Cooperatives and the state in early Republican Türkiye, 1923-1939
Erken Cumhuriyet dönemi Türkiye'sinde kooperatifler ve devlet, 1923-1939
- Tez No: 1007484
- Danışmanlar: PROF. DR. NALAN TURNA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Tarih, Sosyoloji, Political Science, History, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, erken Cumhuriyet döneminde kooperatifçiliği, devletin ekonomik ve toplumsal yapılanma sürecinin bütünleyici bir bileşeni olarak ele almaktadır. Çalışma, kooperatiflerin yalnızca üretim ve dağıtım süreçlerini düzenleyen örgütler olmadığını; aynı zamanda devletin ekonomik politikaları, kurumsal öncelikleri ve yönetsel pratikleri tarafından şekillenen kurumsal yapılar olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede kooperatifçilik, dönemin kalkınma paradigmasıyla ilişkisi içerisinde ele alınmakta; hukuki, kurumsal ve ideolojik boyutlarıyla birlikte değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda kooperatifçilik, erken Cumhuriyet döneminde devletin ekonomik kalkınma ve kurumsal bütünleşme hedefleri doğrultusunda yapılandırılmış bir politika alanı olarak ele alınmaktadır. Kooperatifler, bir yandan belirli bir kurumsal ve örgütsel özerklik alanı içinde faaliyet gösteren yapılar olarak tanımlanmakta; diğer yandan devletin ekonomik düzeni denetleme ve toplumsal yapıyı biçimlendirme kapasitesinin somutlaştığı araçlar olarak kavramsallaştırılmaktadır. Bu anlamda kooperatifçilik, özerklik ile devlet müdahalesi arasında sınırda bir konumda yer almaktadır. Çalışma, erken Cumhuriyet döneminde kooperatifçiliğin hangi düşünsel ve yönetsel çerçeveler içerisinde ele alındığını, bu çerçevelerin toplumsal yapı üzerindeki etkilerini ve kooperatiflerin hangi düzenleyici mekanizmalar aracılığıyla yönetildiğini incelemektedir. Bu amaçla araştırma, erken Cumhuriyet dönemi basınına özel bir vurgu yaparak arşiv belgeleri, mevzuat metinleri, resmî yayınlar ve dönemin süreli yayınlarına dayanan nitel bir araştırma yaklaşımını benimsemektedir. Bu materyallerin analizi aracılığıyla, kooperatifçiliğin dönemin iktisat politikalarıyla nasıl ilişkilendirildiği ve devletin düzenleyici ve yönetsel kapasitesi içerisinde nasıl konumlandırıldığı ortaya konulmaktadır. Bu bağlamda çalışma, kooperatifçiliği yalnızca bir ekonomik örgütlenme biçimi olarak değil; devlet–toplum ilişkilerinin yeniden yapılandırıldığı tarihsel bir bağlamda ortaya çıkan bir pratik olarak ele alarak, erken Cumhuriyet döneminin (1923–1939) siyasal ve kurumsal dönüşümünü bütüncül bir perspektiften değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines cooperativism in the early Republican period as an integral component of the state's broader process of economic and social structuring. It advances the argument that cooperatives functioned not merely as organizations responsible for regulating production and distribution, but as institutional formations shaped by the state's economic policies, institutional priorities, and administrative practices. Within this framework, cooperativism is analyzed in relation to the developmental paradigm of the period and is assessed through its legal, institutional, and ideological dimensions. Accordingly, cooperativism is approached as a policy field configured in line with the state's objectives of economic development and institutional consolidation during the early Republican era. Cooperatives are conceptualized, on the one hand, as organizations operating with a certain degree of institutional and organizational autonomy, and on the other hand, as instruments through which the state's capacity to regulate the economic order and shape the social structure had materialized and enacted. In this sense, cooperativism is understood as occupying a liminal position between autonomy and state intervention. The study analyzes the intellectual and administrative frameworks within which cooperativism was articulated in the early Republican period, the effects of these frameworks on the social structure, and the regulatory mechanisms through which cooperatives were governed. To this end, the research adopts qualitative research approach, drawing on archival documents, legislative texts, official publications, and contemporary periodicals with a particular focus on the early Republican press. Through an analysis of these materials, the study demonstrates how cooperativism was embedded within the economic policy framework of the period and how it was positioned as a component of the state's regulatory and governing capacity. In doing so, the study seeks to offer a holistic evaluation of the political and institutional transformation of the early Republican period (1923–1939) by conceptualizing cooperativism not simply as a form of economic organization, but as a historically situated practice that emerged within the broader reconfiguration of state–society relations.
Benzer Tezler
- Türk sektör bankacılığında T.C. Ziraat, T. Halk ve T. Emlak bankalarının yeri ve önemi
Başlık çevirisi yok
A. SERDAR BURSALIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
BankacılıkMarmara ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAADET TANTAN
- Atatürk dönemi Türk ekonomisinde bir kalkınma modeli olarak“Kooperatifçilik siyaseti”
“Policy of cooperative”as a development model in the Turkish economy of Ataturk period
AHMET UYANIK
Doktora
Türkçe
2024
TarihHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK ERDAŞ
- Evaluation of spatial change in 20th century housing production through etiler housing cooperative
20.yüzyıl konut üretim biçimlerinde mekansal değişimin etiler yapı kooperatifi üzerinden değerlendirilmesi
DENİZ BAKIRCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE AYATAÇ
- Ankara'da kentleşme sürecinde konut sorunu
Housing problem in Ankara during urbanization
SELCEN ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Kamu YönetimiGazi ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYÜP GÜNAY İSBİR
- Cumhuriyet Döneminde arşiv çalışmaları
Archive studies in republican period
YUSUF ZİYA SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
ArşivHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYTEN SEZER