Mağrip'te Nâfî' kırâati Verş rivâyeti (Başlangıçtan Hicrî III. asra kadar)
The Warsh riwāyah of Nāfiʿ's qirāʾah in the Maghrib (From the beginnings to the third Hijrī century)
- Tez No: 1007425
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET GÖKDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kıraat, Mağrib, Rıhle, Verş rivayeti, Reading, Magrib, Rıhle, Verş rumour
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tezde Mağrib'de kıraat geleneğinde standartlaşmanın oluşumunda Medine merkezli Nâfî' kıraati Verş rivâyetinin rolü, başlangıçtan hicrî III. asra kadar ele alınmıştır. Belirtilen tarihlerde sahâbe ve tâbiîn nesillerinden tevarüs eden Medine kaynaklı uygulama ve rivâyet önceliği ile Mâlikî fıkıh kültürünün bölgesel etkisi, kıraatte birlik arayışını beslemiş; kadı-imam atamaları, müfredat tercihleri ve cami merkezli tedris, kamusal icrada ortak bir çizgiye zemin hazırlamıştır. Bununla birlikte Verş mektebinin Mısır'daki teşekkülü, Ebû Ya'kûb el Ezrak tarikinin Kayrevan üzerinden Endülüs'e dolaşımı, tercih edilen rivâyet ve tariklerle resmü'l mushaf, zabt, âyet sayımı ve vakf-ibtidâ gibi alt disiplinler arasında uyum söz konusu olup araştırmada bu hususa da değinilmiştir. İnceleme esnasında yöntemde birincil kıraat ve tabakât kaynakları ile şehir/kurum tarihleri taranmış; rihle güzergâhları, icâzet zincirleri ve ders halkası ağları üzerinden yayılım ve kurumsallaşma izlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular, Mağrib mushaflarında resm-zabt tercihleriyle Verş usûlünün büyük ölçüde örtüştüğünü; vakf işaretlerinin kamusal tilâvette yeknesaklığı artırdığını, Mâlikîliğin sağladığı kamusal meşruiyet ile Medine otoritesinin, icâzet ağları ve resmî atamalar aracılığıyla Verş rivayetini bölgesel norm hâline getirdiğini ortaya koymuştur. Nâfî'-Verş ekseni, metin düzeni, icra ilkeleri ve kurumsal pratikler arasında kurduğu bütünlük sayesinde Mağrib'de kalıcı bir okuma standardının yerleşmesine imkân vermiştir.
Özet (Çeviri)
The role of the Medinan Nafi' reading -specifically the Warsh riwāyah- in the formation of standardization within the Maghrib's qirāʾāt tradition is examined from the beginnings up to the 3rd century AH. The Medinan-origin practice and transmission priority inherited from the generations of the Companions and Successors, along with the regional influence of Mālikī legal culture, nourished the pursuit of unity in recitation; appointments of judges and imams, curriculum preferences, and mosque-centered instruction laid the groundwork for a common line in public performance. The formation of the Warsh school in Egypt, the circulation of Abū Ya'qūb al-Azraq's ṭarīq to al-Andalus via Kairouan, the preferred transmissions and paths, as well as the harmony between execution principles and the sub-disciplines of rasm al-muṣḥaf, ḍabṭ, verse enumeration, and waqf–ibtidāʾ are detailed. Methodologically, primary qirāʾāt and ṭabaqāt sources together with urban/institutional histories are surveyed; diffusion and institutionalization are traced through travel routes (riḥla), ijāzah chains, and study-circle networks. The findings reveal that the rasm and ḍabṭ preferences in Maghribi muṣḥafs largely correspond to the Warsh riwāyah, that waqf signs reinforced uniformity in public recitation, and that the public legitimacy afforded by Mālikism, together with the authority of Medina, established the Warsh riwāyah as a regional norm through ijāzah networks and official appointments. By forging coherence between textual layout, performance principles, and institutional practices, the Nafi'-Warsh axis enabled the establishment of a lasting reading standard in the Maghrib.
Benzer Tezler
- Emevîler'in Kuzey Afrika fetihleri politikası
North Africa conquests policy of the Umayyads
ENES SERDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Tarihİnönü Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH ZENGİN
- Mağrip'te kelâm ilmi (Hicri I-VI. asırlar)
Theology in the Maghreb (I-VI centuries hijri)
ABDELHADI ENAGR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinAtatürk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN ÖGE
- Endülüs'te Murâbıtlar Dönemi edebî çevresi
The literary environment of Al-Morawid Period in Andalusia
FATİH KILIÇ
Doktora
Türkçe
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR EMEKLİ
- Eş'arîliğin Mağrip'e yayılma süreci
The spread of Ash'arism in Maghreb
MUHAMMET EMİN EFE
Doktora
Türkçe
2024
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRETTİN NEBİ GÜDEKLİ
- 19. yüzyılın ikinci yarısında Bosna- Hersek'te oryantalist mimarlık
Orientalist architecture in Bosnia -Herzegovina in 19.th century
ZEHRA DEMİROK
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNKUT AKIN