İşitme kayıplı çocuklar ile tipik gelişim gösteren çocukların anlatı ve dil becerilerinin karşılaştırılması
Comparison of narrative and language skills between children with hearing loss and typically developing children
- Tez No: 1007494
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU BÜYÜKKÖSE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Anlatma, Testler, İşitme, İşitme engelli çocuklar, Narration, Tests, Hearing, Hearing impaired children
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşitme Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkçe konuşan 6–8 yaş aralığındaki 30 koklear implantlı (Kİ) çocuk ile 30 tipik gelişim gösteren (TGG) akranın dil ve anlatı becerilerini karşılaştırmayı amaçlamıştır. Bu doğrultuda katılımcılar, Türkçe Okul Çağı Dil Gelişimi Testi (TODİL) ve Anlatıda Çokdilliliği Değerlendirme Aracı'nın Türkçe uyarlaması (MAIN-TR) kullanılarak değerlendirilmiştir. TODİL kapsamında Resim–Sözcük Dağarcığı, İlişkili Sözcük Dağarcığı, İfade Edici Sözcük Dağarcığı, Dilbilgisel Anlama, Cümle Tekrarı ve Biçimbilgisel Tamamlama alt testleri uygulanmış; MAIN-TR'de ise Anlatma ve Tekrar Anlatma görevlerinden elde edilen anlatılar öykü yapısı, yapısal karmaşıklık, içsel durum terimleri ve anlama soruları açısından incelenmiştir. Veriler, R (sürüm 4.5.1) kullanılarak kantil regresyon ve Spearman korelasyon analizleri ile çözümlenmiştir. Bulgular, Kİ'li çocukların hem TODİL hem de MAIN-TR kapsamındaki tüm ölçümlerde, dağılımın farklı kantillerinde (.25, .50, .75) TGG akranlarına kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük performans sergilediklerini göstermiştir. Bu farklılıklar TODİL'in tüm alt testlerinde ve MAIN-TR'nin tüm anlatı bileşenlerinde tutarlı biçimde ortaya çıkmıştır. Ayrıca kronolojik yaş ve işitme yaşının dil ve anlatı performansının bazı boyutlarıyla pozitif yönde ilişkili olduğu, ancak bu ilişkiler tüm değişkenlerde gözlenmemiştir. Sonuç olarak, bulgular Kİ'li çocukların dilin farklı bileşenleri ile anlatı becerilerinde yaygın ve çok boyutlu güçlükler yaşadığını göstermekte; bu durum, müdahale süreçlerinde dil ve anlatı becerilerinin birlikte ve sistematik biçimde desteklenmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to compare the language and narrative skills of 30 Turkish-speaking children with cochlear implants (CI) and 30 typically developing (TD) peers aged 6–8 years. Participants were assessed using the Turkish version of the Test of Language Development–Primary: Fourth Edition (TOLD-P:4) and the Turkish adaptation of the Multilingual Assessment Instrument for Narratives (MAIN-TR). The TOLD-P:4 subtests included Picture Vocabulary, Relational Vocabulary, Word Description, Sentence Comprehension, Sentence Repetition, and Morphological Completion, while MAIN-TR involved Tell and Retell tasks analyzed in terms of macrostructure components (story structure, structural complexity, internal state terms, and comprehension questions). Data were analyzed using R (version 4.5.1) through quantile regression and Spearman correlation analyses. The findings indicated that children with CI performed significantly lower than TD peers across all measures of both TOLD-P:4 and MAIN-TR at different quantiles (.25, .50, .75). These differences were consistently observed across all TOLDP:4 subtests and all narrative components of MAIN-TR. Spearman correlation analyses further showed that chronological age and hearing age were positively associated with some dimensions of language and narrative performance; however, these relationships were not observed across all variables. Overall, the findings demonstrate that children with CI experience widespread and multidimensional difficulties in both language and narrative abilities, highlighting the importance of systematically supporting both language components and narrative skills in intervention processes.
Benzer Tezler
- Bilateral koklear implant kullanıcısı çocuklarda sözdizim-biçimbilgisi ediniminin incelenmesi
Investigation of syntax-morphology acquisition in children with bilateral cochlear implant users
MÜBERRA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Aydın ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞENUR KÜÇÜK CEYHAN
- İşitme kayıplı ve tipik gelişen 4-5 yaşındaki çocukların zihin kuramı ve dil becerileri bakımından karşılaştırılması
The comparison of 4-5 year old children with hearing loss and typical development in terms of theory of mind and language skills
EMRAH AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
- Emotion recognition in children: Single and multimodal approaches with facial and physiological data
Çocuklarda duygu tanima: Yüz ve fizyolojik verilerle tekli ve çoklu modalite yaklaşimlari
ŞEYMA TAKIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE KÖSE
- Uzaktan eğitimde (EBA VB.) işitme cihazı kullanan çocukların yaşadığı problemler
Problems experienced by children using hearing aids in distance education (EBA ETC.)
HÜSEYİN ONUR SERBEST
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Gelişim ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEBİ MUSTAFA GÜMÜŞ
- Koçluk destekli etkileşimli kitap okuma öğretmen eğitim programının öğretmen davranışlarına ve işitme kayıplı çocuk çıktılarına etkisi
The effect of coaching-supported dıalogıc reading teacher training program on teacher behaviors and outcomes of children with hearing loss
NİHAN KAHRAMAN EVRENKAYA
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEVRİYE ERGÜL