Isparta'nın geleneksel ekolojik bilgisi
Traditional ecological knowledge of Isparta
- Tez No: 1007573
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL ALTAY GÖDE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel ekolojik bilginin kayıt altına alınması ve yeni nesillere aktarılması, sürdürülebilirlik açısından son derece değerlidir. Türkiye, coğrafi ve kültürel açıdan bahsi geçen konunun merkezi sayılabilecek zenginliğe sahiptir. Her karışında farklı ve köklü gelenekleri barındırır. Biz bu tezde bahsi geçen çeşitlilikler içerisinde yer alan Isparta ilini ele alacağız. Isparta ilinin zengin ekosistemi ile köklü kültürel mirasının bir ürünü olan geleneksel ekolojik bilgi detaylı biçimde ele alınmıştır. Sahada yapılan alan araştırması ile elde edilen geleneksel halk bilgisi ve literatür taraması yoluyla ulaştığımız verilerle, Isparta halkının yüzyıllar boyunca doğa ile kurduğu ilişkide geliştirdiği bilgi ve uygulamaların günümüze kadar devam eden yansımaları tespit edilmiştir. Çalışmanın temel amacı, halk arasında nesiller boyu aktarılan geleneksel bitki bilgisi, hayvan bilgisi, halk hekimliği, halk veterinerliği, tarımsal uygulamalar, halk mimarisi, el sanatları ve iklimle ilişkili geleneklerin belgelenip analiz edilmesidir. Bu çalışma ile geleneksel ekolojik bilginin korunup unutulmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktır. Toplanan veriler bize, Isparta'da ekolojik bilginin pratik, sürdürülebilir ve çevreyle uyumlu çözümlere dayandığını göstermiştir. Yöre halkının, yapılardan mutfağa, veterinerlikten oyuncaklara kadar tüm yaşam alanlarında doğayla iç içe bir kültür oluşturduğu görülmüştür. Araştırmamız sonucunda modernleşme ve kentleşmeye rağmen, yerel bilgi ve uygulamaların pek çok alanda yaşamaya devam ettiği ve çevre krizlerinin çözümünde önemli bir kaynak oluşturabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Isparta'nın zengin kültürel birikimi ve geleneksel ekolojik bilgisi bu çalışma ile kayıt altına alınmış ve gelecek kuşaklar için unutulup kaybolmasının önüne geçilmiştir.
Özet (Çeviri)
Documenting traditional ecological knowledge (TEK) and transmitting it to younger generations is of paramount importance for sustainability. Owing to its geographical and cultural characteristics, Türkiye possesses a richness that can be regarded as central to this field; every region embodies distinct and deeply rooted traditions. Within this diversity, the present thesis focuses on the province of Isparta. TEK emerging from Isparta's rich ecosystem and long-established cultural heritage is examined in detail. Drawing on data obtained through fieldwork and on findings from a systematic review of the literature, the study identifies the contemporary continuities of the knowledge and practices developed by the people of Isparta through centuries of interaction with their natural environment. The primary aim of the research is to document and analyze intergenerationally transmitted folk knowledge and practices, including traditional plant knowledge, animal knowledge, folk medicine, folk veterinary medicine, agricultural practices, vernacular architecture, handicrafts, and climate-related traditions. In so doing, the study seeks to safeguard TEK and prevent its erosion and eventual loss. The collected data indicate that ecological knowledge in Isparta is grounded in practical, sustainable, and environmentally compatible solutions. The findings further show that local communities have cultivated a nature-integrated way of life across multiple domains, ranging from building practices and culinary culture to veterinary applications and toy-making. Despite processes of modernization and urbanization, the research concludes that local knowledge and practices continue to persist in many areas and may constitute a significant resource for addressing contemporary environmental crises. Accordingly, Isparta's substantial cultural repertoire and traditional ecological knowledge are recorded in this study, contributing to their preservation and helping to prevent their disappearance for future generations.
Benzer Tezler
- An assessment of“basin conservation plan”as a tool for ecological resilience of socio-ecological systems: Case of Eğirdir Basin
Sosyo-ekolojik sistemlerin ekolojik dayanıklılığında bir araç olarak“havza koruma planı”nın irdelenmesi: Eğirdir Havzası örneği
EREN ÇAĞDAŞ BİLGİÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİME TEZER
- Kırsal kalkınmada kültürel ekoloji yaklaşımı: Isparta ili Eğirdir ilçesi Göktaş mahallesi uygulaması
Cultural ecology approach in rural development: Applied example of Isparta provinces Eğirdir town Göktaş district
ŞEKİBE ŞANAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA HANDAN GİRAY
- Isparta'nın geleneksel meslekleri üzerine halk bilimsel bir inceleme
A folkloristic investigation on the traditional professions of Isparta province
HANDAN IŞIKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halk Bilimi (Folklor)Burdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ACAR
- Geleneksel Isparta hamamları ve tarihi Eğirdir Yeşil Ada Hamamı'nın koruma ve restorasyon kapsamında incelenmesi
The traditional Isparta baths and investigation of historical Eği̇rdi̇r Yeşi̇l Ada bath within the scope of preservation and restoration
AYŞE BETÜL GÖKARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
MimarlıkSüleyman Demirel ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MERYEM ELİF ÇELEBİ
- Isparta Eğirdir Yeşil Ada'nın incelenmesi, günümüz koşullarında değerlendirilmesi
Examination of Isparta Eğirdir Green Island, evaluation in our days condition
ALİ KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. TÜLAY ÇOBANCAOĞLU