cross-cultural adjustment-job performance relationship. Metacognitive cultural intelligence did not have a significant moderating effect in this relationship (p>0.05). The research findings indicate that multinational companies should systematically evaluate cultural intelligence capacity alongside technical competence in expatriate selection. Specifically, designing multi-layered assessment processes focusing on cognitive, motivational, and behavioral dimensions is recommended.
Benzer Tezler
- Çevre davranış alanı içinde konut ve çevre değiştirmenin insana etkisinin mimari açıdan incelenmesi
Investigation from the architectural point of view the influence of residential shift-relocation on human being
CEMİLE TİFTİK
- Yaşlılık kurumlarında yaşlı mekansal davranış ve bilişiminin mekansal dizim bağlamında irdelenmesi
Examination of the cognition and spatial behaviour of residents in elderly care institutions using space syntax
ESRA AKAN
- Kültürlerarası eğitimin yabancı çalışanlar üzerindeki önemi
The Importance of cross-cultural training in expatriation
NİDA ÖĞÜTVEREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
İşletmeMarmara ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDAN KEPİR SİNANGİL
- Türkiye'deki çokuluslu şirketlerde çalışan yabancı üst düzey görevlilerin çalışma yaşamı ve kültürlerarası intibak sorunları
Working life and cross-cultural adjustment problems of the expatriates working for multinational companies in turkey
EREN TAHİR AĞARTAN
Doktora
Türkçe
2016
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMarmara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ PARLAK
